ముఖ్య పదాలు: ధర్మం, కర్మ, యోగం
ఈ గ్రంథాల అర్థంలో చాలా భాగాన్ని కొన్ని సంస్కృత పదాలే మోస్తాయి. అనువాదాలు వాటిని దాదాపుగా మాత్రమే అందించగలవు, కాబట్టి వాటి అర్థ పరిధిని తెలుసుకోవడం ఉపయోగపడుతుంది.
ధర్మం
“ధరించడం” లేదా “ఆధారంగా నిలవడం” అనే అర్థం గల ధాతువు నుండి వచ్చిన ధర్మం అంటే ఒక వ్యక్తిని, ఒక కుటుంబాన్ని, ప్రపంచాన్ని కలిపి నిలిపి ఉంచేది: కర్తవ్యం, సరైన నడవడి, నియమం, విషయాల క్రమం. గీతలో స్వధర్మం అంటే ఒకరి సొంత కర్తవ్యం, తమ స్థానానికి, స్వభావానికి తగిన సరైన కర్మ (3.35). అనువాదాలు “కర్తవ్యం”, “నీతి” లేదా “నియమం” అనే పదాలను వాడతాయి; వీటిలో ఏదీ సరిపోనిచోట సంస్కృత పదాన్నే ఉంచుతాయి.
కర్మ
కర్మ అంటే మొదట కేవలం “చర్య” లేదా “పని”, వేదాలలో ముఖ్యంగా యజ్ఞ సంబంధమైన కర్మ. తరువాత అది చర్యలు వదిలివెళ్ళే ఫలితాలను కూడా సూచించింది, అవి తరువాత జరిగేదాన్ని తీర్చిదిద్దుతాయి. గీతలోని అత్యంత ప్రసిద్ధమైన బోధ కర్మ గురించే: కర్మ చేయి, కానీ కర్మ ఫలాలపై ఆసక్తి లేకుండా (2.47).
యోగం
యోగం అనే పదం “కలపడం” లేదా “కాడి కట్టడం” అనే అర్థం గల ధాతువు నుండి వచ్చింది. గీతలో దీని అర్థం ఒక సాధన లేదా మార్గం, అలాగే స్థిరమైన మనఃస్థితి కూడా: “మనస్సు యొక్క సమత్వమే యోగం అని చెప్పబడుతుంది” (2.48). గీత కర్మయోగం, అంటే కర్మ మార్గం; జ్ఞానయోగం, అంటే జ్ఞాన మార్గం; భక్తియోగం, అంటే భక్తి మార్గం గురించి చెబుతుంది.
ఆత్మ మరియు బ్రహ్మం
ఆత్మ అంటే స్వయం: శరీరమూ కాదు, మారుతూ ఉండే మనస్సూ కాదు, వాటన్నిటి ద్వారా ఎరుకతో ఉండేది. బ్రహ్మం అంటే సమస్త ప్రపంచం వెనుక ఉన్న పరమ సత్యం. ఈ రెండింటి మధ్య సంబంధం ఏమిటని ఉపనిషత్తులు ప్రశ్నిస్తాయి, వేర్వేరు తాత్విక సంప్రదాయాలు దానికి వేర్వేరు విధాలుగా సమాధానం ఇస్తాయి. గీత రెండవ అధ్యాయం ఆత్మను ఎప్పుడూ పుట్టనిదిగా, ఎప్పుడూ మరణించనిదిగా వర్ణిస్తుంది (2.20).
భక్తి మరియు మోక్షం
భక్తి అంటే దైవం పట్ల ప్రేమతో కూడిన అంకితభావం; గీత దీనిని అందరికీ తెరిచి ఉన్న మార్గంగా చూపిస్తుంది. మోక్షం అంటే విముక్తి: జనన మరణ చక్రం నుండి, దానితో పాటు వచ్చే దుఃఖం నుండి స్వేచ్ఛ. వేర్వేరు సంప్రదాయాలు ఈ రెండింటినీ తమ తమ పద్ధతిలో వివరిస్తాయి.
అనేక వ్యాఖ్యానాలు
రెండు వేల సంవత్సరాలకు పైగా, అనేక సంప్రదాయాలకు చెందిన గురువులు ఈ పదాలను వేర్వేరు విధాలుగా అర్థం చేసుకుంటూ వ్యాఖ్యానాలు రాశారు. Vedyatra అనువాదాలు సంస్కృతానికి దగ్గరగా ఉండాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంటాయి, ఏ ఒక్క సంప్రదాయాన్నీ అనుసరించవు; ఎక్కడైనా వ్యాఖ్యానం చూపిస్తే, దానిని వ్యాఖ్యానమని స్పష్టంగా గుర్తిస్తాం.