মহাভারত · অধ্যায় 13.171
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.171.1
सर्वेषामुपवासानां यच्छ्रेयः सुमहत्फलम् ।
यच्चाप्यसंशयं लोके तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १३.१७१.१ ॥
সমস্ত উপবাসের মধ্যে যা শ্রেষ্ঠ ও মহাফলদায়ক, এবং জগতে নিঃসংশয়ে যা উত্তম, তা আপনি আমাকে বলুন।
13.171.2
शृणु राजन्यथा गीतं स्वयमेव स्वयंभुवा ।
यत्कृत्वा निर्वृतो भूयात्पुरुषो नात्र संशयः ॥ १३.१७१.२ ॥
হে রাজন, শোনো—স্বয়ম্ভু (ব্রহ্মা) নিজে যেভাবে গেয়েছেন, তা বলছি; যা করলে মানুষ নিশ্চয়ই শান্তি লাভ করে, এতে সন্দেহ নেই।
13.171.3
द्वादश्यां मार्गशीर्षे तु अहोरात्रेण केशवम् ।
अर्च्याश्वमेधं प्राप्नोति दुष्कृतं चास्य नश्यति ॥ १३.१७१.३ ॥
মার্গশীর্ষ মাসের দ্বাদশী তিথিতে একদিন ও একরাত ধরে কেশবের পূজা করলে মানুষ অশ্বমেধ যজ্ঞের ফল লাভ করে এবং তার পাপ বিনষ্ট হয়।
13.171.4
तथैव पौषमासे तु पूज्यो नारायणेति च ।
वाजपेयमवाप्नोति सिद्धिं च परमां व्रजेत् ॥ १३.१७१.४ ॥
তেমনি পৌষ মাসে 'নারায়ণ' বলে পূজা করলে মানুষ বাজপেয় যজ্ঞের ফল লাভ করে এবং পরম সিদ্ধি প্রাপ্ত হয়।
13.171.5
अहोरात्रेण द्वादश्यां माघमासे तु माघवम् ।
राजसूयमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ १३.१७१.५ ॥
মাঘ মাসের দ্বাদশী তিথিতে একদিন ও একরাত মাধবের পূজা করলে মানুষ রাজসূয় যজ্ঞের ফল লাভ করে এবং নিজ কুলকেও উদ্ধার করে।
13.171.6
तथैव फाल्गुने मासि गोविन्देति च पूजयन् ।
अतिरात्रमवाप्नोति सोमलोकं च गच्छति ॥ १३.१७१.६ ॥
তেমনি ফাল্গুন মাসে 'গোবিন্দ' বলে পূজা করলে মানুষ অতিরাত্র যজ্ঞের ফল লাভ করে এবং সোমলোকে গমন করে।
13.171.7
अहोरात्रेण द्वादश्यां चैत्रे विष्णुरिति स्मरन् ।
पौण्डरीकमवाप्नोति देवलोकं च गच्छति ॥ १३.१७१.७ ॥
চৈত্র মাসের দ্বাদশী তিথিতে দিনরাত বিষ্ণুকে স্মরণ করলে মানুষ পুণ্ডরীক ফল লাভ করে এবং দেবলোকে গমন করে।
13.171.8
वैशाखमासे द्वादश्यां पूजयन्मधुसूदनम् ।
अग्निष्टोममवाप्नोति सोमलोकं च गच्छति ॥ १३.१७१.८ ॥
বৈশাখ মাসের দ্বাদশী তিথিতে মধুসূদনের পূজা করলে মানুষ অগ্নিষ্টোম যজ্ঞের ফল লাভ করে এবং সোমলোকে গমন করে।
13.171.9
अहोरात्रेण द्वादश्यां ज्येष्ठे मासि त्रिविक्रमम् ।
गवां मेधमवाप्नोति अप्सरोभिश्च मोदते ॥ १३.१७१.९ ॥
জ্যৈষ্ঠ মাসের দ্বাদশী তিথিতে দিনরাত ত্রিবিক্রমের পূজা করলে মানুষ গোমেধ যজ্ঞের ফল লাভ করে এবং অপ্সরাদের সঙ্গে আনন্দ করে।
13.171.10
आषाढे मासि द्वादश्यां वामनेति च पूजयन् ।
नरमेधमवाप्नोति पुण्यं च लभते महत् ॥ १३.१७१.१० ॥
আষাঢ় মাসের দ্বাদশী তিথিতে বামনের পূজা করলে মানুষ নরমেধ যজ্ঞের ফল লাভ করে এবং মহা পুণ্য অর্জন করে।
13.171.11
अहोरात्रेण द्वादश्यां श्रावणे मासि श्रीधरम् ।
पञ्चयज्ञानवाप्नोति विमानस्थश्च मोदते ॥ १३.१७१.११ ॥
শ্রাবণ মাসের দ্বাদশী তিথিতে দিনরাত শ্রীধরের পূজা করলে মানুষ পঞ্চযজ্ঞের ফল লাভ করে এবং বিমানে বসে আনন্দ করে।
13.171.12
तथा भाद्रपदे मासि हृषीकेशेति पूजयन् ।
सौत्रामणिमवाप्नोति पूतात्मा भवते च हि ॥ १३.१७१.१२ ॥
তেমনি ভাদ্রপদ মাসে হৃষীকেশের পূজা করলে মানুষ সৌত্রামণি যজ্ঞের ফল লাভ করে এবং পবিত্রাত্মা হয়।
13.171.13
द्वादश्यामाश्विने मासि पद्मनाभेति चार्चयन् ।
गोसहस्रफलं पुण्यं प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ १३.१७१.१३ ॥
আশ্বিন মাসের দ্বাদশীতে 'পদ্মনাভ' বলে যে পূজা করে, সে সহস্র গোদানের পুণ্যলাভ করে; এতে সংশয় নেই।
13.171.14
द्वादश्यां कार्तिके मासि पूज्यो दामोदरेति च ।
गवां यज्ञमवाप्नोति पुमान्स्त्री वा न संशयः ॥ १३.१७१.१४ ॥
কার্তিক মাসের দ্বাদশীতে 'দামোদর' বলে পূজনীয়কে পূজা করতে হয়; পুরুষ বা নারী যে-ই করুক, গোযজ্ঞের ফল লাভ করে; এতে সংশয় নেই।
13.171.15
अर्चयेत्पुण्डरीकाक्षमेवं संवत्सरं तु यः ।
जातिस्मरत्वं प्राप्नोति विन्द्याद्बहु सुवर्णकम् ॥ १३.१७१.१५ ॥
এভাবে এক বছর পুণ্ডরীকাক্ষের পূজা যে করে, সে পূর্বজন্মের স্মৃতি লাভ করে; বহু সোনাও লাভ করে বলে জানতে হবে।
13.171.16
अहन्यहनि तद्भावमुपेन्द्रं योऽधिगच्छति ।
समाप्ते भोजयेद्विप्रानथवा दापयेद्धृतम् ॥ १३.१७१.१६ ॥
প্রতিদিন সেই ভাবে যে উপেন্দ্রকে লাভ করে, ব্রত সমাপ্ত হলে তার ব্রাহ্মণদের ভোজন করানো উচিত, অথবা ঘি দান করানো উচিত।
13.171.17
अतः परं नोपवासो भवतीति विनिश्चयः ।
उवाच भगवान्विष्णुः स्वयमेव पुरातनम् ॥ १३.१७१.१७ ॥
এরপর উপবাস নেই, এটাই নিশ্চিত সিদ্ধান্ত। পুরাকালে ভগবান বিষ্ণু নিজেই এরূপ বলেছিলেন।