Yajurveda Saṃhitā 14.23
Agnicayana · to the bricks
आशुर् त्रिवृत् ।
भान्तः पञ्चदशः ।
व्योमा सप्तदशः ।
धरुण ऽ एकविꣳशः ।
प्रतूर्तिर् अष्टादशः ।
तपो नवदशः ।
ऽअभीवर्तः सविꣳशः ।
वर्चो द्वाविꣳशः ।
संभरणस् त्रयोविꣳशः ।
योनिश् चतुर्विꣳशः ।
गर्भाः पञ्चविꣳशः ।
ऽ ओजस् त्रिणवः ।
क्रतुर् एकत्रिꣳशः ।
प्रतिष्ठा त्रयस्त्रिꣳशः ।
ब्रध्नस्य विष्टपं चतुस्त्रिꣳशः ।
नाकः षट्त्रिꣳशः ।
विवर्तो ष्टाचत्वारिꣳशः ।
धर्त्रं चतुष्टोमः ॥ १४.२३ ॥
āśur trivṛt |
bhāntaḥ pañcadaśaḥ |
vyomā saptadaśaḥ |
dharuṇa ' ekaviṃśaḥ |
pratūrtir aṣṭādaśaḥ |
tapo navadaśaḥ |
'abhīvartaḥ saviṃśaḥ |
varco dvāviṃśaḥ |
saṃbharaṇas trayoviṃśaḥ |
yoniś caturviṃśaḥ |
garbhāḥ pañcaviṃśaḥ |
' ojas triṇavaḥ |
kratur ekatriṃśaḥ |
pratiṣṭhā trayastriṃśaḥ |
bradhnasya viṣṭapaṃ catustriṃśaḥ |
nākaḥ ṣaṭtriṃśaḥ |
vivarto ṣṭācatvāriṃśaḥ |
dhartraṃ catuṣṭomaḥ || 14.23 ||
Word by word
- āśuḥ
- swift (one)
- trivṛt
- threefold
- bhāntaḥ
- shining
- pañcadaśaḥ
- fifteenth
- vyomā
- sky-like
- saptadaśaḥ
- seventeenth
- dharuṇaḥ
- supporting
- ekaviṃśaḥ
- twenty-first
- pratūrtiḥ
- overcoming
- aṣṭādaśaḥ
- eighteenth
- tapaḥ
- heat
- navadaśaḥ
- nineteenth
- abhīvartaḥ
- encircling
- saviṃśaḥ
- twentieth
- varcaḥ
- lustre
- dvāviṃśaḥ
- twenty-second
- saṃbharaṇaḥ
- bearing together
- trayoviṃśaḥ
- twenty-third
- yoniḥ
- womb, source
- caturviṃśaḥ
- twenty-fourth
- garbhāḥ
- embryos
- pañcaviṃśaḥ
- twenty-fifth
- ojaḥ
- vigour
- triṇavaḥ
- twenty-seventh
- kratuḥ
- resolve, sacrificial power
- ekatriṃśaḥ
- thirty-first
- pratiṣṭhā
- foundation
- trayastriṃśaḥ
- thirty-third
- bradhnasya
- of the sun
- viṣṭapam
- abode
- catustriṃśaḥ
- thirty-fourth
- nākaḥ
- heaven
- ṣaṭtriṃśaḥ
- thirty-sixth
- vivartaḥ
- turning
- aṣṭācatvāriṃśaḥ
- forty-eighth
- dhartram
- support
- catuṣṭomaḥ
- quadruple praise-hymn
Translations
हिन्दी (Hindi)
तीन गुना तेजस्वी (ईंट) चमकने वाली पंद्रहवीं, आकाश-सदृश सत्रहवीं, धारक इक्कीसवीं, वेग से विजय देने वाली अठारहवीं, ताप उन्नीसवीं, परिधि-निर्माण बीसवीं, तेज बाईसवीं, सम्भरण तेईसवीं, योनि चौबीसवीं, गर्भ पच्चीसवीं, ओज सत्ताईसवीं, संकल्प इकतीसवीं, प्रतिष्ठा तेंतीसवीं, सूर्य का धाम चौंतीसवीं, स्वर्ग छत्तीसवीं, परिवर्तन अड़तालीसवीं, धारण का साधन — चतुष्टोम।
தமிழ் (Tamil)
மூன்றடுக்கு விரைவானது; பிரகாசிப்பது பதினைந்தாவது; ஆகாயம் போன்றது பதினேழாவது; தாங்குவது இருபத்தொன்றாவது; வெற்றி தருவது இருபத்தெட்டாவது; வெப்பம் பத்தொன்பதாவது; சுற்றுவது இருபதாவது; ஒளி இருபத்திரண்டாவது; ஒன்று சேர்ப்பது இருபத்து மூன்றாவது; மூலம் இருபத்து நான்காவது; கருக்கள் இருபத்தைந்தாவது; ஓஜஸ் இருபத்தேழாவது; சங்கல்பம் முப்பத்தொன்றாவது; அடித்தளம் முப்பத்து மூன்றாவது; சூரியனின் உறைவிடம் முப்பத்துநான்காவது; சொர்க்கம் முப்பத்தாறாவது; சுழற்சி நாற்பத்தெட்டாவது; தாங்கி நிற்பது நாற்குழு ஸ்தோமம்.
తెలుగు (Telugu)
మూడంతల వేగవంతమైనది; ప్రకాశించేది పదిహేనవది; ఆకాశంలా ఉన్నది పదిహేడవది; ధరించేది ఇరవై ఒకటవది; విజయాన్నిచ్చేది పద్దెనిమిదవది; తపస్సు పందొమ్మిదవది; చుట్టుముట్టేది ఇరవయ్యవది; తేజస్సు ఇరవై రెండవది; ఒకటిగా చేర్చేది ఇరవై మూడవది; మూలం ఇరవై నాలుగవది; గర్భాలు ఇరవై ఐదవవి; ఓజస్సు ఇరవై ఏడవది; సంకల్పం ముప్పై ఒకటవది; ప్రతిష్ఠ ముప్పై మూడవది; సూర్యుని నివాసం ముప్పై నాలుగవది; స్వర్గం ముప్పై ఆరవది; పరివర్తనం నలభై ఎనిమిదవది; ధారకం — చతుష్టోమం.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಮೂರು ಪಟ್ಟು ವೇಗದ್ದು; ಹೊಳೆಯುವದು ಹದಿನೈದನೆಯದು; ಆಕಾಶದಂತಹದು ಹದಿನೇಳನೆಯದು; ಧಾರಕವು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯದು; ಜಯ ನೀಡುವದು ಹದಿನೆಂಟನೆಯದು; ತಪಸ್ಸು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯದು; ಸುತ್ತುವರಿಯುವದು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯದು; ತೇಜಸ್ಸು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯದು; ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವದು ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯದು; ಮೂಲ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯದು; ಗರ್ಭಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯವು; ಓಜಸ್ಸು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯದು; ಸಂಕಲ್ಪ ಮೂವತ್ತೊಂದನೆಯದು; ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮೂವತ್ತಮೂರನೆಯದು; ಸೂರ್ಯನ ನೆಲೆ ಮೂವತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯದು; ಸ್ವರ್ಗ ಮೂವತ್ತಾರನೆಯದು; ಪರಿವರ್ತನೆ ನಲ್ವತ್ತೆಂಟನೆಯದು; ಧಾರಕ — ಚತುಷ್ಟೋಮ.
മലയാളം (Malayalam)
മൂന്നിരട്ടി വേഗമുള്ളത്; തിളങ്ങുന്നത് പതിനഞ്ചാമത്; ആകാശസമാനമായത് പതിനേഴാമത്; താങ്ങുന്നത് ഇരുപത്തിയൊന്നാമത്; ജയം നൽകുന്നത് പതിനെട്ടാമത്; തപസ്സ് പത്തൊമ്പതാമത്; ചുറ്റുന്നത് ഇരുപതാമത്; തേജസ്സ് ഇരുപത്തിരണ്ടാമത്; ഒന്നിച്ചുചേർക്കുന്നത് ഇരുപത്തിമൂന്നാമത്; ഉറവിടം ഇരുപത്തിനാലാമത്; ഗർഭങ്ങൾ ഇരുപത്തിയഞ്ചാമത്; ഓജസ്സ് ഇരുപത്തിയേഴാമത്; സങ്കൽപം മുപ്പത്തിയൊന്നാമത്; പ്രതിഷ്ഠ മുപ്പത്തിമൂന്നാമത്; സൂര്യന്റെ വാസസ്ഥലം മുപ്പത്തിനാലാമത്; സ്വർഗം മുപ്പത്തിയാറാമത്; പരിവർത്തനം നാൽപത്തിയെട്ടാമത്; താങ്ങ് — ചതുഷ്ടോമം.
