उपनिषद् · Bṛhadāraṇyaka 3.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.6.1
(गार्गीब्राह्मणम्)
अथ हैनं गार्गी वाचक्नवी पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच ।
यदिदं सर्वमप्स्वोतं च प्रोतं च कस्मिन्नु खल्वाप ओताश्च प्रोताश्चेति ।
वायौ गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु वायुरोतश्च प्रोतश्चेति ।
अन्तरिक्षलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खल्वन्तरिक्षलोका ओतश्च प्रोतश्चेति ।
गन्धर्वलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु गन्धर्वलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
अदित्यलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खल्वादित्यलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
चन्द्रलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु चन्द्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
नक्षत्रलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु नक्षत्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
देवलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु देवलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
इन्द्रलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खल्विन्द्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
प्रजापतिलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु प्रजापतिलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
ब्रह्मलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु ब्रह्मलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
स होवाच गार्गि मातिप्राक्षीः ।
मा ते मूर्धा व्यपप्तत् ।
अनतिप्रश्न्यां वै देवतामतिपृच्छसि ।
गार्गि मातिप्राक्षीरिति ।
ततो ह गार्गी वाचक्नव्युपरराम ॥ ३.६.१ ॥
तब वाचक्नवी गार्गी ने याज्ञवल्क्य से पूछा: "यह सब जो जल में ओतप्रोत है, वह किसमें ओतप्रोत है?" "गार्गी, वायु में।" "वायु किसमें ओतप्रोत है?" "गार्गी, अंतरिक्षलोकों में।" इसी प्रकार गंधर्वलोक, आदित्यलोक, चंद्रलोक, नक्षत्रलोक, देवलोक, इंद्रलोक, प्रजापतिलोक और अंततः ब्रह्मलोक तक प्रश्न चलते रहे। तब उन्होंने कहा: "गार्गी, अति प्रश्न मत करो, कहीं तुम्हारा सिर न गिर पड़े। जिस देवता के विषय में प्रश्न नहीं करना चाहिए, उसके विषय में तुम अति प्रश्न कर रही हो। गार्गी, अति प्रश्न मत करो।" तब वाचक्नवी गार्गी चुप हो गई।