Yajurveda Saṃhitā 30.10
Puruṣamedha · formulas for the human sacrifice
उत्सादेभ्यः कुब्जं प्रमुदे वामनं द्वार्भ्यः स्रामꣳ स्वप्नायान्धम् अधर्माय बधिरं पवित्राय भिषजं प्रज्ञानाय नक्षत्रदर्शम् आशिक्षायै प्रश्निनम् उपशिक्षाया ऽ अभिप्रश्निनं मर्यादायै प्रश्नविवाकम् ॥ ३०.१० ॥
utsādebhyaḥ kubjaṃ pramude vāmanaṃ dvārbhyaḥ srāmaṃ svapnāyāndham adharmāya badhiraṃ pavitrāya bhiṣajaṃ prajñānāya nakṣatradarśam āśikṣāyai praśninam upaśikṣāyā ' abhipraśninaṃ maryādāyai praśnavivākam || 30.10 ||
Word by word
- utsādebhyaḥ
- for the wells, for the pits
- kubjam
- the hunchback
- pramude
- for joy, for delight
- vāmanam
- the dwarf
- dvārbhyaḥ
- for the doors
- srāmam
- the lame one
- svapnāya
- for sleep
- andham
- the blind one
- adharmāya
- for unrighteousness
- badhiram
- the deaf one
- pavitrāya
- for purity
- bhiṣajam
- the physician
- prajñānāya
- for knowledge, for understanding
- nakṣatra-darśam
- the star-gazer
- āśikṣāyai
- for instruction, for learning
- praśninam
- the questioner
- upaśikṣāyai
- for further instruction
- abhipraśninam
- the one who questions extensively
- maryādāyai
- for the boundary, for propriety
- praśnavivākam
- the judge of questions
Translations
हिन्दी (Hindi)
उत्सादों के लिए कुब्ज को, प्रमोद के लिए वामन को, द्वारों के लिए स्राम को, स्वप्न के लिए अन्ध को, अधर्म के लिए बधिर को, पवित्रता के लिए भिषक् को, प्रज्ञान के लिए नक्षत्रदर्शी को, आशिक्षा के लिए प्रश्नी को, उपशिक्षा के लिए अभिप्रश्नी को, मर्यादा के लिए प्रश्नविवाक को।
தமிழ் (Tamil)
ஊற்றுகளுக்காக கூனனை, மகிழ்ச்சிக்காக குள்ளனை, கதவுகளுக்காக நொண்டியை, உறக்கத்திற்காக குருடனை, அதர்மத்திற்காக செவிடனை, தூய்மைக்காக மருத்துவனை, அறிவுக்காக நட்சத்திரம் பார்ப்பவனை, கற்றலுக்காக கேள்வி கேட்பவனை, மேலும் கற்றலுக்காக மிகக் கேட்பவனை, எல்லைக்காக கேள்வித் தீர்ப்பாளனை.
తెలుగు (Telugu)
ఉత్సాదులకు కుబ్జుని, ప్రముదానికి వామనుని, ద్వారాలకు స్రామను, స్వప్నానికి అంధుని, అధర్మానికి బధిరుని, పవిత్రతకు వైద్యుని, ప్రజ్ఞానానికి నక్షత్రదర్శిని, ఆశిక్షకు ప్రశ్నిని, ఉపశిక్షకు అభిప్రశ్నిని, మర్యాదకు ప్రశ్నవివాకుని.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಉತ್ಸಾದಗಳಿಗಾಗಿ ಕುಬ್ಜನನ್ನು, ಪ್ರಮೋದಕ್ಕಾಗಿ ವಾಮನನನ್ನು, ದ್ವಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ರಾಮನನ್ನು, ಸ್ವಪ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಧನನ್ನು, ಅಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಧಿರನನ್ನು, ಪವಿತ್ರತೆಗಾಗಿ ಭಿಷಕ್ಕನನ್ನು, ಪ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಕ್ಷತ್ರದರ್ಶಿಯನ್ನು, ಆಶಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಯನ್ನು, ಉಪಶಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಶ್ನಿಯನ್ನು, ಮರ್ಯಾದೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನವಿವಾಕನನ್ನು.