বাংলা (Bengali)
তিনগুণ দ্রুতগামী; উজ্জ্বল পঞ্চদশতম; আকাশসদৃশ সপ্তদশতম; ধারক একবিংশতম; বিজয়দাতা অষ্টাদশতম; তপঃ উনবিংশতম; বেষ্টনকারী বিংশতম; তেজ দ্বাবিংশতম; সংগ্রহ ত্রয়োবিংশতম; উৎস চতুর্বিংশতম; গর্ভসমূহ পঞ্চবিংশতম; ওজঃ সপ্তবিংশতম; সংকল্প একত্রিংশতম; প্রতিষ্ঠা ত্রয়স্ত্রিংশতম; সূর্যের আবাস চতুস্ত্রিংশতম; স্বর্গ ষট্ত্রিংশতম; আবর্তন অষ্টচত্বারিংশতম; ধারণের উপকরণ — চতুষ্টোম।
मराठी (Marathi)
तिप्पट वेगवान; तेजस्वी पंधरावी; आकाशासारखी सतरावी; धारक एकविसावी; विजय देणारी अठरावी; तप एकोणिसावी; वेढणारी विसावी; तेज बाविसावी; एकत्र आणणारी तेविसावी; उगम चोविसावी; गर्भ पंचविसावे; ओज सत्ताविसावे; संकल्प एकतिसावा; प्रतिष्ठा तेहतिसावी; सूर्याचे निवासस्थान चौतिसावे; स्वर्ग छत्तिसावा; परिवर्तन अठेचाळिसावे; धारक — चतुष्टोम.
ગુજરાતી (Gujarati)
ત્રણગણી વેગવાન; તેજસ્વી પંદરમી; આકાશ સમાન સત્તરમી; ધારક એકવીસમી; વિજય આપનારી અઢારમી; તપ ઓગણીસમી; વીંટળનારી વીસમી; તેજ બાવીસમી; એકત્ર કરનારી તેવીસમી; ઉદ્ગમ ચોવીસમી; ગર્ભો પચ્ચીસમા; ઓજસ સત્તાવીસમું; સંકલ્પ એકત્રીસમો; પ્રતિષ્ઠા તેત્રીસમી; સૂર્યનું નિવાસ્થાન ચોત્રીસમું; સ્વર્ગ છત્રીસમું; પરિવર્તન અડતાલીસમું; ધારક — ચતુષ્ટોમ.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤੇਜ਼; ਚਮਕਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ; ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਸਤਾਰਵੀਂ; ਧਾਰਕ ਇਕੀਵੀਂ; ਜਿੱਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਠਾਰਵੀਂ; ਤਪ ਉੱਨੀਵੀਂ; ਘੇਰਨ ਵਾਲੀ ਵੀਹਵੀਂ; ਤੇਜ ਬਾਈਵੀਂ; ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇਈਵੀਂ; ਮੂਲ ਚੌਵੀਵੀਂ; ਗਰਭ ਪੱਚੀਵੇਂ; ਓਜਸ ਸਤਾਈਵੀਂ; ਸੰਕਲਪ ਇਕੱਤੀਵੀਂ; ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਤੈਂਤੀਵੀਂ; ਸੂਰਜ ਦਾ ਵਾਸ ਚੌਂਤੀਵੀਂ; ਸਵਰਗ ਛੱਤੀਵੀਂ; ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਠਤਾਲੀਵੀਂ; ਧਾਰਕ — ਚਤੁਸ਼ਟੋਮ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ତିନିଗୁଣ ଦ୍ରୁତ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପନ୍ଦରତମ; ଆକାଶସଦୃଶ ସତରତମ; ଧାରକ ଏକବିଂଶତି; ବିଜୟଦାତା ଅଠରତମ; ତପ ଊନବିଂଶତି; ବେଢ଼ୁଥିବା ବିଂଶତି; ତେଜ ଦ୍ୱାବିଂଶତି; ସଂଗ୍ରହ ତ୍ରୟୋବିଂଶତି; ଉତ୍ସ ଚତୁର୍ବିଂଶତି; ଗର୍ଭସମୂହ ପଞ୍ଚବିଂଶତି; ଓଜ ସପ୍ତବିଂଶତି; ସଂକଳ୍ପ ଏକତ୍ରିଂଶତି; ପ୍ରତିଷ୍ଠା ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶତି; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆବାସ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶତି; ସ୍ୱର୍ଗ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତି; ଆବର୍ତ୍ତନ ଅଷ୍ଟଚତ୍ୱାରିଂଶତି; ଧାରକ — ଚତୁଷ୍ଟୋମ।
اردو (Urdu)
تین گنا تیز؛ چمکنے والی پندرہویں؛ آسمان جیسی سترہویں؛ سہارا دینے والی اکیسویں؛ فتح دینے والی اٹھارہویں؛ تپ انیسویں؛ گھیرنے والی بیسویں؛ تیج بائیسویں؛ یکجا کرنے والی تیئیسویں؛ منبع چوبیسویں؛ حمل پچیسویں؛ اوجس ستائیسویں؛ ارادہ اکتیسویں؛ بنیاد تینتیسویں؛ سورج کا مسکن چونتیسویں؛ جنت چھتیسویں؛ گردش اڑتالیسویں؛ سہارا — چتushٹوم۔
English (English)
Swift is the threefold one; shining is the fifteenth; sky-like is the seventeenth; supporting is the twenty-first; victory-bringing is the eighteenth; heat is the nineteenth; encircling is the twentieth; lustre is the twenty-second; gathering together is the twenty-third; the source is the twenty-fourth; the embryos are the twenty-fifth; vigour is the twenty-seventh; resolve is the thirty-first; the foundation is the thirty-third; the abode of the sun is the thirty-fourth; heaven is the thirty-sixth; turning is the forty-eighth; the support is the quadruple praise-hymn.
Español (Spanish)
Veloz es la de tres partes; resplandeciente la decimoquinta; semejante al cielo la decimoséptima; sustentadora la vigesimoprimera; victoriosa la decimoctava; calor la decimonovena; envolvente la vigésima; esplendor la vigesimosegunda; reunidora la vigesimotercera; origen la vigesimocuarta; embriones la vigesimoquinta; vigor la vigesimoséptima; resolución la trigésimo primera; fundamento la trigésimo tercera; morada del Sol la trigésimo cuarta; cielo la trigésimo sexta; giro la cuadragésimo octava; sostén es el cuádruple himno de alabanza.
Français (French)
Rapide est la triple; brillante la quinzième; semblable au ciel la dix-septième; soutenante la vingt et unième; victorieuse la dix-huitième; chaleur la dix-neuvième; enveloppante la vingtième; éclat la vingt-deuxième; réunissante la vingt-troisième; source la vingt-quatrième; embryons les vingt-cinquièmes; vigueur la vingt-septième; résolution la trente et unième; fondement la trente-troisième; demeure du Soleil la trente-quatrième; ciel la trente-sixième; retournement la quarante-huitième; soutien est le quadruple hymne de louange.
Deutsch (German)
Schnell ist die dreifache; leuchtend die fünfzehnte; himmelgleich die siebzehnte; tragend die einundzwanzigste; siegbringend die achtzehnte; Glut die neunzehnte; umschließend die zwanzigste; Glanz die zweiundzwanzigste; zusammenfassend die dreiundzwanzigste; Ursprung die vierundzwanzigste; Embryonen die fünfundzwanzigsten; Kraft die siebenundzwanzigste; Entschluss die einunddreißigste; Grundlage die dreiunddreißigste; Wohnsitz der Sonne die vierunddreißigste; Himmel die sechsunddreißigste; Wendung die achtundvierzigste; Stütze ist der vierfache Lobgesang.
Português (Portuguese)
Veloz é a tríplice; brilhante a décima quinta; semelhante ao céu a décima sétima; sustentadora a vigésima primeira; vitoriosa a décima oitava; calor a décima nona; envolvente a vigésima; esplendor a vigésima segunda; reunidora a vigésima terceira; origem a vigésima quarta; embriões os vigésimos quintos; vigor a vigésima sétima; resolução a trigésima primeira; fundamento a trigésima terceira; morada do Sol a trigésima quarta; céu a trigésima sexta; giro a quadragésima oitava; sustento é o quádruplo hino de louvor.
