উপনিষদ · Chāndogya 2.5

Chāndogya 2.5.1

ऋतुषु पञ्चविधꣳसामोपासीत वसन्तो हिङ्कारः ग्रीष्मः प्रस्तावो वर्षा उद्गीथः शरत्प्रतिहारो हेमन्तो निधनम् ॥ २.५.१ ॥

ঋতুতে পঞ্চবিধ সাম উপাসনা করা উচিত। বসন্ত হিঙ্কার; গ্রীষ্ম প্রস্তাব; বর্ষা উদ্গীথ; শরৎ প্রতিহার; হেমন্ত নিধন।

कल्पन्ते हास्मा ऋतव ऋतुमान्भवति य एतदेवं विद्वानृतुषु पञ्चविधꣳ सामोपास्ते ॥ २.५.२ ॥

এইভাবে জেনে ঋতুতে পঞ্চবিধ সামের উপাসনা করলে তার জন্য ঋতুসমূহ অনুকূল হয়; সে ঋতুমান হয়।