മലയാളം (Malayalam)
ഉത്സാദങ്ങൾക്കായി കുബ്ജനെയും, പ്രമോദത്തിനായി വാമനനെയും, ദ്വാരങ്ങൾക്കായി സ്രാമനെയും, സ്വപ്നത്തിനായി അന്ധനെയും, അധർമ്മത്തിനായി ബധിരനെയും, പവിത്രതയ്ക്കായി ഭിഷഗ്വരനെയും, പ്രജ്ഞാനത്തിനായി നക്ഷത്രദർശിയെയും, ആശിക്ഷയ്ക്കായി പ്രശ്നിയെയും, ഉപശിക്ഷയ്ക്കായി അഭിപ്രശ്നിയെയും, മര്യാദയ്ക്കായി പ്രശ്നവിവാകനെയും.
বাংলা (Bengali)
উৎসাদের জন্য কুব্জকে, প্রমোদের জন্য বামনকে, দ্বারের জন্য স্রামকে, স্বপ্নের জন্য অন্ধকে, অধর্মের জন্য বধিরকে, পবিত্রতার জন্য ভিষককে, প্রজ্ঞানের জন্য নক্ষত্রদর্শীকে, আশিক্ষার জন্য প্রশ্নীকে, উপশিক্ষার জন্য অভিপ্রশ্নীকে, মর্যাদার জন্য প্রশ্নবিবাককে।
मराठी (Marathi)
उत्सादांसाठी कुब्जाला, प्रमोदासाठी वामनाला, द्वारांसाठी स्रामाला, स्वप्नासाठी अंधाला, अधर्मासाठी बधिराला, पवित्रतेसाठी भिषजाला, प्रज्ञानासाठी नक्षत्रदर्शकाला, आशिक्षेसाठी प्रश्न्याला, उपशिक्षेसाठी अभिप्रश्न्याला, मर्यादेसाठी प्रश्नविवाकाला.
ગુજરાતી (Gujarati)
ઉત્સાદો માટે કુબ્જને, પ્રમોદ માટે વામનને, દ્વારો માટે સ્રામને, સ્વપ્ન માટે અંધને, અધર્મ માટે બધિરને, પવિત્રતા માટે ભિષજને, પ્રજ્ઞાન માટે નક્ષત્રદર્શીને, આશિક્ષા માટે પ્રશ્નીને, ઉપશિક્ષા માટે અભિપ્રશ્નીને, મર્યાદા માટે પ્રશ્નવિવાકને.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਉਤਸਾਦਾਂ ਲਈ ਕੁਬ੍ਜ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਮੋਦ ਲਈ ਵਾਮਨ ਨੂੰ, ਦੁਆਰਾਂ ਲਈ ਸ੍ਰਾਮ ਨੂੰ, ਸੁਪਨੇ ਲਈ ਅੰਧ ਨੂੰ, ਅਧਰਮ ਲਈ ਬਧਿਰ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਭਿਸ਼ਜ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਲਈ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਦਰਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਆਸ਼ਿਕਸ਼ਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ, ਉਪਸ਼ਿਕਸ਼ਾ ਲਈ ਅਭਿਪ੍ਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ, ਮਰਯਾਦਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਿਵਾਕ ਨੂੰ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ଉତ୍ସାଦ ପାଇଁ କୁବ୍ଜକୁ, ପ୍ରମୋଦ ପାଇଁ ବାମନକୁ, ଦ୍ଵାର ପାଇଁ ସ୍ରାମକୁ, ସ୍ଵପ୍ନ ପାଇଁ ଅନ୍ଧକୁ, ଅଧର୍ମ ପାଇଁ ବଧିରକୁ, ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଭିଷଜକୁ, ପ୍ରଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ନକ୍ଷତ୍ରଦର୍ଶୀକୁ, ଆଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନୀକୁ, ଉପଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଭିପ୍ରଶ୍ନୀକୁ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନବିବାକକୁ।
اردو (Urdu)
اُتسادوں کے لیے کُبج کو، پرمود کے لیے وامن کو، دروازوں کے لیے سرام کو، خواب کے لیے اندھے کو، ادھرم کے لیے بہرے کو، پوترتا کے لیے بھشک کو، پرگیان کے لیے نکشتر دَرشی کو، آشکشا کے لیے پرشنی کو، اُپشکشا کے لیے ابھی پرشنی کو، مریادا کے لیے پرشن وِواک کو۔
English (English)
For the wells, the hunchback; for joy, the dwarf; for the doors, the lame one; for sleep, the blind one; for unrighteousness, the deaf one; for purity, the physician; for knowledge, the star-gazer; for instruction, the questioner; for further instruction, the one who questions extensively; for propriety, the judge of questions.