Русский (Russian)
Быстрая — тройная; сияющая — пятнадцатая; подобная небу — семнадцатая; поддерживающая — двадцать первая; приносящая победу — восемнадцатая; жар — девятнадцатая; охватывающая — двадцатая; сияние — двадцать вторая; собирающая — двадцать третья; исток — двадцать четвёртая; зародыши — двадцать пятые; мощь — двадцать седьмая; решимость — тридцать первая; основание — тридцать третья; обитель солнца — тридцать четвёртая; небо — тридцать шестая; вращение — сорок восьмая; опора — четырёхкратный хвалебный гимн.
中文 (Chinese)
迅捷者为三重;光耀者为第十五;如天空者为第十七;支撑者为第二十一;带来胜利者为第十八;热力为第十九;环绕为第二十;光辉为第二十二;聚集为第二十三;源头为第二十四;胚胎为第二十五;活力为第二十七;决心为第三十一;基础为第三十三;太阳的居所为第三十四;天界为第三十六;旋转为第四十八;支撑是四重赞歌。
日本語 (Japanese)
迅速なる三重のもの;輝く第十五;天空のごとき第十七;支える第二十一;勝利をもたらす第十八;熱の第十九;取り囲む第二十;光輝の第二十二;集め合わせる第二十三;源の第二十四;胎児たち第二十五;活力の第二十七;決意の第三十一;基盤の第三十三;太陽の住処の第三十四;天界の第三十六;回転の第四十八;支えは四重の讃歌。
العربية (Arabic)
السريعة ذات الثلاثة أجزاء؛ اللامعة الخامسة عشرة؛ الشبيهة بالسماء السابعة عشرة؛ الحاملة الحادية والعشرون؛ المانحة للنصر الثامنة عشرة؛ الحرارة التاسعة عشرة؛ المحيطة العشرون؛ البهاء الثانية والعشرون؛ الجامعة الثالثة والعشرون؛ الأصل الرابعة والعشرون؛ الأجنة الخامسة والعشرون؛ القوة السابعة والعشرون؛ العزم الحادية والثلاثون؛ الأساس الثالثة والثلاثون؛ مسكن الشمس الرابعة والثلاثون؛ السماء السادسة والثلاثون؛ الدوران الثامنة والأربعون؛ الدعامة هي الترنيمة الرباعية.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Yang cepat adalah yang tiga kali lipat; yang bersinar adalah yang kelima belas; yang seperti langit adalah yang ketujuh belas; yang menopang adalah yang kedua puluh satu; yang membawa kemenangan adalah yang kedelapan belas; panas adalah yang kesembilan belas; yang melingkupi adalah yang kedua puluh; cahaya adalah yang kedua puluh dua; yang menghimpun adalah yang kedua puluh tiga; sumber adalah yang kedua puluh empat; embrio adalah yang kedua puluh lima; daya adalah yang kedua puluh tujuh; tekad adalah yang ketiga puluh satu; dasar adalah yang ketiga puluh tiga; tempat tinggal matahari adalah yang ketiga puluh empat; surga adalah yang ketiga puluh enam; perputaran adalah yang keempat puluh delapan; penopang adalah himne pujian empat bagian.
ไทย (Thai)
ไวคือตริวฤต รุ่งโรจน์คือองค์ที่สิบห้า คล้ายท้องฟ้าคือองค์ที่สิบเจ็ด ค้ำจุนคือองค์ที่ยี่สิบเอ็ด นำชัยชนะคือองค์ที่สิบแปด ความร้อนคือองค์ที่สิบเก้า ล้อมรอบคือองค์ที่ยี่สิบ ความรุ่งเรืองคือองค์ที่ยี่สิบสอง การรวบรวมคือองค์ที่ยี่สิบสาม ต้นกำเนิดคือองค์ที่ยี่สิบสี่ ครรภ์ทั้งหลายคือองค์ที่ยี่สิบห้า พลังคือองค์ที่สามสิบเจ็ด ความตั้งใจคือองค์ที่สามสิบเอ็ด รากฐานคือองค์ที่สามสิบสาม ที่อยู่ของพระอาทิตย์คือองค์ที่สามสิบสี่ สวรรค์คือองค์ที่สามสิบหก การหมุนคือองค์ที่สี่สิบแปด ที่ค้ำจุนคือบทสรรเสริญสี่ส่วน
Source and review
- Source edition
- Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः १४” (revision 401254)
- Text licence
- Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft