# Yajurveda Saṃhitā 19.91

- id: `yajurveda/19.91`
- url: https://vedyatra.org/verses/yajurveda/19.91/
- speaker: Aśvamedha · to the horse's body
- source edition: Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः १९” (revision 400449) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> इन्द्रस्य रूपं वृषभो बलाय कर्णाभ्याꣳ श्रोत्रम् अमृतं ग्रहाभ्यां ।
> यवा न बर्हिर् भ्रुवि केसराणि कर्कन्धु जज्ञे मधु सारघं मुखात् ॥ १९.९१ ॥

## Transliteration (IAST)

> indrasya rūpaṃ vṛṣabho balāya karṇābhyāṃ śrotram amṛtaṃ grahābhyāṃ |
> yavā na barhir bhruvi kesarāṇi karkandhu jajñe madhu sāraghaṃ mukhāt || 19.91 ||

## Word by word

- *indrasya*: of Indra
- *rūpam*: form, nature
- *vṛṣabhaḥ*: bull
- *balāya*: for strength
- *karṇābhyām*: by the two ears
- *śrotram*: hearing
- *amṛtam*: immortal
- *grahābhyām*: by the grah-cups
- *yavāḥ*: barley
- *na*: like
- *barhiḥ*: sacrificial grass
- *bhruvi*: on the brow
- *kesarāṇi*: manes, hairs
- *karkandhu*: jujube
- *jajñe*: was produced
- *madhu*: honey, sweetness
- *sārgham*: sweet
- *mukhāt*: from the mouth

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

इन्द्र का रूप, वृषभ बल के लिए है; कानों के लिए श्रवण अमृत है, ग्रह-पात्रों द्वारा। जौ के समान बर्हि भौंहों पर केसर (बाल) बने; कर्कन्धु (बेर) से मधुर सारघ मधु मुख से उत्पन्न हुआ।

### Tamil (ta) · Machine draft

இந்திரனின் உருவம், காளை வலிமைக்காக; காதுகளுக்கு கேட்பது அமிர்தம், கிரஹ பாத்திரங்களால். வாற்கோதுமை போல தர்ப்பை புருவத்தில் மயிர்கள்; கர்க்கந்து (இலந்தை) வாயிலிருந்து இனிய தேன் பிறந்தது.

### Telugu (te) · Machine draft

ఇంద్రుని రూపం, ఎద్దు బలం కోసం; చెవులకు వినికిడి అమృతం, గ్రహ పాత్రలతో. యవల వంటి దర్భ కనుబొమలపై వెంట్రుకలు; కర్కంధు (రేగు) నుండి ముఖం నుండి తీపి మధువు పుట్టింది.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಇಂದ್ರನ ರೂಪ, ಎತ್ತು ಬಲಕ್ಕಾಗಿ; ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳುವಿಕೆ ಅಮೃತ, ಗ್ರಹ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದ. ಜವೆಗೋಧಿಯಂತೆ ದರ್ಭೆ ಹುಬ್ಬಿನ ಮೇಲೆ ಕೂದಲು; ಕರ್ಕಂಧು (ಬೋರೆ)ದಿಂದ ಸಿಹಿಯಾದ ಮಧು ಮುಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತು.

### Malayalam (ml) · Machine draft

ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം, കാളയുടെ ബലത്തിന്; ചെവികൾക്ക് ശ്രവണം അമൃതം, ഗ്രഹപാത്രങ്ങളാൽ. യവംപോലെ ദർഭ പുരികത്തിൽ രോമങ്ങൾ; കർക്കന്ധു (ഇലന്ത) മുഖത്തുനിന്ന് മധുരമുള്ള തേൻ ജനിച്ചു.

### Bengali (bn) · Machine draft

ইন্দ্রের রূপ, বৃষভ বলের জন্য; কানের জন্য শ্রবণ অমৃত, গ্রহ-পাত্র দ্বারা। যবের মতো কুশ ভ্রুতে কেশর; কর্কন্ধু (কুল) থেকে মুখ হতে মধুর মধু জন্মাল।

### Marathi (mr) · Machine draft

इंद्राचे रूप, वृषभ बलासाठी; कानांसाठी श्रवण अमृत, ग्रहपात्रांनी. यवाप्रमाणे बर्हि भुवयांवर केस; कर्कन्धु (बोर) पासून मुखातून गोड मध निर्माण झाला.

