# Chāndogya Upaniṣad 7.7.1

- id: `upanishads/chandogya.7.7.1`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.7.1/
- speaker: Chāndogya Upaniṣad · Sanatkumara to Narada
- source edition: Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ७” (revision 223782) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> विज्ञानं वाव ध्यानाद्भूयः विज्ञानेन वा ऋग्वेदं विजानाति यजुर्वेदँ सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यँराशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्याँ सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवाँश्च मनुष्याँश्च पशूँश्च वयाँसि च तृणवनस्पतीञ्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं चान्नं च रसं चेमं च लोकममुं च विज्ञानेनैव विजानाति विज्ञानमुपास्स्वेति ॥ ७.७.१ ॥

## Transliteration (IAST)

> vijñānaṃ vāva dhyānādbhūyaḥ vijñānena vā ṛgvedaṃ vijānāti yajurvedam̐ sāmavedamātharvaṇaṃ caturthamitihāsapurāṇaṃ pañcamaṃ vedānāṃ vedaṃ pitryam̐rāśiṃ daivaṃ nidhiṃ vākovākyamekāyanaṃ devavidyāṃ brahmavidyāṃ bhūtavidyāṃ kṣatravidyāṃ nakṣatravidyām̐ sarpadevajanavidyāṃ divaṃ ca pṛthivīṃ ca vāyuṃ cākāśaṃ cāpaśca tejaśca devām̐śca manuṣyām̐śca paśūm̐śca vayām̐si ca tṛṇavanaspatīñchvāpadānyākīṭapataṅgapipīlakaṃ dharmaṃ cādharmaṃ ca satyaṃ cānṛtaṃ ca sādhu cāsādhu ca hṛdayajñaṃ cāhṛdayajñaṃ cānnaṃ ca rasaṃ cemaṃ ca lokamamuṃ ca vijñānenaiva vijānāti vijñānamupāssveti || 7.7.1 ||

## Word by word

- *vijñānam*: knowledge
- *vāva*: indeed
- *dhyānāt*: than meditation
- *bhūyaḥ*: greater
- *vijñānena*: by knowledge
- *vā*: or
- *ṛgvedam*: the Rig Veda
- *vijānāti*: knows
- *yajurvedam*: the Yajur Veda
- *sāmavedam*: the Sama Veda
- *ātharvaṇam*: the Atharva Veda
- *caturtham*: fourth
- *itihāsa-purāṇam*: epics and Puranas
- *pañcamam*: fifth
- *vedānām*: of the Vedas
- *vedam*: Veda
- *pitryam*: of the ancestors
- *rāśim*: science
- *daivam*: of the gods
- *nidhim*: treasure
- *vākovākyam*: logic and debate
- *ekāyanam*: the one path
- *devavidyām*: knowledge of the gods
- *brahmavidyām*: knowledge of brahman
- *bhūtavidyām*: knowledge of beings
- *kṣatravidyām*: knowledge of rulership
- *nakṣatravidyām*: knowledge of the stars
- *sarpadevajanavidyām*: knowledge of serpents and divine beings
- *divam*: heaven
- *ca*: and
- *pṛthivīm*: earth
- *ca*: and
- *vāyum*: air
- *ca*: and
- *ākāśam*: space
- *ca*: and
- *āpaḥ*: waters
- *ca*: and
- *tejaḥ*: fire
- *ca*: and
- *devān*: gods
- *ca*: and
- *manuṣyān*: men
- *ca*: and
- *paśūn*: animals
- *ca*: and
- *vayāṃsi*: birds
- *ca*: and
- *tṛṇa-vanaspatīn*: grasses and trees
- *ca*: and
- *śvāpadāni*: beasts of prey
- *ākīṭa-pataṅga-pipīlakam*: from insects, moths, to ants
- *dharmam*: right conduct
- *ca*: and
- *adharmam*: wrong conduct
- *ca*: and
- *satyam*: truth
- *ca*: and
- *anṛtam*: falsehood
- *ca*: and
- *sādhu*: good
- *ca*: and
- *asādhu*: bad
- *ca*: and
- *hṛdaya-jñam*: what is known by heart
- *ca*: and
- *ahṛdaya-jñam*: what is not known by heart
- *ca*: and
- *annam*: food
- *ca*: and
- *rasam*: taste
- *ca*: and
- *imam*: this
- *ca*: and
- *lokam*: world
- *amum*: that
- *ca*: and
- *vijñānena*: by knowledge
- *eva*: indeed
- *vijānāti*: knows
- *vijñānam*: knowledge
- *upāssva*: meditate upon
- *iti*: thus

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

विज्ञान निश्चय ही ध्यान से भी बढ़कर है। विज्ञान से ही व्यक्ति ऋग्वेद को जानता है, यजुर्वेद, सामवेद, चौथा अथर्ववेद, इतिहास-पुराण पाँचवाँ वेद, वेदों का वेद, पितरों की विद्या, देवों का निधि, तर्कविद्या, एकायन, देवविद्या, ब्रह्मविद्या, भूतविद्या, क्षत्रविद्या, नक्षत्रविद्या, सर्प-देव-जनविद्या, द्युलोक, पृथ्वी, वायु, आकाश, जल, तेज, देव, मनुष्य, पशु, पक्षी, तृण-वनस्पति, हिंसक जीव, कीट-पतंग-चींटी तक, धर्म और अधर्म, सत्य और असत्य, साधु और असाधु, हृदय-ज्ञात और अज्ञात, अन्न, रस, यह लोक और वह लोक, इन सबको विज्ञान से ही जानता है। विज्ञान की उपासना करो।

### Tamil (ta) · Machine draft

விஞ்ஞானம் நிச்சயமாக தியானத்தைவிட மேலானது. விஞ்ஞானத்தாலேயே ஒருவன் ரிக்வேதம், யஜுர்வேதம், சாமவேதம், நான்காவதான அதர்வவேதம், இதிகாச-புராணம் ஐந்தாவது வேதம், வேதங்களின் வேதம், முன்னோர் வித்தை, தெய்வ நிதி, தர்க்க வித்தை, ஏகாயனம், தேவவித்தை, பிரம்ம வித்தை, பூத வித்தை, க்ஷத்ர வித்தை, நட்சத்திர வித்தை, பாம்பு-தேவ-மனித வித்தை, வானம், பூமி, காற்று, ஆகாயம், நீர், தேஜஸ், தேவர்கள், மனிதர்கள், விலங்குகள், பறவைகள், புல்-மரம், வேட்டை மிருகங்கள், பூச்சி-பறவை-எறும்பு வரை, தர்மம், அதர்மம், சத்தியம், அசத்தியம், நல்லது, தீயது, இதயத்தால் அறிவது, அறியாதது, உணவு, சுவை, இவ்வுலகம், அவ்வுலகம் ஆகிய அனைத்தையும் விஞ்ஞானத்தாலேயே அறிகிறான். விஞ்ஞானத்தை உபாசி.

### Telugu (te) · Machine draft

విజ్ఞానం నిశ్చయంగా ధ్యానం కంటే గొప్పది. విజ్ఞానంతోనే ఒకడు ఋగ్వేదాన్ని, యజుర్వేదాన్ని, సామవేదాన్ని, నాలుగవదైన అథర్వవేదాన్ని, ఇతిహాస-పురాణాన్ని, ఐదవ వేదాన్ని, వేదాల వేదాన్ని, పితృవిద్యను, దైవ నిధిని, తర్కవిద్యను, ఏకాయనాన్ని, దేవవిద్యను, బ్రహ్మవిద్యను, భూతవిద్యను, క్షత్రవిద్యను, నక్షత్రవిద్యను, సర్ప-దేవ-జనవిద్యను, ద్యులోకాన్ని, పృథివిని, వాయువును, ఆకాశాన్ని, జలాలను, తేజస్సును, దేవతలను, మనుష్యులను, పశువులను, పక్షులను, గడ్డి-వృక్షాలను, హింస్రజంతువులను, కీటక-పతంగ-చీమల వరకు, ధర్మాన్ని, అధర్మాన్ని, సత్యాన్ని, అసత్యాన్ని, సాధువును, అసాధువును, హృదయజ్ఞమైనదాన్ని, అహృదయజ్ఞమైనదాన్ని, అన్నాన్ని, రసాన్ని, ఈ లోకాన్ని, ఆ లోకాన్ని విజ్ఞానం ద్వారానే తెలుసుకుంటాడు. విజ్ఞానాన్ని ఉపాసించు.

### Kannada (kn) · Machine draft

ವಿಜ್ಞಾನವೇ ಧ್ಯಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದುದು. ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಒಬ್ಬನು ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಥರ್ವವೇದ, ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣ ಐದನೆಯ ವೇದ, ವೇದಗಳ ವೇದ, ಪಿತೃವಿದ್ಯೆ, ದೈವನಿಧಿ, ತರ್ಕವಿದ್ಯೆ, ಏಕಾಯನ, ದೇವವಿದ್ಯೆ, ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ, ಭೂತವಿದ್ಯೆ, ಕ್ಷತ್ರವಿದ್ಯೆ, ನಕ್ಷತ್ರವಿದ್ಯೆ, ಸರ್ಪ-ದೇವ-ಜನವಿದ್ಯೆ, ದ್ಯುಲೋಕ, ಪೃಥ್ವಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ನೀರು, ತೇಜಸ್ಸು, ದೇವತೆಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ಪಶುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಹುಲ್ಲು-ವನಸ್ಪತಿ, ಹಿಂಸ್ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಕೀಟ-ಪತಂಗ-ಇರುವೆವರೆಗೆ, ಧರ್ಮ, ಅಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ, ಅಸತ್ಯ, ಸಾಧು, ಅಸಾಧು, ಹೃದಯಜ್ಞ, ಅಹೃದಯಜ್ಞ, ಅನ್ನ, ರಸ, ಈ ಲೋಕ, ಆ ಲೋಕ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸು.

### Malayalam (ml) · Machine draft

വിജ്ഞാനം തീർച്ചയായും ധ്യാനത്തേക്കാൾ മേലാണ്. വിജ്ഞാനത്താൽ മാത്രമാണ് ഒരാൾ ഋഗ്വേദം, യജുർവേദം, സാമവേദം, നാലാമത്തെ അഥർവവേദം, ഇതിഹാസ-പുരാണം അഞ്ചാം വേദം, വേദങ്ങളുടെ വേദം, പിതൃവിദ്യ, ദൈവനിധി, തർക്കവിദ്യ, ഏകായനം, ദേവവിദ്യ, ബ്രഹ്മവിദ്യ, ഭൂതവിദ്യ, ക്ഷത്രവിദ്യ, നക്ഷത്രവിദ്യ, സർപ്പ-ദേവ-ജനവിദ്യ, ദ്യുലോകം, പൃഥ്വി, വായു, ആകാശം, ജലം, തേജസ്സ്, ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ, പശുക്കൾ, പക്ഷികൾ, പുല്ലും വൃക്ഷങ്ങളും, ഹിംസ്രജന്തുക്കൾ, കീടം-പതംഗം-ഉറുമ്പുവരെ, ധർമം, അധർമം, സത്യം, അസത്യം, സാധു, അസാധു, ഹൃദയജ്ഞം, അഹൃദയജ്ഞം, അന്നം, രസം, ഈ ലോകം, ആ ലോകം എന്നിവയെല്ലാം വിജ്ഞാനത്താൽ തന്നെ അറിയുന്നു. വിജ്ഞാനത്തെ ഉപാസിക്കുക.

### Bengali (bn) · Machine draft

বিজ্ঞান নিশ্চয়ই ধ্যানের চেয়ে বড়। বিজ্ঞানের দ্বারাই মানুষ ঋগ্বেদ, যজুর্বেদ, সামবেদ, চতুর্থ অথর্ববেদ, ইতিহাস-পুরাণ পঞ্চম বেদ, বেদের বেদ, পিতৃবিদ্যা, দৈব নিধি, তর্কবিদ্যা, একায়ন, দেববিদ্যা, ব্রহ্মবিদ্যা, ভূতবিদ্যা, ক্ষত্রবিদ্যা, নক্ষত্রবিদ্যা, সর্প-দেব-জনবিদ্যা, দ্যুলোক, পৃথিবী, বায়ু, আকাশ, জল, তেজ, দেবতা, মানুষ, পশু, পাখি, তৃণ-বনস্পতি, হিংস্র প্রাণী, কীট-পতঙ্গ-পিঁপড়া পর্যন্ত, ধর্ম ও অধর্ম, সত্য ও অসত্য, সাধু ও অসাধু, হৃদয়জ্ঞ ও অহৃদয়জ্ঞ, অন্ন, রস, এই লোক ও সেই লোক—এ সমস্ত বিজ্ঞানের দ্বারাই জানে। বিজ্ঞানের উপাসনা কর।

### Marathi (mr) · Machine draft

विज्ञान निश्चितच ध्यानाहून मोठे आहे. विज्ञानानेच माणूस ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, चौथा अथर्ववेद, इतिहास-पुराण पाचवा वेद, वेदांचा वेद, पितृविद्या, दैव निधी, तर्कविद्या, एकायन, देवविद्या, ब्रह्मविद्या, भूतविद्या, क्षत्रविद्या, नक्षत्रविद्या, सर्प-देव-जनविद्या, द्युलोक, पृथ्वी, वायू, आकाश, पाणी, तेज, देव, मनुष्य, पशू, पक्षी, तृण-वनस्पती, हिंस्र प्राणी, कीटक-पतंग-मुंगीपर्यंत, धर्म आणि अधर्म, सत्य आणि असत्य, साधू आणि असाधू, हृदयज्ञ आणि अहृदयज्ञ, अन्न, रस, हा लोक आणि तो लोक हे सर्व विज्ञानानेच जाणतो. विज्ञानाची उपासना कर.

### Gujarati (gu) · Machine draft

વિજ્ઞાન ચોક્કસપણે ધ્યાનથી પણ મોટું છે. વિજ્ઞાનથી જ માણસ ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ, સામવેદ, ચોથો અથર્વવેદ, ઇતિહાસ-પુરાણ પાંચમો વેદ, વેદોનો વેદ, પિતૃવિદ્યા, દૈવ નિધિ, તર્કવિદ્યા, એકાયન, દેવવિદ્યા, બ્રહ્મવિદ્યા, ભૂતવિદ્યા, ક્ષત્રવિદ્યા, નક્ષત્રવિદ્યા, સર્પ-દેવ-જનવિદ્યા, દ્યુલોક, પૃથ્વી, વાયુ, આકાશ, જળ, તેજ, દેવો, મનુષ્યો, પશુઓ, પક્ષીઓ, ઘાસ-વૃક્ષો, હિંસક પ્રાણીઓ, કીટ-પતંગ-કીડી સુધી, ધર્મ અને અધર્મ, સત્ય અને અસત્ય, સાધુ અને અસાધુ, હૃદયજ્ઞ અને અહૃદયજ્ઞ, અન્ન, રસ, આ લોક અને તે લોક—આ બધું વિજ્ઞાનથી જ જાણે છે. વિજ્ઞાનની ઉપાસના કર.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਵਿਗਿਆਨ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਰਿਗਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ, ਸਾਮਵੇਦ, ਚੌਥਾ ਅਥਰਵਵੇਦ, ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣ ਪੰਜਵਾਂ ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵੇਦ, ਪਿਤਰ ਵਿੱਦਿਆ, ਦੈਵੀ ਨਿਧੀ, ਤਰਕ ਵਿੱਦਿਆ, ਏਕਾਇਨ, ਦੇਵ ਵਿੱਦਿਆ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਦਿਆ, ਭੂਤ ਵਿੱਦਿਆ, ਖੱਤਰ ਵਿੱਦਿਆ, ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਦਿਆ, ਸਰਪ-ਦੇਵ-ਜਨ ਵਿੱਦਿਆ, ਦਿਉਲੋਕ, ਧਰਤੀ, ਵਾਯੂ, ਅਕਾਸ਼, ਜਲ, ਤੇਜ, ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਘਾਹ-ਬੂਟੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜੀਵ, ਕੀੜੇ-ਪਤੰਗ-ਕੀੜੀ ਤੱਕ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ, ਸਾਧੂ ਅਤੇ ਅਸਾਧੂ, ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਜਾਣਿਆ, ਅੰਨ, ਰਸ, ਇਹ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।

### Odia (or) · Machine draft

ବିଜ୍ଞାନ ନିଶ୍ଚୟ ଧ୍ୟାନଠାରୁ ବଡ଼। ବିଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା ହିଁ ମଣିଷ ଋଗ୍ବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ, ସାମବେଦ, ଚତୁର୍ଥ ଅଥର୍ବବେଦ, ଇତିହାସ-ପୁରାଣ ପଞ୍ଚମ ବେଦ, ବେଦର ବେଦ, ପିତୃବିଦ୍ୟା, ଦୈବ ନିଧି, ତର୍କବିଦ୍ୟା, ଏକାୟନ, ଦେବବିଦ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା, ଭୂତବିଦ୍ୟା, କ୍ଷତ୍ରବିଦ୍ୟା, ନକ୍ଷତ୍ରବିଦ୍ୟା, ସର୍ପ-ଦେବ-ଜନବିଦ୍ୟା, ଦ୍ୟୁଲୋକ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ, ତେଜ, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ତୃଣ-ବନସ୍ପତି, ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁ, କୀଟ-ପତଙ୍ଗ-ପିମ୍ପୁଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ, ସାଧୁ ଓ ଅସାଧୁ, ହୃଦୟଜ୍ଞ ଓ ଅହୃଦୟଜ୍ଞ, ଅନ୍ନ, ରସ, ଏହି ଲୋକ ଓ ସେହି ଲୋକ—ଏସବୁ ବିଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା ହିଁ ଜାଣେ। ବିଜ୍ଞାନର ଉପାସନା କର।

### Urdu (ur) · Machine draft

وِجیان یقیناً دھیان سے بڑھ کر ہے۔ وِجیان ہی سے آدمی رِگ وید، یجُر وید، ساموید، چوتھا اتھروید، اِتہاس پُران پانچواں وید، ویدوں کا وید، پِترِ وِدیا، دَیوی نِدھی، تَرک ودیا، ایکایَن، دیوِدیا، برہم ودیا، بھوت ودیا، کھشتر ودیا، نَکھشَتر ودیا، سرپ دیو جن ودیا، آسمان، زمین، ہوا، فضا، پانی، تیج، دیوتا، انسان، جانور، پرندے، گھاس اور درخت، درندے، کیڑے مکوڑے اور چیونٹی تک، دھرم اور ادھرم، سچ اور جھوٹ، نیک اور بد، دل سے جانا ہوا اور نہ جانا ہوا، اَنّ، رس، یہ جہان اور وہ جہان—یہ سب وِجیان ہی سے جانتا ہے۔ وِجیان کی اُپاسنا کر۔

### English (en) · Machine draft

Knowledge is indeed greater than meditation. By knowledge one knows the Rig Veda, the Yajur Veda, the Sama Veda, the fourth, the Atharva Veda, the epics and Puranas as the fifth Veda, the Veda of the Vedas, the knowledge of the ancestors, the divine treasure, logic and debate, the one path, the knowledge of the gods, the knowledge of brahman, the knowledge of beings, the knowledge of rulership, the knowledge of the stars, the knowledge of serpents and divine beings; heaven and earth, air and space, water and fire, gods and men, animals and birds, grasses and trees, beasts of prey, down to insects, moths, and ants; right and wrong, truth and falsehood, good and bad, what is known by heart and what is not, food and taste, this world and that world. All this one knows by knowledge alone. Meditate upon knowledge.

### Spanish (es) · Machine draft

El conocimiento es en verdad mayor que la meditación. Por el conocimiento uno conoce el Rig Veda, el Yajur Veda, el Sama Veda, el cuarto, el Atharva Veda, los épicos y Puranas como quinto Veda, el Veda de los Vedas, el conocimiento de los antepasados, el tesoro divino, la lógica y el debate, el camino único, el conocimiento de los dioses, el conocimiento de brahman, el conocimiento de los seres, el conocimiento del gobierno, el conocimiento de las estrellas, el conocimiento de las serpientes y de los seres divinos; el cielo y la tierra, el aire y el espacio, el agua y el fuego, dioses y hombres, animales y aves, hierbas y árboles, fieras, hasta insectos, polillas y hormigas; lo justo y lo injusto, la verdad y la falsedad, lo bueno y lo malo, lo sabido por el corazón y lo no sabido, el alimento y el sabor, este mundo y aquel mundo. Todo esto se conoce solo por el conocimiento. Venera el conocimiento.

### French (fr) · Machine draft

La connaissance est en vérité plus grande que la méditation. Par la connaissance on connaît le Rig Veda, le Yajur Veda, le Sama Veda, le quatrième, l'Atharva Veda, les épopées et les Purāṇas comme cinquième Veda, le Veda des Vedas, la science des ancêtres, le trésor divin, la logique et la controverse, la voie unique, la science des dieux, la science de brahman, la science des êtres, la science de la royauté, la science des étoiles, la science des serpents et des êtres divins ; le ciel et la terre, l'air et l'espace, l'eau et le feu, les dieux et les hommes, les animaux et les oiseaux, les herbes et les arbres, les bêtes sauvages, jusqu'aux insectes, papillons et fourmis ; le juste et l'injuste, le vrai et le faux, le bien et le mal, ce qui est connu du cœur et ce qui ne l'est pas, la nourriture et la saveur, ce monde et cet autre monde. Tout cela on le connaît par la seule connaissance. Médite la connaissance.

### German (de) · Machine draft

Erkenntnis ist wahrlich größer als Meditation. Durch Erkenntnis erkennt man den Ṛgveda, den Yajurveda, den Sāmaveda, den vierten, den Atharvaveda, die Epen und Purāṇas als fünften Veda, den Veda der Veden, die Wissenschaft der Ahnen, den göttlichen Schatz, Logik und Disputation, den einen Weg, die Wissenschaft der Götter, die Wissenschaft von brahman, die Wissenschaft der Wesen, die Wissenschaft der Herrschaft, die Wissenschaft der Sterne, die Wissenschaft der Schlangen und göttlichen Wesen; Himmel und Erde, Luft und Raum, Wasser und Feuer, Götter und Menschen, Tiere und Vögel, Gräser und Bäume, Raubtiere, bis hin zu Insekten, Faltern und Ameisen; Recht und Unrecht, Wahrheit und Unwahrheit, gut und böse, was vom Herzen erkannt wird und was nicht, Speise und Geschmack, diese Welt und jene Welt. All dies erkennt man allein durch Erkenntnis. Verehre die Erkenntnis.

### Portuguese (pt) · Machine draft

O conhecimento é, de fato, maior que a meditação. Pelo conhecimento alguém conhece o Rig Veda, o Yajur Veda, o Sama Veda, o quarto, o Atharva Veda, os épicos e os Purāṇas como quinto Veda, o Veda dos Vedas, a ciência dos ancestrais, o tesouro divino, a lógica e o debate, o caminho único, a ciência dos deuses, a ciência de brahman, a ciência dos seres, a ciência da realeza, a ciência das estrelas, a ciência das serpentes e dos seres divinos; céu e terra, ar e espaço, água e fogo, deuses e homens, animais e pássaros, ervas e árvores, feras, até insetos, mariposas e formigas; o certo e o errado, a verdade e a falsidade, o bom e o mau, o que é conhecido pelo coração e o que não é, alimento e sabor, este mundo e aquele mundo. Tudo isso se conhece somente pelo conhecimento. Medita o conhecimento.

### Russian (ru) · Machine draft

Знание воистину больше, чем медитация. Через знание познают Ригведу, Яджурведу, Самаведу, четвертую — Атхарваведу, эпос и Пураны как пятую Веду, Веду Вед, знание предков, божественное сокровище, логику и споры, единственный путь, знание богов, знание брахмана, знание существ, знание власти, знание звезд, знание змей и божественных существ; небо и землю, воздух и пространство, воду и огонь, богов и людей, зверей и птиц, травы и деревья, хищников, вплоть до насекомых, бабочек и муравьев; праведное и неправедное, истину и ложь, доброе и злое, познанное сердцем и непознанное, пищу и вкус, этот мир и тот мир. Все это познается одним лишь знанием. Почитай знание.

### Chinese (zh) · Machine draft

知识确实比禅定更大。凭借知识，人便能知晓《梨俱》、《夜柔》、《娑摩》，第四的《阿闼婆》，作为第五吠陀的史诗与往世书，吠陀中的吠陀，祖先的学问，神圣的宝藏，论辩之术，唯一的道路，诸神的学问，梵的学问，众生的学问，王道的学问，星宿的学问，蛇与神人的学问；天与地，风与空，水与火，神与人，兽与鸟，草与木，猛兽，乃至昆虫、飞蛾与蚂蚁；正与不正，真与妄，善与恶，心所知与心所不知，饮食与滋味，此世与彼世。这一切唯凭知识而知。应修习知识。

