উপনিষদ · Chāndogya 7.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.3.1
मनो वाव वाचो भूयो यथा वै द्वे वामलके द्वे वा कोले द्वौ वाक्षौ मुष्टिरनुभवत्येवं वाचं च नाम च मनोऽनुभवति स यदा मनसा मनस्यति मन्त्रानधीयीयेत्यथाधीते कर्माणि कुर्वीयेत्यथ कुरुते पुत्राँश्च पशूँश्चेच्छेयेत्यथेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छेयेत्यथेच्छते मनो ह्यात्मा मनो हि लोको मनो हि ब्रह्म मन उपास्स्वेति ॥ ७.३.१ ॥
মন বাক্যের চেয়ে বড়। দুটি আমলকী, বা দুটি কুল, বা দুটি পাশা যেমন মুষ্টিতে ধরা থাকে, তেমনি মন বাক্য ও নামকে ধারণ করে। মন দিয়ে যখন ভাবে 'মন্ত্র অধ্যয়ন করি', তখন অধ্যয়ন করে; 'কর্ম করি' ভাবলে কর্ম করে; 'পুত্র ও পশু চাই' ভাবলে চায়; 'এই লোক ও ওই লোক চাই' ভাবলে চায়। মনই আত্মা, মনই লোক, মনই ব্রহ্ম; মনকে উপাসনা কর।
Chāndogya 7.3.2
स यो मनो ब्रह्मेत्युपास्ते यावन्मनसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो मनो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो मनसो भूय इति मनसो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.३.२ ॥
যে মনকে ব্রহ্ম বলে উপাসনা করে, মন যতদূর যায় ততদূর তার ইচ্ছামতো গতি হয়। হে ভগবন্, মনের চেয়ে বড় কিছু আছে কি? (তিনি বললেন) মনের চেয়ে বড় আছে। সেই বিষয় ভগবান আমাকে বলুন।