### Gujarati (gu) · Machine draft

ઇન્દ્રનું રૂપ, વૃષભ બળ માટે; કાનને શ્રવણ અમૃત, ગ્રહ-પાત્રો વડે. જવ જેવા બર્હિ ભ્રમરો પર કેસરો; કર્કન્ધુ (બોર)થી મુખમાંથી મધુર મધ ઉત્પન્ન થયું.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਇੰਦਰ ਦਾ ਰੂਪ, ਬਲਦ ਤਾਕਤ ਲਈ; ਕੰਨਾਂ ਲਈ ਸ੍ਰਵਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਗ੍ਰਹ-ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ। ਜੌਂ ਵਾਂਗ ਬਰਹਿ ਭੌਂਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਸਰ; ਕਰਕੰਧੂ (ਬੇਰ) ਤੋਂ ਮੂੰਹੋਂ ਮਿੱਠਾ ਸਹਿਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

### Odia (or) · Machine draft

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ, ବୃଷଭ ବଳ ପାଇଁ; କାନ ପାଇଁ ଶ୍ରବଣ ଅମୃତ, ଗ୍ରହପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା। ଯବ ପରି ବର୍ହି ଭୃତ୍ରେ କେଶର; କର୍କନ୍ଧୁ (ବେର)ରୁ ମୁଖରୁ ମଧୁର ମଧୁ ଜନ୍ମିଲା।

### Urdu (ur) · Machine draft

اندر کی صورت، بیل قوت کے لیے؛ کانوں کے لیے سماعت امرت ہے، گرہ-پیالوں سے۔ جو کی مانند برہی بھووں پر بال؛ کرکندھو (بیر) سے منہ سے میٹھا شہد پیدا ہوا۔

### English (en) · Machine draft

The form of Indra, the bull, for strength; hearing is immortal for the ears, by the grah-cups. Like barley, the sacrificial grass became the hairs upon the brows; from the karkandhu (jujube), sweet honey, sārgha, was produced from the mouth.

### Spanish (es) · Machine draft

La forma de Indra, el toro, para la fuerza; el oír es inmortal para los oídos, por las copas grah. Como cebada, la hierba barhis se convirtió en los pelos de las cejas; del karkandhu (azufaifo) nació de la boca la dulce miel sārgha.

### French (fr) · Machine draft

La forme d'Indra, le taureau, pour la force ; l'ouïe est immortelle pour les oreilles, par les coupes grah. Comme l'orge, l'herbe barhis devint les poils des sourcils ; du karkandhu (jujubier) naquit de la bouche le miel doux, sārgha.

### German (de) · Machine draft

Die Gestalt des Indra, des Stiers, für die Kraft; das Hören ist für die Ohren unsterblich, durch die Grah-Becher. Wie Gerste wurde das Barhis-Gras zu den Haaren auf den Brauen; aus dem Karkandhu (Jujube) entstand aus dem Mund der süße Honig Sārgha.

### Portuguese (pt) · Machine draft

A forma de Indra, o touro, para a força; a audição é imortal para os ouvidos, pelas taças grah. Como cevada, a erva barhis tornou-se os pelos das sobrancelhas; do karkandhu (jujubeiro) nasceu da boca o mel doce, sārgha.

### Russian (ru) · Machine draft

Образ Индры, быка, — для силы; слух бессмертен для ушей, через чаши грах. Подобно ячменю, трава бархис стала волосами на бровях; из кархандху (джуджуба) изо рта возник сладкий мёд саргха.

### Chinese (zh) · Machine draft

因陀罗之形，公牛以为力量；双耳得不死之听，由热杯而来。如大麦，供祭草成为眉上之毛；从枣树（karkandhu）口中生出甜美之蜜（sārgha）。

### Japanese (ja) · Machine draft

インドラの姿、牡牛は力のため。耳の聴覚は把杯によって不死となる。大麦のように、供犠の草は眉の上の毛となった。カルカンドゥ（棗）から、甘い蜜サールガが口から生じた。

### Arabic (ar) · Machine draft

صورة إندرا، الثور، للقوة؛ والسمع خالد للأذنين بكؤوس الغراها. كالشعير صار العشب البرهي شعرًا على الحاجبين؛ ومن الكرقندهو (السدر) نشأ من الفم العسل الحلو سارغا.

### Indonesian (id) · Machine draft

Wujud Indra, banteng, untuk kekuatan; pendengaran abadi bagi telinga melalui cawan grah. Seperti jelai, rumput barhis menjadi bulu di alis; dari karkandhu (jujube) muncul dari mulut madu manis sārgha.

### Thai (th) · Machine draft

รูปของพระอินทร์ ดุจวัวตัวผู้ เพื่อความเข้มแข็ง การได้ยินอมตะสำหรับหู ด้วยถ้วยครหะ ดุจข้าวบาร์เลย์ หญ้ายัญบรรพ์กลายเป็นขนคิ้ว จากกรรกันธุ (ผลพุทรา) น้ำผึ้งหวาน สารฆะ เกิดจากปาก

Cite as: Yajurveda Saṃhitā 19.91. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/yajurveda/19.91/
