പ്രധാന വാക്കുകൾ: ധർമ്മം, കർമ്മം, യോഗം
ഈ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ അർത്ഥത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ഏതാനും സംസ്കൃത വാക്കുകളിലാണ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. വിവർത്തനങ്ങൾക്ക് അവയെ ഏകദേശം മാത്രമേ പകർത്താനാകൂ; അതിനാൽ അവയുടെ അർത്ഥവ്യാപ്തി അറിയുന്നത് സഹായകമാണ്.
ധർമ്മം
“ധരിക്കുക” അല്ലെങ്കിൽ “താങ്ങിനിർത്തുക” എന്നർത്ഥമുള്ള ധാതുവിൽ നിന്നാണ് ധർമ്മം എന്ന വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം. ഒരു വ്യക്തിയെയും കുടുംബത്തെയും ലോകത്തെയും ഒന്നിച്ചു താങ്ങിനിർത്തുന്നതാണ് ധർമ്മം: കർത്തവ്യം, ശരിയായ പെരുമാറ്റം, നിയമം, വസ്തുക്കളുടെ ക്രമം. ഗീതയിൽ സ്വധർമ്മം എന്നാൽ ഒരാളുടെ സ്വന്തം കർത്തവ്യമാണ്, തന്റെ സ്ഥാനത്തിനും സ്വഭാവത്തിനും ചേർന്ന ശരിയായ കർമ്മം (3.35). വിവർത്തനങ്ങൾ “കർത്തവ്യം”, “നീതി” അല്ലെങ്കിൽ “നിയമം” എന്നീ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; ഇവയൊന്നും ചേരാത്തിടത്ത് സംസ്കൃതപദം തന്നെ നിലനിർത്തുന്നു.
കർമ്മം
കർമ്മം എന്നതിന് ആദ്യം “പ്രവൃത്തി” അല്ലെങ്കിൽ “ചെയ്തി” എന്നു മാത്രമായിരുന്നു അർത്ഥം; വേദങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് യാഗകർമ്മങ്ങളെയാണ് അത് സൂചിപ്പിച്ചത്. പിന്നീട്, പ്രവൃത്തികൾ ബാക്കിവയ്ക്കുന്നതും അടുത്തതായി സംഭവിക്കുന്നതിനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ഫലങ്ങളെയും അത് അർത്ഥമാക്കാൻ തുടങ്ങി. ഗീതയുടെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ ഉപദേശം കർമ്മത്തെക്കുറിച്ചാണ്: പ്രവർത്തിക്കുക, എന്നാൽ കർമ്മഫലങ്ങളിൽ പറ്റിപ്പിടിക്കാതെ (2.47).
യോഗം
“ചേർക്കുക” അല്ലെങ്കിൽ “നുകത്തിൽ കെട്ടുക” എന്നർത്ഥമുള്ള ധാതുവിൽ നിന്നാണ് യോഗം എന്ന വാക്ക് വരുന്നത്. ഗീതയിൽ അത് ഒരു സാധനയെയോ മാർഗ്ഗത്തെയോ അർത്ഥമാക്കുന്നു; ഒപ്പം മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരമായ ഒരു അവസ്ഥയെയും: “മനസ്സിന്റെ സമത്വത്തെയാണ് യോഗം എന്നു പറയുന്നത്” (2.48). കർമ്മത്തിന്റെ മാർഗ്ഗമായ കർമ്മയോഗം, ജ്ഞാനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗമായ ജ്ഞാനയോഗം, ഭക്തിയുടെ മാർഗ്ഗമായ ഭക്തിയോഗം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഗീത പറയുന്നു.
ആത്മാവും ബ്രഹ്മവും
ആത്മാവ് എന്നാൽ സ്വത്വം: ശരീരമോ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മനസ്സോ അല്ല, അവയിലൂടെയെല്ലാം അറിയുന്നതെന്തോ അതാണ്. ലോകത്തിനാകെ പിന്നിലുള്ള പരമസത്യമാണ് ബ്രഹ്മം. ഇവ രണ്ടും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്താണെന്ന് ഉപനിഷത്തുകൾ ചോദിക്കുന്നു; വിവിധ ദർശനങ്ങൾ അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ ഉത്തരം നൽകുന്നു. ആത്മാവ് ഒരിക്കലും ജനിക്കുന്നില്ല, ഒരിക്കലും മരിക്കുന്നില്ല എന്ന് ഗീതയുടെ രണ്ടാം അദ്ധ്യായം വിവരിക്കുന്നു (2.20).
ഭക്തിയും മോക്ഷവും
ഈശ്വരനോടുള്ള സ്നേഹപൂർണ്ണമായ സമർപ്പണമാണ് ഭക്തി; എല്ലാവർക്കും തുറന്നിരിക്കുന്ന ഒരു മാർഗ്ഗമായാണ് ഗീത അതിനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മോക്ഷം എന്നാൽ വിമുക്തി: ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്നും അതോടൊപ്പം വരുന്ന ദുഃഖത്തിൽ നിന്നുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം. വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇവ രണ്ടിനെയും അവരവരുടേതായ രീതിയിൽ വിവരിക്കുന്നു.
പല വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ
രണ്ടായിരത്തിലേറെ വർഷങ്ങളായി, പല ദർശനങ്ങളിലെയും ആചാര്യന്മാർ ഈ വാക്കുകളെ വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ വായിക്കുന്ന വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. Vedyatra-യുടെ വിവർത്തനങ്ങൾ സംസ്കൃതത്തോട് അടുത്തുനിൽക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു; ഏതെങ്കിലും ഒരു ദർശനത്തെ പിന്തുടരുന്നില്ല. ഒരു വ്യാഖ്യാനം കാണിക്കുന്നിടത്ത്, അത് വ്യാഖ്യാനമാണെന്ന് വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കും.