Māṇḍūkya Upaniṣad 4
Māṇḍūkya Upaniṣad
स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक्तैजसो द्वितीयः पादः ॥ ४ ॥
svapnasthāno'ntaḥprajñaḥ saptāṅga ekonaviṃśatimukhaḥ praviviktabhuktaijaso dvitīyaḥ pādaḥ || 4 ||
Word by word
- svapna-sthānaḥ
- whose place is the dream state
- antaḥ-prajñaḥ
- inwardly conscious
- sapta-aṅgaḥ
- having seven limbs
- ekonaviṁśati-mukhaḥ
- having nineteen mouths
- praviviktabhuk
- enjoyer of subtle things
- taijasaḥ
- Taijasa, the luminous self
- dvitīyaḥ
- second
- pādaḥ
- quarter
Translations
हिन्दी (Hindi)
स्वप्न अवस्था जिसका स्थान है, जो भीतर की ओर चेतन है, सात अंगों वाला और उन्नीस मुखों वाला है, सूक्ष्म पदार्थों का भोक्ता तैजस है—यह द्वितीय पाद है।
தமிழ் (Tamil)
கனவு நிலையே இடமாக உள்ளது, உள்நோக்கி அறிபவன், ஏழு அங்கங்களும் பத்தொன்பது வாய்களும் உடையவன், நுட்பமான போகங்களை நுகரும் தைஜசன்—இதுவே இரண்டாம் பாதம்.
తెలుగు (Telugu)
స్వప్న స్థితియే స్థానం, లోపలికి ఎరిగేవాడు, ఏడు అంగాలు, పందొమ్మిది ముఖాలు కలవాడు, సూక్ష్మ భోగాలను అనుభవించే తైజసుడు—ఇది రెండవ పాదం.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಸ್ವಪ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುವವನು, ಒಳಗಿನದನ್ನು ಅರಿಯುವವನು, ಏಳು ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮುಖಗಳುಳ್ಳವನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ತೈಜಸ—ಇದು ಎರಡನೆಯ ಪಾದ.
മലയാളം (Malayalam)
സ്വപ്നാവസ്ഥയാണ് സ്ഥാനം, അകത്തേക്ക് അറിയുന്നവൻ, ഏഴ് അംഗങ്ങളും പത്തൊൻപത് മുഖങ്ങളുമുള്ളവൻ, സൂക്ഷ്മ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന തൈജസൻ—ഇതാണ് രണ്ടാം പാദം.
বাংলা (Bengali)
স্বপ্নাবস্থা যার স্থান, অন্তর্মুখী চেতনাসম্পন্ন, সপ্তাঙ্গ ও উনিশটি মুখবিশিষ্ট, সূক্ষ্ম ভোগের ভোক্তা তৈজস—এটিই দ্বিতীয় পাদ।
मराठी (Marathi)
स्वप्न अवस्था हेच स्थान, आतील विषय जाणणारा, सात अंगे व एकोणीस मुखे असलेला, सूक्ष्म भोगांचा भोक्ता तैजस—हा दुसरा पाद.
ગુજરાતી (Gujarati)
સ્વપ્ન અવસ્થા જેનું સ્થાન છે, અંદર જાણનાર, સાત અંગો અને ઓગણીસ મુખવાળો, સૂક્ષ્મ ભોગોનો ભોક્તા તૈજસ—આ દ્વિતીય પાદ છે.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਸੁਪਨ ਅਵਸਥਾ ਜਿਸਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉੱਨੀ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੂਖਮ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਭੋਗੀ ਤੈਜਸ—ਇਹ ਦੂਜਾ ਪਾਦ ਹੈ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଯାହାର ସ୍ଥାନ, ଭିତରକୁ ଚେତନ, ସାତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଉଣେଇଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭୋଗର ଭୋକ୍ତା ତୈଜସ—ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଦ।
اردو (Urdu)
خواب جس کا مقام ہے، باطن کا شعور رکھنے والا، سات اعضاء اور انیس دہانوں والا، لطیف بھوگ کا بھوگنے والا تیجس—یہ دوسرا پاد ہے۔
English (English)
Whose place is the dream state, inwardly conscious, having seven limbs and nineteen mouths, enjoyer of subtle things—Taijasa, the luminous self: this is the second quarter.
Español (Spanish)
Cuyo lugar es el estado de sueño, consciente hacia dentro, de siete miembros y diecinueve bocas, disfrutador de lo sutil: Taijasa, el ser luminoso. Este es el segundo cuarto.
Français (French)
Dont le lieu est l'état de rêve, conscient vers l'intérieur, aux sept membres et dix-neuf bouches, jouisseur des choses subtiles : Taijasa, le soi lumineux. Tel est le deuxième quart.
Deutsch (German)
Dessen Stätte der Traumzustand ist, nach innen bewusst, mit sieben Gliedern und neunzehn Mündern, Genießer des Feinen: Taijasa, das leuchtende Selbst. Dies ist das zweite Viertel.
Português (Portuguese)
Cujo lugar é o estado de sonho, consciente para dentro, de sete membros e dezenove bocas, fruidor do sutil: Taijasa, o eu luminoso. Este é o segundo quarto.
Русский (Russian)
Чьё местопребывание — состояние сновидения, сознающий внутреннее, имеющий семь членов и девятнадцать ртов, вкушающий тонкое, — Тайджаса, светоносное «я». Это вторая четверть.
中文 (Chinese)
居处在梦位，向内觉知，有七支、十九口，享受细微之物者——即光明之我（Taijasa）。这是第二分。
日本語 (Japanese)
居所は夢の状態、内に向かって意識し、七つの肢と十九の口を持ち、微細な享受を味わう者——輝く我タイジャサ。これが第二の部分である。
العربية (Arabic)
مقرّه حالة الحلم، واعٍ بالداخل، ذو سبعة أعضاء وتسعة عشر فمًا، متمتع بالأشياء اللطيفة: تيجاسا، الذات المضيئة. هذا هو الربع الثاني.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Yang tempatnya adalah keadaan mimpi, sadar ke dalam, beranggota tujuh dan bermulut sembilan belas, pengecap hal-hal halus: Taijasa, diri yang bercahaya. Inilah bagian kedua.
ไทย (Thai)
ผู้มีที่อยู่คือสภาวะฝัน มีสติรับรู้ภายใน มีเจ็ดอวัยวะและสิบเก้าปาก เสวยสิ่งละเอียด คือไตชส อาตมันผู้เรืองแสง นี่คือส่วนที่สอง
Source and review
- Source edition
- Māṇḍūkya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “माण्डुक्योपनिषद्” (revision 41448)
- Text licence
- Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft