# Kaṭha Upaniṣad 2.1.1

- id: `upanishads/katha.2.1.1`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/katha.2.1.1/
- speaker: Kaṭha Upaniṣad
- source edition: Kaṭha Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “कठोपनिषत्/द्वितीयोध्यायः/प्रथमवल्ली” (revision 403126) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> पराञ्चि खानि व्यतृणत् स्वयम्भू-
> स्तस्मात्पराङ्पश्यति नान्तरात्मन् ।
> कश्चिद्धीरः प्रत्यगात्मानमैक्ष-
> दावृत्तचक्षुरमृतत्वमिच्छन् ॥ २.१.१ ॥

## Transliteration (IAST)

> parāñci khāni vyatṛṇat svayambhū-
> stasmātparāṅpaśyati nāntarātman |
> kaściddhīraḥ pratyagātmānamaikṣa-
> dāvṛttacakṣuramṛtatvamicchan || 2.1.1 ||

## Word by word

- *parāñci*: turned outward
- *khāni*: the senses (openings)
- *vyatṛṇat*: pierced, made
- *svayambhūḥ*: the self-existent one
- *tasmāt*: therefore
- *parāṅ*: outward
- *paśyati*: sees
- *na*: not
- *antar-ātman*: the inner self
- *kaścit*: someone
- *dhīraḥ*: steady, wise one
- *pratyag-ātmānam*: the inner self, turned inward
- *aikṣat*: looked at
- *āvṛtta-cakṣuḥ*: with eyes turned back
- *amṛtatvam*: immortality
- *icchan*: desiring

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

स्वयंभू ने इंद्रियों के द्वार बाहर की ओर मोड़ दिए; इसलिए मनुष्य बाहर देखता है, अंतरात्मा को नहीं देखता। किसी धीर पुरुष ने अमरता की इच्छा से, इंद्रियों को लौटाकर, प्रत्यगात्मा को देखा।

### Tamil (ta) · Machine draft

சுயம்பு இந்திரியங்களின் துவாரங்களை வெளிநோக்கித் துளைத்தான்; ஆகையால் மனிதன் வெளியே பார்க்கிறான், அந்தராத்மாவைப் பார்ப்பதில்லை. அமுதத்தன்மையை விரும்பிய ஒரு தீரன் கண்களைத் திருப்பி உள்நோக்கிய ஆத்மாவைக் கண்டான்.

### Telugu (te) · Machine draft

స్వయంభువుడు ఇంద్రియ ద్వారాలను బయటివైపు తెరిచాడు; కాబట్టి మనిషి బయటికి చూస్తాడు, అంతరాత్మను చూడడు. అమరత్వాన్ని కోరిన ఏ ధీరుడో కళ్ళను వెనక్కి తిప్పి ప్రత్యగాత్మను చూశాడు.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಸ್ವಯಂಭುವು ಇಂದ್ರಿಯದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ತೆರೆದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಹೊರಗೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಅಂತರಾತ್ಮನನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಯಾವನೋ ಒಬ್ಬ ಧೀರನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ಮನನ್ನು ಕಂಡನು.

### Malayalam (ml) · Machine draft

സ്വയംഭൂ ഇന്ദ്രിയദ്വാരങ്ങളെ പുറത്തേക്ക് തുറന്നു; അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ പുറത്തേക്ക് നോക്കുന്നു, അന്തരാത്മാവിനെ കാണുന്നില്ല. അമൃതത്വം ആഗ്രഹിച്ച ഏതോ ധീരൻ കണ്ണുകൾ തിരിച്ച് പ്രത്യഗാത്മാവിനെ ദർശിച്ചു.

### Bengali (bn) · Machine draft

স্বয়ম্ভূ ইন্দ্রিয়দ্বারগুলি বাহ্যমুখী করে সৃষ্টি করেছেন; তাই মানুষ বাইরেই দেখে, অন্তরাত্মাকে দেখে না। অমৃতত্ব কামনা করে কোনো ধীর ব্যক্তি দৃষ্টি ফিরিয়ে প্রত্যগাত্মাকে দেখেছিলেন।

### Marathi (mr) · Machine draft

स्वयंभूने इंद्रियद्वारे बाहेरच्या दिशेला उघडली; म्हणून माणूस बाहेर पाहतो, अंतरात्म्याला पाहत नाही. अमरत्वाची इच्छा करणाऱ्या कोणा धीर पुरुषाने डोळे मागे वळवून प्रत्यगात्म्याला पाहिले.

### Gujarati (gu) · Machine draft

સ્વયંભૂએ ઇન્દ્રિયદ્વારોને બહારની તરફ ખોલ્યા; તેથી માણસ બહાર જુએ છે, અંતરાત્માને જોતો નથી. અમૃતત્વની ઇચ્છા કરનાર કોઈ ધીર પુરુષે આંખો પાછી વાળીને પ્રત્યગાત્માને જોયો.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਖੋਲ੍ਹੇ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਬਾਹਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਧੀਰ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਮੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਅਗਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

### Odia (or) · Machine draft

ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର ଦିଗକୁ ଖୋଲିଲେ; ତେଣୁ ମଣିଷ ବାହାରକୁ ଦେଖେ, ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ଦେଖେ ନାହିଁ। ଅମୃତତ୍ୱ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା କୌଣସି ଧୀର ପୁରୁଷ ଆଖି ଫେରାଇ ପ୍ରତ୍ୟଗାତ୍ମାକୁ ଦେଖିଲେ।

### Urdu (ur) · Machine draft

سویمبھو نے حواس کے دروازے باہر کی طرف کھولے؛ اسی لیے انسان باہر دیکھتا ہے، اندرونی آتما کو نہیں دیکھتا۔ امرتّو کی خواہش رکھنے والے کسی دھیر شخص نے آنکھیں پلٹ کر پرتیاگ آتما کو دیکھا۔

### English (en) · Machine draft

The self-existent one pierced the openings outward; therefore one looks outward and does not see the inner self. Some steady person, desiring immortality, turned his eyes back and beheld the inner self.

### Spanish (es) · Machine draft

El Autoexistente horadó hacia afuera las aberturas (los sentidos); por eso uno mira hacia afuera y no ve el ātman interior. Algún hombre firme, deseando la inmortalidad, volvió sus ojos hacia atrás y contempló el ātman interior.

### French (fr) · Machine draft

Le Svayambhū a percé les ouvertures vers l'extérieur; c'est pourquoi l'on regarde au-dehors et l'on ne voit pas l'ātman intérieur. Quelque homme ferme, désirant l'immortalité, retourna ses yeux et contempla l'ātman intérieur.

### German (de) · Machine draft

Der Selbstgeborene bohrte die Öffnungen (die Sinne) nach außen; darum schaut man nach außen und sieht nicht den inneren ātman. Ein standhafter Mensch, nach Unsterblichkeit verlangend, wandte seine Augen zurück und erblickte den inneren ātman.

### Portuguese (pt) · Machine draft

O Svayambhū abriu as aberturas (os sentidos) para fora; por isso se olha para fora e não se vê o ātman interior. Algum homem firme, desejando a imortalidade, voltou os olhos para trás e contemplou o ātman interior.

### Russian (ru) · Machine draft

Самосущий пробуравил отверстия (чувства) наружу; потому человек смотрит вовне и не видит внутреннего атмана. Какой-то стойкий человек, желая бессмертия, обратил взор назад и увидел внутреннего атмана.

### Chinese (zh) · Machine draft

自存者（Svayambhū）把诸感官之门向外开凿；因此人向外看，而不见内在的我（ātman）。某位坚定的人渴求不死，便转回双眼，看见了内在的我。

### Japanese (ja) · Machine draft

自存者（スヴァヤンブー）は感官の穴を外へ向けて穿った。それゆえ人は外を見て、内なるアートマンを見ない。不死を望む、ある堅固な人が目を内に向け、内なるアートマンを見た。

### Arabic (ar) · Machine draft

ثقب الذي وجد بذاته الفتحات (الحواس) نحو الخارج؛ لذلك ينظر المرء إلى الخارج ولا يرى الأتمان الداخلي. نظر إنسانٌ ثابت، راغباً في الخلود، ووجه عينيه إلى الداخل، فأبصر الأتمان الداخلي.

### Indonesian (id) · Machine draft

Sang Svayambhū membuka lubang-lubang (indra) ke arah luar; oleh karena itu orang memandang ke luar dan tidak melihat ātman batin. Seorang yang teguh, menginginkan keabadian, memalingkan matanya ke dalam dan memandang ātman batin.

### Thai (th) · Machine draft

องค์สวยัมภูทรงเจาะช่องทวารทั้งหลายให้มุ่งออกไปภายนอก เพราะเหตุนั้นคนจึงมองออกไปภายนอกและไม่เห็นอาตมันภายใน มีผู้มีปัญญามั่นคงบางคนปรารถนาอมตภาพ จึงหันดวงตากลับเข้าไปและได้เห็นอาตมันภายในตน

Cite as: Kaṭha Upaniṣad 2.1.1. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/katha.2.1.1/
