సంస్కృత శ్లోకాన్ని చదవడం ఎలా

దేవనాగరిలో శ్లోకం

పేజీ పైభాగంలో శ్లోకం దేవనాగరి లిపిలో ఉంటుంది. నేడు సంస్కృతానికి ఎక్కువగా వాడే లిపి ఇదే. దీన్ని ఎడమ నుండి కుడికి రాస్తారు, అక్షరాలు పైన ఉండే ఒక గీత నుండి వేలాడుతున్నట్లు ఉంటాయి. ఒక నిలువు గీత (।) అర్ధ శ్లోకాన్ని ముగిస్తుంది; రెండు నిలువు గీతలు (॥) శ్లోకాన్ని ముగిస్తాయి, వాటి తర్వాత శ్లోక సంఖ్య ఉంటుంది.

శతాబ్దాలుగా సంస్కృతాన్ని గ్రంథ, శారదా, బెంగాలీ, తెలుగు వంటి ఎన్నో ఇతర లిపుల్లో కూడా రాశారు. ధ్వనులు అవే; అక్షరాలు మాత్రమే మారుతాయి.

లిప్యంతరీకరణ

దేవనాగరి కింద అదే శ్లోకం రోమన్ అక్షరాల్లో, అంతర్జాతీయ సంస్కృత లిప్యంతరీకరణ వర్ణమాల (IAST) ప్రకారం ఉంటుంది. అక్షరాల పైన, కింద ఉండే గుర్తులు వాటిని ఎలా ఉచ్చరించాలో చెబుతాయి: ā, ī, ū దీర్ఘ అచ్చులు; ṛ అనేది “రి”కి దగ్గరగా ఉండే అచ్చు; ṭ, ḍ లను నాలుకను వెనక్కి మడిచి పలుకుతారు; ś, ṣ రెండు రకాల “ష్” ధ్వనులు; ṃ తన ముందున్న అచ్చును అనునాసికం చేస్తుంది; ḥ అచ్చు తర్వాత వచ్చే మృదువైన శ్వాస.

కాబట్టి kṛṣṇa ను దాదాపు “క్రిష్-ణ” అని, karmaṇi ని “కర్-మ-ని” అని పలుకుతారు. “ప్రదర్శన ఎంపికలు” కింద లిప్యంతరీకరణను ఆన్ లేదా ఆఫ్ చేయవచ్చు.

పదాలు ఎందుకు కలిసిపోయినట్లు కనిపిస్తాయి

సంస్కృతంలో పక్కపక్కనే ఉండే ధ్వనులు కలిసిపోతాయి; దీన్ని సంధి అంటారు. అందుకే రాతలో పదాలు తరచూ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోతాయి. ఉదాహరణకు, యోగస్థః కురు కర్మాణి మూడు పదాలు, కానీ ఇతర శ్లోకాల్లో రెండు పదాలు కలిసి ఒకే పొడవైన పదంగా మారవచ్చు. అశ్రు-పూర్ణ-ఆకుల-ఈక్షణమ్ (“కన్నీళ్లతో నిండి, కలత చెందిన కళ్లు కలిగిన”) వంటి సమాసాలు అనేక పదాలను ఒకటిగా కలపగలవు.

పదం పదంగా

పదం వారీ జాబితా శ్లోకాన్ని దానిలోని పదాలుగా, సమాసాలుగా విడదీసి, ప్రతి దానికీ చిన్న అర్థాన్ని ఇస్తుంది. ఏ సంస్కృత పదం ఏ భావాన్ని తెలియజేస్తుందో తెలుసుకోవడానికి దీన్ని లిప్యంతరీకరణతో పాటు చదవండి. అర్థాలు కావాలనే క్లుప్తంగా ఉంటాయి; కింద ఉన్న అనువాదం వాటిని కలిపి ఒక వాక్యంగా అందిస్తుంది.

వైదిక స్వరాలు

వేదాలలోని మంత్రాలకు ఉచ్చారణ స్వరాలు (స్వరం) ఉంటాయి; వాటిని ఎలా పఠించాలో ఇవి నిర్దేశించాయి. Vedyatra వీటిని ముద్రిత సంపుటాల్లో ఉన్నట్లే చూపిస్తుంది: అక్షరం కింద ఉండే గీత (◌॒) తక్కువ స్వరమైన అనుదాత్తాన్ని, పైన ఉండే చిన్న గీత (◌॑) దిగే స్వరమైన స్వరితాన్ని సూచిస్తాయి. గుర్తులు లేని అక్షరాలకు ఎత్తైన స్వరం, అంటే ఉదాత్తం ఉంటుంది. గీత వంటి తరువాతి గ్రంథాలకు స్వర గుర్తులు ఉండవు.

అనువాదం, దాని మూలం

పేజీ పైభాగంలో మీరు ఎంచుకున్న భాషలో అనువాదం కనిపిస్తుంది. సంస్కృత పాఠం ఏ సంపుటం నుండి తీసుకున్నదో, దాన్ని ఎవరు అనువదించారో, ఏ పండితుడైనా లేదా మాతృభాషీయుడైనా దాన్ని ఇప్పటికే సమీక్షించారో లేదో చూడటానికి “మూలం, లైసెన్స్, సమీక్ష” తెరవండి. ఏదైనా తప్పుగా అనిపిస్తే, “సవరణను సూచించండి” దాన్ని సమీక్షకులకు పంపుతుంది.