ઉપનિષદો · Chāndogya 7.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.3.1
मनो वाव वाचो भूयो यथा वै द्वे वामलके द्वे वा कोले द्वौ वाक्षौ मुष्टिरनुभवत्येवं वाचं च नाम च मनोऽनुभवति स यदा मनसा मनस्यति मन्त्रानधीयीयेत्यथाधीते कर्माणि कुर्वीयेत्यथ कुरुते पुत्राँश्च पशूँश्चेच्छेयेत्यथेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छेयेत्यथेच्छते मनो ह्यात्मा मनो हि लोको मनो हि ब्रह्म मन उपास्स्वेति ॥ ७.३.१ ॥
મન વાણીથી પણ મોટું છે. જેમ બે આમળાં, બે બોર કે બે પાસા મુઠ્ઠીમાં રહે છે, તેમ મન વાણી અને નામને ધારણ કરે છે. મનથી 'મંત્રો ભણું' એમ વિચારે ત્યારે ભણે છે; 'કર્મો કરું' એમ વિચારે ત્યારે કરે છે; 'પુત્રો અને પશુઓ ઇચ્છું' એમ વિચારે ત્યારે ઇચ્છે છે; 'આ લોક અને તે લોક ઇચ્છું' એમ વિચારે ત્યારે ઇચ્છે છે. મન જ આત્મા છે, મન જ લોક છે, મન જ બ્રહ્મ છે; મનની ઉપાસના કર.
Chāndogya 7.3.2
स यो मनो ब्रह्मेत्युपास्ते यावन्मनसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो मनो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो मनसो भूय इति मनसो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.३.२ ॥
જે મનને બ્રહ્મ તરીકે ઉપાસે છે, મન જ્યાં સુધી પહોંચે ત્યાં સુધી તેને ઇચ્છા મુજબ વિચરવાની સ્વતંત્રતા મળે છે. હે ભગવન્, શું મનથી પણ મોટું કંઈ છે? (તેમણે કહ્યું) મનથી મોટું છે. તે ભગવાન મને કહો.