Español (Spanish)
Para los pozos, el jorobado; para el gozo, el enano; para las puertas, el cojo; para el sueño, el ciego; para la injusticia, el sordo; para la pureza, el médico; para el conocimiento, el observador de las estrellas; para la instrucción, el interrogador; para la instrucción adicional, el que interroga mucho; para la norma, el juez de las preguntas.
Français (French)
Pour les puits, le bossu ; pour la joie, le nain ; pour les portes, le boiteux ; pour le sommeil, l'aveugle ; pour l'injustice, le sourd ; pour la pureté, le médecin ; pour la connaissance, l'observateur des étoiles ; pour l'instruction, le questionneur ; pour l'instruction complémentaire, celui qui questionne abondamment ; pour la règle, le juge des questions.
Deutsch (German)
Für die Brunnen den Buckligen, für die Freude den Zwerg, für die Türen den Lahmen, für den Schlaf den Blinden, für das Unrecht den Tauben, für die Reinheit den Arzt, für die Erkenntnis den Sterndeuter, für die Unterweisung den Fragenden, für die weitere Unterweisung den vielfach Fragenden, für die Ordnung den Richter der Fragen.
Português (Portuguese)
Para os poços, o corcunda; para a alegria, o anão; para as portas, o coxo; para o sono, o cego; para a injustiça, o surdo; para a pureza, o médico; para o conhecimento, o observador das estrelas; para a instrução, o interrogador; para a instrução adicional, o que interroga muito; para a ordem, o juiz das perguntas.
Русский (Russian)
Для колодцев — горбун; для веселья — карлик; для дверей — хромой; для сна — слепой; для беззакония — глухой; для чистоты — врач; для знания — наблюдатель звёзд; для наставления — вопрошающий; для дальнейшего наставления — многовопрошающий; для меры — судья вопросов.
中文 (Chinese)
为井,驼背者;为喜乐,侏儒;为门,跛者;为睡眠,盲者;为非法,聋者;为清净,医者;为智慧,观星者;为学习,发问者;为进一步的学习,多问者;为礼法,问答的裁判者。
日本語 (Japanese)
井戸のためには背の曲がった者、喜びのためには小人、門のためには足の不自由な者、眠りのためには盲人、非法のためには聾者、清浄のためには医者、智慧のためには星を観る者、教えのためには問う者、さらなる教えのためには多く問う者、秩序のためには問答の裁定者。
العربية (Arabic)
للآبار الأحدب، وللسرور القزم، وللأبواب الأعرج، وللنوم الأعمى، وللإثم الأصم، وللطهارة الطبيب، وللمعرفة راصد النجوم، وللتعليم السائل، وللتعليم الإضافي السائل كثيرا، وللحد قاضي الأسئلة.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Untuk sumur, si bungkuk; untuk kegembiraan, si kerdil; untuk pintu-pintu, si pincang; untuk tidur, si buta; untuk ketidakbenaran, si tuli; untuk kesucian, si tabib; untuk pengetahuan, pengamat bintang; untuk pengajaran, si penanya; untuk pengajaran lanjut, yang banyak bertanya; untuk tata krama, hakim pertanyaan.
ไทย (Thai)
คนหลังค่อมแด่บ่อน้ำ คนแคระแด่ความยินดี คนง่อยแด่ประตูทั้งหลาย คนตาบอดแด่การหลับ คนหูหนวกแด่อธรรม แพทย์แด่ความบริสุทธิ์ นักดูดาวแด่ปัญญา ผู้ซักถามแด่การสอน ผู้ซักถามอย่างละเอียดแด่การสอนเพิ่มเติม ผู้ตัดสินคำถามแด่ความเหมาะสม
Source and review
- Source edition
- Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः ३०” (revision 321120)
- Text licence
- Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft