महाभारत · अध्याय 13.171
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.171.1
सर्वेषामुपवासानां यच्छ्रेयः सुमहत्फलम् ।
यच्चाप्यसंशयं लोके तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १३.१७१.१ ॥
सर्व उपवासांमध्ये जे श्रेष्ठ आणि अत्यंत फलदायी आहे, आणि जगात निःसंशय जे उत्तम आहे, ते आपण मला सांगावे.
13.171.2
शृणु राजन्यथा गीतं स्वयमेव स्वयंभुवा ।
यत्कृत्वा निर्वृतो भूयात्पुरुषो नात्र संशयः ॥ १३.१७१.२ ॥
हे राजा, ऐक. स्वयंभू (ब्रह्मदेव) स्वतः गायल्याप्रमाणे सांगतो; हे केल्याने पुरुष निःसंशय शांत होतो.
13.171.3
द्वादश्यां मार्गशीर्षे तु अहोरात्रेण केशवम् ।
अर्च्याश्वमेधं प्राप्नोति दुष्कृतं चास्य नश्यति ॥ १३.१७१.३ ॥
मार्गशीर्ष महिन्यातील द्वादशीला एक दिवस आणि रात्र केशवाची पूजा करणारा अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळवतो; त्याचे दुष्कृत नष्ट होते.
13.171.4
तथैव पौषमासे तु पूज्यो नारायणेति च ।
वाजपेयमवाप्नोति सिद्धिं च परमां व्रजेत् ॥ १३.१७१.४ ॥
त्याचप्रमाणे पौष महिन्यात 'नारायण' म्हणून पूजा करणारा वाजपेय यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि परम सिद्धी प्राप्त करतो.
13.171.5
अहोरात्रेण द्वादश्यां माघमासे तु माघवम् ।
राजसूयमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ १३.१७१.५ ॥
माघ महिन्यातील द्वादशीला एक दिवस आणि रात्र माधवाची पूजा करणारा राजसूय यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि आपल्या कुलाचा उद्धारही करतो.
13.171.6
तथैव फाल्गुने मासि गोविन्देति च पूजयन् ।
अतिरात्रमवाप्नोति सोमलोकं च गच्छति ॥ १३.१७१.६ ॥
त्याचप्रमाणे फाल्गुन महिन्यात 'गोविंद' म्हणून पूजा करणारा अतिरात्र यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि सोमलोकाला जातो.
13.171.7
अहोरात्रेण द्वादश्यां चैत्रे विष्णुरिति स्मरन् ।
पौण्डरीकमवाप्नोति देवलोकं च गच्छति ॥ १३.१७१.७ ॥
चैत्र महिन्याच्या द्वादशीला दिवसरात्र विष्णूचे स्मरण करणारा पुंडरीक फल मिळवतो आणि देवलोकास जातो.
13.171.8
वैशाखमासे द्वादश्यां पूजयन्मधुसूदनम् ।
अग्निष्टोममवाप्नोति सोमलोकं च गच्छति ॥ १३.१७१.८ ॥
वैशाख महिन्याच्या द्वादशीला मधुसूदनाची पूजा करणारा अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि सोमलोकास जातो.
13.171.9
अहोरात्रेण द्वादश्यां ज्येष्ठे मासि त्रिविक्रमम् ।
गवां मेधमवाप्नोति अप्सरोभिश्च मोदते ॥ १३.१७१.९ ॥
ज्येष्ठ महिन्याच्या द्वादशीला दिवसरात्र त्रिविक्रमाची पूजा करणारा गोमेध यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि अप्सरांसह आनंद भोगतो.
13.171.10
आषाढे मासि द्वादश्यां वामनेति च पूजयन् ।
नरमेधमवाप्नोति पुण्यं च लभते महत् ॥ १३.१७१.१० ॥
आषाढ महिन्याच्या द्वादशीला वामनाची पूजा करणारा नरमेध यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि महान पुण्य प्राप्त करतो.
13.171.11
अहोरात्रेण द्वादश्यां श्रावणे मासि श्रीधरम् ।
पञ्चयज्ञानवाप्नोति विमानस्थश्च मोदते ॥ १३.१७१.११ ॥
श्रावण महिन्याच्या द्वादशीला दिवसरात्र श्रीधराची पूजा करणारा पंचयज्ञाचे फळ मिळवतो आणि विमानात बसून आनंद भोगतो.
13.171.12
तथा भाद्रपदे मासि हृषीकेशेति पूजयन् ।
सौत्रामणिमवाप्नोति पूतात्मा भवते च हि ॥ १३.१७१.१२ ॥
तसेच भाद्रपद महिन्यात हृषीकेशाची पूजा करणारा सौत्रामणी यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि शुद्धात्मा होतो.
13.171.13
द्वादश्यामाश्विने मासि पद्मनाभेति चार्चयन् ।
गोसहस्रफलं पुण्यं प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ १३.१७१.१३ ॥
आश्विन महिन्याच्या द्वादशीला 'पद्मनाभ' म्हणून पूजा करणारा हजार गाईंच्या दानाचे पुण्य मिळवतो; यात संशय नाही.
13.171.14
द्वादश्यां कार्तिके मासि पूज्यो दामोदरेति च ।
गवां यज्ञमवाप्नोति पुमान्स्त्री वा न संशयः ॥ १३.१७१.१४ ॥
कार्तिक महिन्याच्या द्वादशीला 'दामोदर' म्हणून पूजा करावी; पुरुष असो वा स्त्री, गोयज्ञाचे फल मिळते; यात संशय नाही.
13.171.15
अर्चयेत्पुण्डरीकाक्षमेवं संवत्सरं तु यः ।
जातिस्मरत्वं प्राप्नोति विन्द्याद्बहु सुवर्णकम् ॥ १३.१७१.१५ ॥
असे एक वर्ष पुंडरीकाक्षाची पूजा करणारा पूर्वजन्माची स्मृती मिळवतो; पुष्कळ सोनेही मिळते, असे जाणावे.
13.171.16
अहन्यहनि तद्भावमुपेन्द्रं योऽधिगच्छति ।
समाप्ते भोजयेद्विप्रानथवा दापयेद्धृतम् ॥ १३.१७१.१६ ॥
दररोज त्या भावाने उपेंद्राला प्राप्त होणाऱ्याने व्रत पूर्ण झाल्यावर ब्राह्मणांना भोजन घालावे, किंवा तूप दान करवावे.
13.171.17
अतः परं नोपवासो भवतीति विनिश्चयः ।
उवाच भगवान्विष्णुः स्वयमेव पुरातनम् ॥ १३.१७१.१७ ॥
यानंतर उपवास नाही, हा निश्चय आहे. पूर्वी भगवान विष्णूनेच स्वतः असे सांगितले.