# Kaṭha Upaniṣad 2.1.4

- id: `upanishads/katha.2.1.4`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/katha.2.1.4/
- speaker: Kaṭha Upaniṣad
- source edition: Kaṭha Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “कठोपनिषत्/द्वितीयोध्यायः/प्रथमवल्ली” (revision 403126) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।
> महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २.१.४ ॥

## Transliteration (IAST)

> svapnāntaṃ jāgaritāntaṃ cobhau yenānupaśyati |
> mahāntaṃ vibhumātmānaṃ matvā dhīro na śocati || 2.1.4 ||

## Word by word

- *svapnāntam*: the dream state's end
- *jāgaritāntam*: the waking state's end
- *ca*: and
- *ubhau*: both
- *yena*: by which
- *anupaśyati*: one sees through
- *mahāntam*: great
- *vibhum*: all-pervading
- *ātmānam*: the self
- *matvā*: having thought
- *dhīraḥ*: the steady, wise one
- *na*: not
- *śocati*: grieves

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

जिससे मनुष्य स्वप्न और जाग्रत दोनों अवस्थाओं को देखता है, उस महान् और सर्वव्यापी आत्मा को जानकर धीर पुरुष शोक नहीं करता।

### Tamil (ta) · Machine draft

எதன் மூலம் கனவு மற்றும் விழிப்பு ஆகிய இரு நிலைகளையும் ஒருவன் காண்கிறானோ, அந்த மகத்தான, எங்கும் வியாபித்த ஆன்மாவை அறிந்து தெளிந்தவன் துயரப்படுவதில்லை.

### Telugu (te) · Machine draft

దేనితో మనిషి స్వప్న, జాగ్రత్ అవస్థలు రెండింటినీ చూస్తాడో, ఆ మహాన్, విభువైన ఆత్మను తెలుసుకుని ధీరుడు శోకించడు.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಯಾವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವಪ್ನ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ಎರಡೂ ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮಹಾನ್, ವಿಭುವಾದ ಆತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿದು ಧೀರನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

### Malayalam (ml) · Machine draft

ഏതിനാൽ മനുഷ്യൻ സ്വപ്നം, ജാഗ്രത് എന്നീ രണ്ട് അവസ്ഥകളെയും കാണുന്നുവോ, ആ മഹാനും സർവ്വവ്യാപിയുമായ ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞ് ധീരൻ ശോകിക്കുന്നില്ല.

### Bengali (bn) · Machine draft

যার দ্বারা মানুষ স্বপ্ন ও জাগরণ উভয় অবস্থাই প্রত্যক্ষ করে, সেই মহান, সর্বব্যাপী আত্মাকে জেনে ধীর ব্যক্তি শোক করেন না।

### Marathi (mr) · Machine draft

ज्याच्या योगे माणूस स्वप्न आणि जागृती या दोन्ही अवस्था पाहतो, त्या महान, सर्वव्यापी आत्म्याला जाणून धीर पुरुष शोक करत नाही.

### Gujarati (gu) · Machine draft

જેનાથી માણસ સ્વપ્ન અને જાગૃત બંને અવસ્થાઓ જુએ છે, તે મહાન, સર્વવ્યાપી આત્માને જાણીને ધીર પુરુષ શોક કરતો નથી.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਦੋਹਾਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾਨ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

### Odia (or) · Machine draft

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଜାଗ୍ରତ ଉଭୟ ଅବସ୍ଥା ଦେଖେ, ସେହି ମହାନ୍, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣି ଧୀର ବ୍ୟକ୍ତି ଶୋକ କରେ ନାହିଁ।

### Urdu (ur) · Machine draft

جس کے ذریعے انسان خواب اور بیداری دونوں حالتوں کو دیکھتا ہے، اس عظیم اور ہمہ گیر آتما کو جان کر دانا شخص غم نہیں کرتا۔

### English (en) · Machine draft

By which one sees both the end of the dream state and the end of the waking state, having known that great, all-pervading self (ātman), the steady one does not grieve.

### Spanish (es) · Machine draft

Aquel por el cual se ven ambos estados, el del sueño y el de la vigilia, habiendo pensado que el ātman es grande y omnipresente, el sabio firme no se aflige.

### French (fr) · Machine draft

Par lequel on voit les deux états, celui du rêve et celui de la veille, ayant considéré l'ātman comme grand et omniprésent, le sage ferme ne s'afflige pas.

### German (de) · Machine draft

Wodurch man beide Zustände sieht, den des Traumes und den des Wachens, den großen, allumfassenden Ātman erkannt habend, grämt sich der Standhafte nicht.

### Portuguese (pt) · Machine draft

Aquele pelo qual se veem ambos os estados, o do sonho e o da vigília, tendo considerado o ātman grande e onipresente, o sábio firme não se aflige.

### Russian (ru) · Machine draft

Тем, чем видны оба состояния — сна и бодрствования, — признав великое, всепроникающее Ātman, стойкий не скорбит.

### Chinese (zh) · Machine draft

凭借它可以看见梦境与醒觉两种状态，认识了广大遍在的我（ātman），智者便不再忧愁。

### Japanese (ja) · Machine draft

それによって夢と覚醒の両方の状態を見る、その偉大で遍在する我（ātman）を知って、賢者は憂えない。

### Arabic (ar) · Machine draft

بما يُرى الحالتان: حالة الحلم وحالة اليقظة، ومن علم الذات (ātman) العظيمة الشاملة، لا يحزن الثابت.

### Indonesian (id) · Machine draft

Dengan itu seseorang melihat kedua keadaan, mimpi dan terjaga; setelah menyadari ātman yang agung dan meliputi segalanya, orang bijak yang teguh tidak berduka.

### Thai (th) · Machine draft

ด้วยสิ่งที่ทำให้เห็นทั้งจุดจบของสภาวะฝันและจุดจบของสภาวะตื่น เมื่อรู้อาตมันอันยิ่งใหญ่และแผ่ซ่านไปทั่วแล้ว ผู้มีปัญญามั่นคงย่อมไม่เศร้าโศก

Cite as: Kaṭha Upaniṣad 2.1.4. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/katha.2.1.4/
