ଗୀତାରେ କିଏ କହନ୍ତି

ବାହାର ଢାଞ୍ଚା: ଜଣେ ଅନ୍ଧ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ

ଗୀତା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ କୌରବଙ୍କ ଅନ୍ଧ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନରୁ: କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପଡ଼ିଆରେ ଏକାଠି ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ କ'ଣ କଲେ? ସମଗ୍ର ଗୀତାରେ ଏହା ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଶ୍ଳୋକ।

ସେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସାରଥି ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି। ଋଷି ବ୍ୟାସ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେ ଦୂର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରର ସବୁକିଛି ଦେଖି ଓ ଶୁଣି ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇପାରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଯାହା କିଛି ଆସେ, ସେ ସବୁ ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିବରଣୀ।

ଭିତର ସଂଳାପ: ଅର୍ଜୁନ ଓ କୃଷ୍ଣ

ଦୁଇ ସେନା ମଝିରେ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ସାରଥି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରଥ ଆଗକୁ ନେବାକୁ କହନ୍ତି, ଯେପରି ସେ ଦେଖିପାରିବେ କାହା ସହ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଗୁରୁ, ସମ୍ପର୍କୀୟ ଭାଇ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଧନୁ ତଳେ ରଖିଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମନା କରନ୍ତି।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଗୀତା ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉତ୍ତର, ଯାହାକୁ ମଝିରେ ମଝିରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଦିଗ ଦେଖାଏ: ମଣିଷ କିପରି କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ, ଆତ୍ମା କ'ଣ, ଭକ୍ତି କ'ଣ, ଭୟ ଓ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ କିପରି ବଞ୍ଚିହେବ?

କିଏ କେତେ କହନ୍ତି

ସାଧାରଣ ଗଣନା ଅନୁସାରେ, 700 ଶ୍ଳୋକ ମଧ୍ୟରୁ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରାୟ 574, ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରାୟ 84, ସଞ୍ଜୟ ପ୍ରାୟ 41 ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକ କହନ୍ତି। ସଞ୍ଜୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପୁଣି ଆସନ୍ତି: ଅଧ୍ୟାୟ 1ରେ ସେନାମାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା, ଅଧ୍ୟାୟ 2 ଆରମ୍ଭରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶୋକ, ଅଧ୍ୟାୟ 11ରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାୟ 18ର ଶେଷ ଶ୍ଳୋକଗୁଡ଼ିକ।

ନାମଗୁଡ଼ିକ କିପରି ବଦଳେ

ବକ୍ତାମାନେ କ୍ୱଚିତ୍ ସିଧାସଳଖ ନାମ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। କୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପାର୍ଥ (ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ର), କୌନ୍ତେୟ (କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର), ଭାରତ (ଭରତଙ୍କ ବଂଶଧର), ଧନଞ୍ଜୟ (ଧନ ଜୟ କରିଥିବା ଜଣ) ଆଦି ନାମରେ ଡାକନ୍ତି। ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କେଶବ, ମାଧବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଗୋବିନ୍ଦ ଓ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ବୋଲି ଡାକନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାମର ନିଜସ୍ୱ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅର୍ଥ ଅଛି, ତେଣୁ Vedyatraର ଅନୁବାଦରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଖାଯାଇଛି।

Vedyatraରେ ବକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା

Vedyatraରେ ଗୀତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଳୋକର ସଂଖ୍ୟା ତଳେ ତାହାର ବକ୍ତା ଓ ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି, ଯେପରି “ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ”। ଯେତେବେଳେ ନୂଆ ବକ୍ତା କହିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ସଂସ୍କୃତ ପରି ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ “ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ:”, “ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ:” କିମ୍ବା “ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ:”ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।