ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 7.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.3.1
मनो वाव वाचो भूयो यथा वै द्वे वामलके द्वे वा कोले द्वौ वाक्षौ मुष्टिरनुभवत्येवं वाचं च नाम च मनोऽनुभवति स यदा मनसा मनस्यति मन्त्रानधीयीयेत्यथाधीते कर्माणि कुर्वीयेत्यथ कुरुते पुत्राँश्च पशूँश्चेच्छेयेत्यथेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छेयेत्यथेच्छते मनो ह्यात्मा मनो हि लोको मनो हि ब्रह्म मन उपास्स्वेति ॥ ७.३.१ ॥
ਮਨ ਵਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਆਂਵਲੇ, ਦੋ ਬੇਰ ਜਾਂ ਦੋ ਪਾਸੇ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ 'ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਾਂ', ਤਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ; 'ਕਰਮ ਕਰਾਂ' ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; 'ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਚਾਹਾਂ' ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; 'ਇਹ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਚਾਹਾਂ' ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਮਨ ਹੀ ਲੋਕ ਹੈ, ਮਨ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਮਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
Chāndogya 7.3.2
स यो मनो ब्रह्मेत्युपास्ते यावन्मनसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो मनो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो मनसो भूय इति मनसो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.३.२ ॥
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉੱਥੋਂ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਭਗਵਨ, ਕੀ ਮਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੀ ਕੁਝ ਹੈ? (ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ) ਮਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।