Māṇḍūkya Upaniṣad 3
Māṇḍūkya Upaniṣad
जागरितस्थानो बहिःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः ॥ ३ ॥
jāgaritasthāno bahiḥprajñaḥ saptāṅga ekonaviṃśatimukhaḥ sthūlabhugvaiśvānaraḥ prathamaḥ pādaḥ || 3 ||
Word by word
- jāgarita-sthānaḥ
- whose place is the waking state
- bahis-prajñaḥ
- outwardly conscious
- sapta-aṅgaḥ
- having seven limbs
- ekonaviṁśati-mukhaḥ
- having nineteen mouths
- sthūla-bhuk
- enjoyer of gross things
- vaiśvānaraḥ
- Vaiśvānara, the universal self
- prathamaḥ
- first
- pādaḥ
- quarter
Translations
हिन्दी (Hindi)
जाग्रत अवस्था जिसका स्थान है, जो बाह्य विषयों को जानने वाला है, सात अंगों वाला और उन्नीस मुखों वाला है, स्थूल पदार्थों का भोक्ता वैश्वानर है—यह प्रथम पाद है।
தமிழ் (Tamil)
விழிப்பு நிலையே இடமாக உள்ளது, வெளிப்புறம் அறிபவன், ஏழு அங்கங்களும் பத்தொன்பது வாய்களும் உடையவன், தூல போகங்களை நுகரும் வைசுவானரன்—இதுவே முதல் பாதம்.
తెలుగు (Telugu)
మేల్కొనే స్థితియే స్థానం, బాహ్యంగా ఎరిగేవాడు, ఏడు అంగాలు, పందొమ్మిది ముఖాలు కలవాడు, స్థూల భోగాలను అనుభవించే వైశ్వానరుడు—ఇది మొదటి పాదం.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುವವನು, ಹೊರಗಿನದನ್ನು ಅರಿಯುವವನು, ಏಳು ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮುಖಗಳುಳ್ಳವನು, ಸ್ಥೂಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ವೈಶ್ವಾನರ—ಇದು ಮೊದಲ ಪಾದ.
മലയാളം (Malayalam)
ഉണർവ് അവസ്ഥയാണ് സ്ഥാനം, പുറമേ അറിയുന്നവൻ, ഏഴ് അംഗങ്ങളും പത്തൊൻപത് മുഖങ്ങളുമുള്ളവൻ, സ്ഥൂല ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന വൈശ്വാനരൻ—ഇതാണ് ഒന്നാം പാദം.
বাংলা (Bengali)
জাগ্রত অবস্থা যার স্থান, বহির্মুখী চেতনাসম্পন্ন, সপ্তাঙ্গ ও উনিশটি মুখবিশিষ্ট, স্থূল ভোগের ভোক্তা বৈশ্বানর—এটিই প্রথম পাদ।
मराठी (Marathi)
जागृत अवस्था हेच स्थान, बाह्य विषय जाणणारा, सात अंगे व एकोणीस मुखे असलेला, स्थूल भोगांचा भोक्ता वैश्वानर—हा पहिला पाद.
ગુજરાતી (Gujarati)
જાગ્રત અવસ્થા જેનું સ્થાન છે, બહાર જાણનાર, સાત અંગો અને ઓગણીસ મુખવાળો, સ્થૂલ ભોગોનો ભોક્તા વૈશ્વાનર—આ પ્રથમ પાદ છે.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਜਾਗਰਤ ਅਵਸਥਾ ਜਿਸਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉੱਨੀ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਥੂਲ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਭੋਗੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ—ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਪਾਦ ਹੈ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ଯାହାର ସ୍ଥାନ, ବାହ୍ୟ ବିଷୟ ଜାଣୁଥିବା, ସାତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଉଣେଇଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ସ୍ଥୂଳ ଭୋଗର ଭୋକ୍ତା ବୈଶ୍ୱାନର—ଏହା ପ୍ରଥମ ପାଦ।
اردو (Urdu)
بیداری جس کا مقام ہے، ظاہر کا شعور رکھنے والا، سات اعضاء اور انیس دہانوں والا، جلی بھوگ کا بھوگنے والا وَیشوانر—یہ پہلا پاد ہے۔
English (English)
Whose place is the waking state, outwardly conscious, having seven limbs and nineteen mouths, enjoyer of gross things—Vaiśvānara, the universal self: this is the first quarter.
Español (Spanish)
Cuyo lugar es el estado de vigilia, consciente hacia afuera, de siete miembros y diecinueve bocas, disfrutador de lo grosero: Vaiśvānara, el ser universal. Este es el primer cuarto.
Français (French)
Dont le lieu est l'état de veille, conscient vers l'extérieur, aux sept membres et dix-neuf bouches, jouisseur des choses grossières : Vaiśvānara, le soi universel. Tel est le premier quart.
Deutsch (German)
Dessen Stätte der Wachzustand ist, nach außen bewusst, mit sieben Gliedern und neunzehn Mündern, Genießer des Groben: Vaiśvānara, das allumfassende Selbst. Dies ist das erste Viertel.
Português (Portuguese)
Cujo lugar é o estado de vigília, consciente para fora, de sete membros e dezenove bocas, fruidor do grosseiro: Vaiśvānara, o eu universal. Este é o primeiro quarto.
Русский (Russian)
Чьё местопребывание — состояние бодрствования, сознающий внешнее, имеющий семь членов и девятнадцать ртов, вкушающий грубое, — Вайшванара, всеобщее «я». Это первая четверть.
中文 (Chinese)
居处在醒位，向外觉知，有七支、十九口，享受粗大之物者——即普遍之我（Vaiśvānara）。这是第一分。
日本語 (Japanese)
居所は覚醒の状態、外に向かって意識し、七つの肢と十九の口を持ち、粗大な享受を味わう者——万有の我ヴァイシュヴァーナラ。これが第一の部分である。
العربية (Arabic)
مقرّه حالة اليقظة، واعٍ بالخارج، ذو سبعة أعضاء وتسعة عشر فمًا، متمتع بالأشياء الغليظة: فيشفانارا، الذات الكلية. هذا هو الربع الأول.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Yang tempatnya adalah keadaan terjaga, sadar ke luar, beranggota tujuh dan bermulut sembilan belas, pengecap hal-hal kasar: Vaiśvānara, diri yang universal. Inilah bagian pertama.
ไทย (Thai)
ผู้มีที่อยู่คือสภาวะตื่น มีสติรับรู้ภายนอก มีเจ็ดอวัยวะและสิบเก้าปาก เสวยสิ่งหยาบ คือไวศวานระ อาตมันสากล นี่คือส่วนที่หนึ่ง
Source and review
- Source edition
- Māṇḍūkya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “माण्डुक्योपनिषद्” (revision 41448)
- Text licence
- Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft