Vedyatra वेदयात्रा
Search

Yajurveda Saṃhitā 31.13

Puruṣasūktādhyāya · to Puruṣa

नाभ्या ऽ आसीद् अन्तरिक्षꣳ शीर्ष्णो द्यौः सम् अवर्तत ।
पद्भ्यां भूमिर् दिशः श्रोत्रात् तथा लोकाꣳऽ अकल्पयन् ॥ ३१.१३ ॥

nābhyā ' āsīd antarikṣaṃ śīrṣṇo dyauḥ sam avartata |
padbhyāṃ bhūmir diśaḥ śrotrāt tathā lokāṃ' akalpayan || 31.13 ||

Word by word

nābhyāḥ
from the navel
āsīt
was
antarikṣam
atmosphere
śīrṣṇaḥ
from the head
dyauḥ
sky
sam-avartata
came into being
padbhyām
from the feet
bhūmiḥ
earth
diśaḥ
directions
śrotrāt
from the ear
tathā
thus
lokān
worlds
akalpayan
they arranged

Translations

हिन्दी (Hindi)

नाभि से अन्तरिक्ष हुआ, सिर से द्युलोक उत्पन्न हुआ। पैरों से पृथ्वी, कान से दिशाएँ — इस प्रकार उन्होंने लोकों को व्यवस्थित किया।

தமிழ் (Tamil)

தொப்புளிலிருந்து அந்தரிக்ஷம் உண்டானது; தலையிலிருந்து வானம் தோன்றியது. கால்களிலிருந்து பூமி, காதிலிருந்து திசைகள் — இவ்வாறு உலகங்களை அமைத்தனர்.

తెలుగు (Telugu)

నాభి నుండి అంతరిక్షం ఏర్పడింది; శిరస్సు నుండి ద్యులోకం ఏర్పడింది. పాదాల నుండి భూమి, చెవి నుండి దిశలు — ఈ విధంగా వారు లోకాలను అమర్చారు.

ಕನ್ನಡ (Kannada)

ನಾಭಿಯಿಂದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಉಂಟಾಯಿತು; ತಲೆಯಿಂದ ದ್ಯುಲೋಕ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪಾದಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ, ಕಿವಿಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು — ಹೀಗೆ ಅವರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದರು.

മലയാളം (Malayalam)

നാഭിയിൽ നിന്ന് അന്തരീക്ഷം ഉണ്ടായി; ശിരസ്സിൽ നിന്ന് ദ്യുലോകം ഉണ്ടായി. പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭൂമി, ചെവിയിൽ നിന്ന് ദിക്കുകൾ — ഇങ്ങനെ അവർ ലോകങ്ങളെ ക്രമീകരിച്ചു.

বাংলা (Bengali)

নাভি থেকে অন্তরিক্ষ হল; মস্তক থেকে দ্যুলোক উৎপন্ন হল। পা থেকে পৃথিবী, কর্ণ থেকে দিকসমূহ — এভাবে তাঁরা লোকসমূহ বিন্যস্ত করলেন।

मराठी (Marathi)

नाभीपासून अंतरिक्ष झाले; मस्तकापासून द्युलोक निर्माण झाला. पायांपासून पृथ्वी, कानांपासून दिशा — अशा प्रकारे त्यांनी लोकांची रचना केली.

ગુજરાતી (Gujarati)

નાભિમાંથી અંતરિક્ષ થયું; મસ્તકમાંથી દ્યુલોક ઉત્પન્ન થયો. પગમાંથી પૃથ્વી, કાનમાંથી દિશાઓ — આ રીતે તેમણે લોકોની રચના કરી.

ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)

ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਹੋਇਆ; ਸਿਰ ਤੋਂ ਦਿਉਲੋਕ ਉਪਜਿਆ। ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ, ਕੰਨ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।

ଓଡ଼ିଆ (Odia)

ନାଭିରୁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ହେଲା; ମସ୍ତକରୁ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପାଦରୁ ପୃଥିବୀ, କର୍ଣ୍ଣରୁ ଦିଗ — ଏହିପରି ସେମାନେ ଲୋକସମୂହ ସଜାଇଲେ।

اردو (Urdu)

ناف سے فضا ہوئی؛ سر سے آسمان نمودار ہوا۔ پاؤں سے زمین، کان سے سمتیں — اس طرح انہوں نے عالموں کو ترتیب دیا۔

English (English)

From the navel came the atmosphere; from the head the sky came into being. From the feet the earth, from the ear the directions — in this way they arranged the worlds.

Español (Spanish)

Del ombligo surgió el espacio intermedio; de la cabeza surgió el cielo. De los pies la tierra, del oído las direcciones; así dispusieron los mundos.

Français (French)

Du nombril naquit l'espace intermédiaire ; de la tête se forma le ciel. Des pieds, la terre ; de l'oreille, les directions ; c'est ainsi qu'ils ordonnèrent les mondes.

Deutsch (German)

Aus dem Nabel entstand der Luftraum; aus dem Haupt entstand der Himmel. Aus den Füßen die Erde, aus dem Ohr die Richtungen — so ordneten sie die Welten.

Português (Portuguese)

Do umbigo surgiu o espaço intermediário; da cabeça surgiu o céu. Dos pés a terra, do ouvido as direções; assim organizaram os mundos.

Русский (Russian)

Из пупа возник воздушный простор; из головы возникло небо. Из ног земля, из уха стороны света — так они устроили миры.

中文 (Chinese)

从肚脐生出了中间的空界,从头生出了天界。从双足生出了大地,从耳生出了方位——如此他们安排了诸世界。

日本語 (Japanese)

臍から中空が生じ、頭から天が生じた。足から大地、耳から方位が生じた。このようにして彼らは諸世界を整えた。

العربية (Arabic)

من السُّرّة كان الفضاء الوسيط؛ ومن الرأس نشأت السماء. ومن القدمين الأرض، ومن الأذن الجهات — وبهذا رتّبوا العوالم.

Bahasa Indonesia (Indonesian)

Dari pusar muncul ruang antara; dari kepala muncul langit. Dari kaki bumi, dari telinga arah-arah — demikianlah mereka menata dunia-dunia.

ไทย (Thai)

จากสะดือบังเกิดอากาศ จากศีรษะบังเกิดท้องฟ้า จากเท้าบังเกิดแผ่นดิน จากหูบังเกิดทิศทั้งหลาย ด้วยวิธีนี้พวกเขาจัดโลกทั้งหลาย

Source and review

Source edition
Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः ३१” (revision 401216)
Text licence
Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
Translator
Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
Review status
Machine draft

Open in the interactive reader · Markdown · JSON