उपनिषदे · Chāndogya 2.5

Chāndogya 2.5.1

ऋतुषु पञ्चविधꣳसामोपासीत वसन्तो हिङ्कारः ग्रीष्मः प्रस्तावो वर्षा उद्गीथः शरत्प्रतिहारो हेमन्तो निधनम् ॥ २.५.१ ॥

ऋतूंमध्ये पाच प्रकारच्या सामाची उपासना करावी. वसंत हिङ्कार; ग्रीष्म प्रस्ताव; वर्षा उद्गीथ; शरद प्रतिहार; हेमंत निधन.

कल्पन्ते हास्मा ऋतव ऋतुमान्भवति य एतदेवं विद्वानृतुषु पञ्चविधꣳ सामोपास्ते ॥ २.५.२ ॥

असे जाणून ऋतूंमध्ये पाच प्रकारच्या सामाची उपासना करणाऱ्यासाठी ऋतू अनुकूल होतात; तो ऋतुमान होतो.