### Japanese (ja) · Machine draft

知識は実に瞑想よりも大いなるものである。知識によって人はリグ・ヴェーダ、ヤジュル・ヴェーダ、サーマ・ヴェーダ、第四のアタルヴァ・ヴェーダ、第五のヴェーダとしての叙事詩とプラーナ、ヴェーダのヴェーダ、祖霊の学、神の宝、論理と論争、唯一の道、神々の学、ブラフマンの学、存在するものの学、統治の学、星の学、蛇と神々の学を知る。天と地、風と虚空、水と火、神々と人間、獣と鳥、草木、猛獣、さらには虫、蛾、蟻に至るまで。正と不正、真と偽、善と悪、心で知られるものと知られないもの、食物と味、この世とかの世。これらすべてを人は知識によってのみ知るのである。知識を念ぜよ。

### Arabic (ar) · Machine draft

العلم بالحقيقة أعظم من التأمل. فبالعلم يعرف المرء الريغ فيدا واليجور فيدا والسامافيدا، والرابع الأثارفافيدا، والملاحم والبورانا بوصفها الفيدا الخامسة، وفيدا الفيدات، وعلم الآباء، والكنز الإلهي، والمنطق والجدل، والطريق الواحد، وعلم الآلهة، وعلم البراهمن، وعلم الكائنات، وعلم الحكم، وعلم النجوم، وعلم الحيات والكائنات الإلهية؛ السماء والأرض، والهواء والفضاء، والماء والنار، والآلهة والبشر، والحيوانات والطيور، والعشب والأشجار، والسباع، حتى الحشرات والفراش والنمل؛ الحق والباطل، والصدق والكذب، والخير والشر، وما يُعلم بالقلب وما لا يُعلم، والطعام والطعم، وهذا العالم وذاك العالم. هذا كله يُعرف بالعلم وحده. فتأمل العلم.

### Indonesian (id) · Machine draft

Pengetahuan sesungguhnya lebih besar daripada meditasi. Dengan pengetahuan seseorang mengetahui Ṛgveda, Yajurveda, Sāmaveda, Atharvaveda sebagai yang keempat, sejarah dan Purāṇa sebagai Veda kelima, Veda dari para Veda, pengetahuan leluhur, harta ilahi, logika dan debat, jalan tunggal, pengetahuan para dewa, pengetahuan tentang brahman, pengetahuan tentang makhluk, pengetahuan tentang pemerintahan, pengetahuan tentang bintang, pengetahuan tentang ular dan makhluk ilahi; langit dan bumi, udara dan angkasa, air dan api, dewa dan manusia, binatang dan burung, rumput dan pepohonan, binatang buas, hingga serangga, kupu-kupu, dan semut; yang benar dan yang salah, kebenaran dan kepalsuan, yang baik dan yang buruk, yang diketahui hati dan yang tidak, makanan dan rasa, dunia ini dan dunia itu. Semua ini diketahui hanya dengan pengetahuan. Pujalah pengetahuan.

### Thai (th) · Machine draft

ความรู้ย่อมยิ่งกว่าการทำสมาธิ ด้วยความรู้ผู้นั้นย่อมรู้ฤคเวท ยชุรเวท สามเวท และอถรรพเวทซึ่งเป็นเวทที่สี่ ทั้งอิติหาสะและปุราณะซึ่งเป็นเวทที่ห้า เป็นเวทแห่งเวททั้งหลาย ความรู้เรื่องบรรพบุรุษ คลังแห่งทิพย์ ตรรกวิทยาและการโต้วาที มรรคาเดียว ความรู้เรื่องเทวดา ความรู้เรื่องพรหมัน ความรู้เรื่องสรรพสัตว์ ความรู้เรื่องการปกครอง ความรู้เรื่องดวงดาว ความรู้เรื่องนาคและเทพยดาทั้งหลาย ท้องฟ้าและแผ่นดิน ลมและอากาศ น้ำและไฟ เทวดาและมนุษย์ สัตว์เลี้ยงและนก หญ้าและต้นไม้ สัตว์ร้ายจนถึงแมลง ผีเสื้อและมด ธรรมและอธรรม สัจจะและมุสา ความดีและความไม่ดี สิ่งที่รู้ด้วยใจและสิ่งที่ไม่รู้ด้วยใจ อาหารและรส โลกนี้และโลกโน้น ทั้งหมดนี้ผู้นั้นย่อมรู้ด้วยความรู้เพียงอย่างเดียว จงทำสมาธิในความรู้เถิด

Cite as: Chāndogya Upaniṣad 7.7.1. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.7.1/