గీతలో ఎవరు మాట్లాడుతారు
భగవద్గీత ఒక సంభాషణ లోపల జరిగే మరొక సంభాషణ. ఎవరు మాట్లాడుతున్నారో, ఎవరితో మాట్లాడుతున్నారో తెలిస్తే దాన్ని అర్థం చేసుకోవడం చాలా సులభమవుతుంది.
బయటి చట్రం: ఒక అంధ రాజు, ఆయన మంత్రి
కౌరవుల అంధ రాజు ధృతరాష్ట్రుడు అడిగే ఒక ప్రశ్నతో గీత మొదలవుతుంది: కురుక్షేత్ర రణరంగంలో సమావేశమైనప్పుడు తన కుమారులు, పాండు కుమారులు ఏమి చేశారు? మొత్తం గీతలో ఇదే ఆయన చెప్పే ఏకైక శ్లోకం.
ఆయన తన మంత్రి, సారథి అయిన సంజయుడిని అడుగుతాడు. వ్యాస మహర్షి సంజయుడికి దివ్యదృష్టిని ప్రసాదించాడు, అందువల్ల అతడు దూరంగా ఉన్న యుద్ధభూమిలో జరిగేదంతా చూసి, విని రాజుకు తెలియజేయగలడు. ఆ తర్వాత వచ్చేదంతా సంజయుడు చెప్పే వివరణే.
లోపలి సంభాషణ: అర్జునుడు, కృష్ణుడు
రెండు సైన్యాల మధ్య, తాను ఎవరితో యుద్ధం చేయాలో చూడడానికి రథాన్ని ముందుకు నడపమని అర్జునుడు తన సారథి కృష్ణుడిని కోరుతాడు. అవతలి వైపు గురువులను, దాయాదులను, మిత్రులను చూసి, అతడు తన విల్లును కింద పెట్టి యుద్ధం చేయనని నిరాకరిస్తాడు.
రెండవ అధ్యాయం నుండి గీత ఎక్కువగా కృష్ణుడి సమాధానమే; మధ్యమధ్యలో అర్జునుడి ప్రశ్నలు దానికి దిశ చూపుతాయి: మనిషి ఎలా కర్మ చేయాలి, ఆత్మ అంటే ఏమిటి, భక్తి అంటే ఏమిటి, భయం, దుఃఖం లేకుండా ఎలా జీవించవచ్చు?
ఎవరు ఎంత చెబుతారు
సాధారణంగా పాటించే లెక్క ప్రకారం, 700 శ్లోకాలలో కృష్ణుడు సుమారు 574, అర్జునుడు సుమారు 84, సంజయుడు సుమారు 41, ధృతరాష్ట్రుడు ఒకటి చెబుతారు. ముఖ్యమైన సందర్భాలలో సంజయుడు మళ్ళీ మాట్లాడుతాడు: 1వ అధ్యాయంలో సైన్యాలను వర్ణించడానికి, 2వ అధ్యాయం ప్రారంభంలో అర్జునుడి దుఃఖాన్ని, 11వ అధ్యాయంలో కృష్ణుడి విశ్వరూప దర్శనాన్ని వర్ణించడానికి, అలాగే 18వ అధ్యాయపు ముగింపు శ్లోకాలలో.
పేర్లు ఎలా మారుతాయి
మాట్లాడేవారు సాదా పేర్లను చాలా అరుదుగా వాడుతారు. కృష్ణుడు అర్జునుడిని పార్థ (పృథ కుమారుడు), కౌంతేయ (కుంతీ కుమారుడు), భారత (భరతుని వంశస్థుడు), ధనంజయ (ధనాన్ని జయించినవాడు) మొదలైన పేర్లతో పిలుస్తాడు. అర్జునుడు కృష్ణుడిని కేశవ, మాధవ, జనార్దన, గోవింద, వార్ష్ణేయ అని పిలుస్తాడు. ప్రతి పేరుకు దాని సొంత అర్థఛాయ ఉంటుంది, అందుకే Vedyatra అనువాదాలు ఆ పేర్లను అలాగే ఉంచుతాయి.
Vedyatraలో మాట్లాడేవారిని గుర్తించడం
Vedyatraలో ప్రతి గీతా శ్లోకానికి, శ్లోక సంఖ్య కింద, మాట్లాడేవారు ఎవరో, వినేవారు ఎవరో పేర్కొనబడుతుంది, ఉదాహరణకు “శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడితో”. కొత్తగా ఎవరైనా మాట్లాడడం మొదలుపెట్టినప్పుడు, సంస్కృతంలో ఉన్నట్లే అనువాదం “అర్జునుడు అన్నాడు:”, “భగవంతుడు అన్నాడు:” లేదా “సంజయుడు అన్నాడు:” అని మొదలవుతుంది.