คัมภีร์ทั้งหลายสัมพันธ์กันอย่างไร

สองตระกูลใหญ่: ที่ได้ยินมา และที่จดจำไว้

ประเพณีอินเดียแบ่งวรรณคดีศักดิ์สิทธิ์เป็นสองตระกูล ศรุติ “สิ่งที่ได้ยินมา” คือพระเวท: ตัวบทที่ถือกันว่าฤๅษีโบราณได้ประจักษ์ ไม่ใช่ผู้แต่งคนใดประพันธ์ขึ้น และสืบทอดกันมาคำต่อคำ

สมฤติ “สิ่งที่จดจำไว้” ครอบคลุมงานรุ่นหลังที่มีผู้แต่งซึ่งเป็นที่รู้จักหรือเป็นตำนาน: มหากาพย์ใหญ่สองเรื่อง คัมภีร์ปุราณะ ตำรากฎหมาย และอื่น ๆ งานเหล่านี้อาศัยพระเวท แต่เล่าใหม่ อธิบาย และนำไปปรับใช้

พระเวททั้งสี่

พระเวทมีสี่เล่ม: ฤคเวท (บทสวดสรรเสริญ) สามเวท (มนตร์ประเภทเดียวกันที่ใส่ทำนอง) ยชุรเวท (บทท่องสำหรับพิธีกรรม) และอถรรพเวท (บทสวดเพื่อการรักษา บ้านเรือน และชีวิตประจำวัน)

พระเวทแต่ละเล่มเติบโตเป็นชั้น ๆ สังหิตาเป็นประมวลแกนกลางของบทสวดหรือบทท่อง พราหมณะอธิบายพิธีกรรมเป็นร้อยแก้ว อารัณยกะ “คัมภีร์แห่งป่า” ใคร่ครวญว่าพิธีกรรมหมายถึงอะไร อุปนิษัทซึ่งเป็นชั้นสุดท้าย หันไปสู่คำถามเรื่องตัวตนและความจริงสูงสุด

อุปนิษัท

เพราะเป็นส่วนปิดท้ายของพระเวท อุปนิษัทจึงเรียกอีกชื่อว่าเวทานตะ “ที่สุดแห่งพระเวท” โดยทั่วไปนับสิบสามเล่มเป็นอุปนิษัทหลัก บทสนทนาในอุปนิษัท เช่น นจิเกตัสซักถามพระยมในกฐอุปนิษัท ได้หล่อหลอมสำนักปรัชญาอินเดียรุ่นหลังแทบทุกสำนัก

มหากาพย์: อิติหาส

รามายณะ ซึ่งถือกันว่าฤๅษีวาลมีกิเป็นผู้แต่ง และเป็นต้นเค้าของรามเกียรติ์ของไทย เล่าเรื่องพระรามถูกเนรเทศ การลักพานางสีดา และสงครามที่นำนางกลับมา มหาภารตะ ซึ่งถือกันว่าฤๅษีวยาสเป็นผู้แต่ง เล่าเรื่องความบาดหมางยาวนานระหว่างสองสายของวงศ์ภรต ที่จบลงด้วยสงคราม ณ ทุ่งกุรุเกษตร ประเพณีเรียกสองเรื่องนี้ว่าอิติหาส “เป็นเช่นนี้แล”

มหากาพย์ทั้งสองมีอยู่ในต้นฉบับหลายสำนวน นักวิชาการได้จัดทำฉบับชำระที่เทียบสำนวนเหล่านั้น Vedyatra ระบุตอนที่รู้จักกันดีแต่ไม่มีในฉบับชำระว่าเป็นฉบับเล่าที่แพร่หลาย

ภควัทคีตาอยู่ตรงไหน

ภควัทคีตาไม่ใช่หนังสือแยกเล่ม แต่เป็นสิบแปดอัธยายะในมหาภารตะ ในเล่มที่หก (ภีษมบรรพ) ก่อนการรบจะเริ่ม อรชุนหมดกำลังใจ และพระกฤษณะผู้เป็นสารถีได้ตอบเขา เพราะรวบรวมแนวคิดจากอุปนิษัทไว้ในบทสนทนาเดียว คีตาจึงมักถูกอ่านแยกต่างหาก

Vedyatra จัดระเบียบอย่างไร

ห้องสมุดแสดงตัวบททุกเล่มและบอกว่าวันนี้อ่านได้มากเท่าใด ส่วนอ่านพาคุณไปทีละบทในตัวบทที่เผยแพร่แล้ว พร้อมภาษาสันสกฤต คำถ่ายอักษร ความหมายของคำ และคำแปลในภาษาของคุณ นักเล่าเรื่องเล่าตอนสำคัญใหม่เป็นเรื่องเล่าประกอบภาพ แต่ละเรื่องเชื่อมไปยังบทที่เป็นที่มา