ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.79.1
समागमे पाण्डवसृञ्जयानां ।
महाभये मामकानामगाधे।
धनञ्जये तात रणाय याते ।
कर्णेन तद्युद्वमथोऽत्र कीदृक् ॥ ८.७९.१ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹਾਭੈ ਦੇ ਅਥਾਹ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਤਾਤ, ਧਨੰਜਯ ਯੁੱਧ ਲਈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਇਆ?
8.79.2
तेषामनीकानि महाध्वजानि ।
रणे समृद्धानि सुसङ्गतानि।
भेरीनिरादोन्मुखराण्यंगर्ज… ।
न्मेघा इव प्रावृषि मारुतास्ताः ॥ ८.७९.२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵੱਡੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਭੇਰੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗਰਜਦੀਆਂ, ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ।
8.79.3
महागजाभ्राकुलमस्त्रतोयं ।
वादित्रनेमीतलशब्दवच्च।
हिरण्यचित्रायुधविद्युतं च ।
शरासिनाराचमहास्त्रधारम् ॥ ८.७९.३ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਰੂਪੀ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸ਼ਸਤਰ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਨ; ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਗਾ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਆਯੁਧ ਬਿਜਲੀ ਸਨ; ਬਾਣਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਨਾਰਾਚਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ।
8.79.4
तद्भीमवेगं रुधिरौघवाहि ।
खङ्गाकुलं क्षत्रियजीवघाति।
अनार्तवं क्रूरमनिष्टवर्षं ।
बभूव संरम्भकरं प्रजानाम् ॥ ८.७९.४ ॥
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਲਹੂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਹਾਉਂਦਾ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਦਾ, ਬੇਮੌਸਮ, ਬੇਰਹਿਮ, ਅਨਿਸ਼ਟ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ, ਪਰਜਾ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
8.79.5
एकं रथं सम्परिवार्य मृत्युं ।
नयन्त्यनेके च रथाः समेताः।
एकस्तथैकं रथिनं रथाग्र्यां… ।
स्तथा रथश्चापि रथाननेकान् ॥ ८.७९.५ ॥
ਇੱਕ ਰਥ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਅਨੇਕ ਰਥ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਰਥੀ ਨੂੰ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਰਥ ਨੇ ਅਨੇਕ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ।
8.79.6
रथं ससूतं सहयं च कञ्चि… ।
त्कश्चिद्रती मृत्युवशं निनाय।
निनाय चाप्येकगजेन कश्चि… ।
द्रथान्बहून्मृत्युवशे तथाश्वान् ॥ ८.७९.६ ॥
ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰੱਥ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਸਮੇਤ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੱਥਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.79.7
रथान्ससूतान्सहयान्गजांश्च ।
सर्वानरीन्मृत्युवशं शरौघैः।
निन्ये हयांश्चैव तथा ससादी… ।
न्पदातिसङ्घांश्च तथैव पार्थः ॥ ८.७९.७ ॥
ਸਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰੱਥ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਘੋੜਿਆਂ, ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.79.8
कृपः शिखण्डी च रणे समेतौ ।
दुर्योधनं सात्यकिरध्यगच्छत्।
श्रुतश्रवा द्रोणपुत्रेण सार्धं ।
युधामन्युश्चित्रसेनेन सार्धम् ॥ ८.७९.८ ॥
ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ। ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਰੁਤਸ਼ਰਵਾ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨਾਲ, ਯੁਧਾਮਨਯੂ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਨਾਲ ਭਿੜੇ।
8.79.9
कर्णस्य पुत्रं तु रथी सुषेणं ।
समागतं सृञ्जयश्चोत्तमौजाः।
गान्धारराजं सहदेवोऽक्षधूर्तं ।
महर्षभं सिंह इवाभ्यधावत् ॥ ८.७९.९ ॥
ਕਰਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਸ਼ੇਨ, ਰਥੀ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸ੍ਰੰਜਯ ਉੱਤਮੌਜਸ ਉਸ ਨਾਲ ਭਿੜਿਆ। ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਗੰਧਾਰ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜੂਏ ਦੇ ਛਲੀ ਮਹਾਰਸ਼ਭ ਉੱਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
8.79.10
शतानीको नाकुलिः कर्णपुत्रं ।
युवा युवानं वृषसेनं शरौघैः।
समार्पयत्कर्णपुत्रश्च शूरः ।
पाञ्चालेयं शरवर्षैरनेकैः ॥ ८.७९.१० ॥
ਨਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਨੇ ਜਵਾਨ ਕਰਨ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਸ਼ੂਰ ਕਰਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
8.79.11
रथर्षभः कृतवर्माणभार्च्छ… ।
न्माद्रीपुत्रो नकुलश्चित्रयोधी।
पाञ्चालानामधिपो याज्ञसेनिः ।
सेनापतिः कर्णमार्च्छत्ससैन्यम् ॥ ८.७९.११ ॥
ਰਥਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ… ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਦ੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ, ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਯੋਧਾ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।
8.79.12
दुःशासनो भारत भारतं तु ।
व्यात्ताननं क्रूरमिवान्तकाभम्।
भीमं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठं ।
भीमं समार्च्छत्तमसह्यवेगम् ॥ ८.७९.१२ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ… ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਕਰੂਰ, ਜਮ ਵਰਗੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਮ ਉੱਤੇ, ਅਸਹਿ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
8.79.13
कर्णात्मजं तत्र जघान वीर… ।
स्तथाच्छिनच्चोत्तमौजाः प्रसह्य।
तस्योत्तमाङ्गं निपपात भूमौ ।
निनादयद्गां निनदेन खं च ॥ ८.७९.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀਰ ਨੇ ਕਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ… ਉੱਤਮੌਜਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਢਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
8.79.14
सुषेणशीर्षं पतितं पृथिव्यां ।
विलोक्य कर्णोऽथ तदार्तरूपः।
क्रोधाद्धयांस्तस्य रथं ध्वजं च ।
बाणैः सुधारैर्निशितैरकृन्तत् ॥ ८.७९.१४ ॥
ਸੁਸ਼ੇਣ ਦਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਕਰਣ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਰੱਥ ਅਤੇ ਧੁਜਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.79.15
स तूत्तमौजा निशितैः पृषत्कै… ।
र्विव्याध खङ्गेन च भास्वरेण।
पार्ष्णिग्रहांश्चैव कृपस्य हत्वा ।
शिखण्डिवाहं स ततोऽध्यरोहत् ॥ ८.७९.१५ ॥
ਉਸ ਉੱਤਮੌਜਸ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ… ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਪਾਰਸ਼੍ਣਿਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
8.79.16
कृपं तु दृष्ट्वा विरथं रथस्थो ।
नैच्छच्छरैस्ताडयितुं शिखण्डी।
तं द्रौणिरावार्य रथं कृपस्य ।
समुज्जहे पङ्कगतां यथा गाम् ॥ ८.७९.१६ ॥
ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਰੱਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ ਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਤਦ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਰੱਥ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
8.79.17
हिरण्यवर्मा निशितैः पृषत्कै… ।
स्तवात्मजानामनिलात्मजो वै।
अतापयत्सैन्यमतीव भीमः ।
काले शुचौ मध्यगतो यथाऽर्कः ॥ ८.७९.१७ ॥
ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ… ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਪਾਇਆ, ਗਰਮੀ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।