उपनिषद् · Chāndogya 7.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.6.1
ध्यानं वाव चित्ताद्भूयो ध्यायतीव पृथिवी ध्यायतीवान्तरिक्षं ध्यायतीव द्यौर्ध्यायन्तीवापो ध्यायन्तीव पर्वता देवमनुष्यास्तस्माद्य इह मनुष्याणां महत्तां प्राप्नुवन्ति ध्यानापादाँशा इवैव ते भवन्त्यथ येऽल्पाः कलहिनः पिशुना उपवादिनस्तेऽथ ये प्रभवो ध्यानापादाँशा इवैव ते भवन्ति ध्यानमुपास्स्वेति ॥ ७.६.१ ॥
ध्यान निश्चय ही चित्त से भी बढ़कर है। मानो पृथ्वी ध्यान करती है, मानो अन्तरिक्ष ध्यान करता है, मानो द्युलोक ध्यान करता है, मानो जल ध्यान करते हैं, मानो पर्वत ध्यान करते हैं, देवता और मनुष्य भी। इसलिए जो यहाँ मनुष्यों में महत्ता पाते हैं, वे ध्यान के अंश पाकर ही ऐसे होते हैं। और जो छोटे, झगड़ालू, चुगलखोर और निन्दक हैं, और जो तुच्छ हैं, वे भी ध्यान के अंशों जैसे ही होते हैं। ध्यान की उपासना करो।
Chāndogya 7.6.2
स यो ध्यानं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद्ध्यानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो ध्यानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो ध्यानाद्भूय इति ध्यानाद्वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.६.२ ॥
जो ध्यान को ब्रह्म मानकर उपासना करता है, वह ध्यान की गति जहाँ तक है वहाँ तक इच्छानुसार विचरण पाता है। 'हे भगवन्, क्या ध्यान से भी बढ़कर कुछ है?' 'हाँ, ध्यान से भी बढ़कर है।' 'तो भगवान् मुझे बताएँ।'