Chāndogya Upaniṣad 2.11.1
Chāndogya Upaniṣad
मनो हिङ्कारो वाक्प्रस्तावश्चक्षुरुद्गीथः श्रोत्रं प्रतिहारः प्राणो निधनमेतद्गायत्रं प्राणेषु प्रोतम् ॥ २.११.१ ॥
mano hiṅkāro vākprastāvaścakṣurudgīthaḥ śrotraṃ pratihāraḥ prāṇo nidhanametadgāyatraṃ prāṇeṣu protam || 2.11.1 ||
Word by word
- manaḥ
- mind
- hiṅkāraḥ
- the hiṃkāra (opening sound)
- vāk
- speech
- prastāvaḥ
- the prastāva (prelude)
- cakṣuḥ
- eye
- udgīthaḥ
- the udgītha (main chant)
- śrotram
- ear
- pratihāraḥ
- the pratihāra (response)
- prāṇaḥ
- breath
- nidhanam
- the nidhana (closing)
- etat
- this
- gāyatram
- the gāyatra (chant)
- prāṇeṣu
- in the breaths
- protam
- woven, strung
Translations
हिन्दी (Hindi)
मन हिङ्कार है, वाणी प्रस्ताव है, चक्षु उद्गीथ है, श्रोत्र प्रतिहार है, प्राण निधन है; यह गायत्र प्राणों में पिरोया हुआ है।
தமிழ் (Tamil)
மனம் ஹிங்காரம்; வாக் பிரஸ்தாவம்; கண் உத்கீதம்; செவி பிரதிஹாரம்; பிராணன் நிதனம்; இது காயத்திரம், பிராணங்களில் கோக்கப்பட்டது.
తెలుగు (Telugu)
మనసు హింకారం; వాక్కు ప్రస్తావం; కన్ను ఉద్గీథం; శ్రోత్రం ప్రతిహారం; ప్రాణం నిధనం; ఇది గాయత్రం, ప్రాణాలలో కూర్చబడినది.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಮನಸ್ಸು ಹಿಂಕಾರ; ವಾಕ್ ಪ್ರಸ್ತಾವ; ಕಣ್ಣು ಉದ್ಗೀಥ; ಕಿವಿ ಪ್ರತಿಹಾರ; ಪ್ರಾಣ ನಿಧನ; ಇದು ಗಾಯತ್ರ, ಪ್ರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
മലയാളം (Malayalam)
മനസ്സ് ഹിങ്കാരം; വാക്ക് പ്രസ്താവം; കണ്ണ് ഉദ്ഗീഥം; ശ്രോത്രം പ്രതിഹാരം; പ്രാണൻ നിധനം; ഇതു ഗായത്രം, പ്രാണങ്ങളിൽ കോർക്കപ്പെട്ടത്.
বাংলা (Bengali)
মন হিঙ্কার; বাক প্রস্তাব; চক্ষু উদ্গীথ; শ্রোত্র প্রতিহার; প্রাণ নিধন; এটি গায়ত্র, প্রাণসমূহে গ্রথিত।
मराठी (Marathi)
मन हिंकार; वाचा प्रस्ताव; चक्षू उद्गीथ; श्रोत्र प्रतिहार; प्राण निधन; हे गायत्र, प्राणांमध्ये गुंफलेले.
ગુજરાતી (Gujarati)
મન હિંકાર; વાક્ પ્રસ્તાવ; ચક્ષુ ઉદ્ગીથ; શ્રોત્ર પ્રતિહાર; પ્રાણ નિધન; આ ગાયત્ર, પ્રાણોમાં પરોવાયેલું.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਮਨ ਹਿੰਕਾਰ ਹੈ; ਵਾਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ; ਅੱਖ ਉਦਗੀਥ; ਕੰਨ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ; ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਧਨ; ਇਹ ਗਾਇਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ମନ ହିଙ୍କାର; ବାକ ପ୍ରସ୍ତାବ; ଚକ୍ଷୁ ଉଦ୍ଗୀଥ; ଶ୍ରୋତ୍ର ପ୍ରତିହାର; ପ୍ରାଣ ନିଧନ; ଏହା ଗାୟତ୍ର, ପ୍ରାଣମାନଙ୍କରେ ଗୁନ୍ଥା।
اردو (Urdu)
من ہنکار ہے، وا پرستاو ہے، آنکھ اُدگیتھ ہے، کان پرتیہار ہے، پران نِدھن ہے؛ یہ گایتر پرانوں میں پرویا ہوا ہے۔
English (English)
Mind is the hiṃkāra, speech the prastāva, the eye the udgītha, the ear the pratihāra, breath the nidhana. This gāyatra is strung upon the breaths.
Español (Spanish)
La mente es el hiṃkāra, el habla el prastāva, el ojo el udgītha, el oído el pratihāra, el aliento el nidhana. Este gāyatra está ensartado en los alientos.
Français (French)
L'esprit est le hiṃkāra, la parole le prastāva, l'œil l'udgītha, l'oreille le pratihāra, le souffle le nidhana. Ce gāyatra est enfilé sur les souffles.
Deutsch (German)
Der Geist ist das hiṃkāra, die Rede das prastāva, das Auge das udgītha, das Ohr das pratihāra, der Atem das nidhana. Dieses gāyatra ist auf die Atemzüge aufgereiht.
Português (Portuguese)
A mente é o hiṃkāra, a fala o prastāva, o olho o udgītha, o ouvido o pratihāra, o sopro o nidhana. Este gāyatra está enfiado nos sopros.
Русский (Russian)
Ум — хиṃкара, речь — прастава, глаз — удгитха, ухо — пратихара, дыхание — нидхана. Это гаятра нанизано на дыхания.
中文 (Chinese)
意是hiṃkāra,言是prastāva,眼是udgītha,耳是pratihāra,气息是nidhana。此gāyatra贯穿于诸气息之中。
日本語 (Japanese)
意は哼音(hiṃkāra)、言葉は序唱(prastāva)、眼は歌頭(udgītha)、耳は応唱(pratihāra)、息は結尾(nidhana)。この歌は諸息に貫かれている。
العربية (Arabic)
العقل هو الهِنكارا، والكلام هو البرستافا، والعين هي الأودغيثا، والأذن هي البراتيهارا، والنَّفَس هو النِّدهانا؛ وهذا الغايترا مَنظوم في الأنفاس.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Pikiran adalah hiṃkāra, ucapan adalah prastāva, mata adalah udgītha, telinga adalah pratihāra, napas adalah nidhana; gāyatra ini terangkai pada napas-napas.
ไทย (Thai)
มนะคือหิงการ วาจาคือปรัสตาวะ จักษุคือนุทคีถะ โสตระคือปรติหาระ ปราณะคือนิธนะ คายตรนี้ร้อยอยู่ในปราณทั้งหลาย
Source and review
- Source edition
- Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः २” (revision 311182)
- Text licence
- Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft