Mahābhārata · Adhyāya 8.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.45.1
दृष्ट्वा कर्ण महावीर्य युयुत्सुं समास्थितम् ।
चुक्रुशुः कुरवः सर्वे हृष्टरुपाः समन्ततः ॥ ८.४५.१ ॥
Al ver a Karṇa, de gran valor, y a Yuyutsu, firme en su puesto, todos los Kurus, con semblante alegre, clamaron por todas partes.
8.45.2
ततो दुन्दुभिनिर्घोषैर्भेरीणां निनदेन च ।
कोणशब्दैश्च विविधैर्गर्जितैश्च तरस्विनाम् ।
निर्ययुस्तावकाः सर्वे मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.४५.२ ॥
Entonces, con el estruendo de los tambores dundubhi, el sonido de las bherī, diversos sonidos de cuerdas y los rugidos de los valientes, todos vuestros hombres salieron, haciendo de la muerte misma su resolución de no volver atrás.
8.45.3
प्रयाते तु ततः कर्णे रथेषु मुदितेषु च ।
चचाल च मही सर्वा ररास च सुविस्वरम् ॥ ८.४५.३ ॥
Cuando Karṇa partió y los carros se regocijaban, toda la tierra tembló y resonó con un sonido muy áspero.
8.45.4
निः सरतो व्यदृश्यन्त सूर्यात्सप्ता महाग्रहाः ॥ ८.४५.४ ॥
Al salir ellos, se vieron siete grandes planetas surgir del sol.
8.45.5
उल्कापाताश्च संजज्ञुर्दिग्दाहाश्चैव दारुणाः ।
तथाऽश्न्यश्च संपेतुर्ववुर्वाताश्च भैरवाः ॥ ८.४५.५ ॥
Cayeron meteoros, en las regiones estallaron terribles incendios; también cayeron rayos y soplaron vientos aterradores.
8.45.6
मृगपक्षिगणाश्चैव पृतनां बहुशस्तव ।
अपसव्यं तदा चक्रुर्वेद्यन्तो महाभयम् ॥ ८.४५.६ ॥
Manadas de bestias y bandadas de aves, moviéndose de muchas maneras por la izquierda, mostraron un gran temor hacia vuestro ejército.
8.45.7
प्रस्थितस्य च कर्णस्य निपेतुस्तुरगा भुवि ।
अस्थिवर्ष च पतितमन्तरिक्षाद्भयानकम् ॥ ८.४५.७ ॥
Cuando Karṇa partió, sus caballos cayeron a tierra, y del cielo cayó una lluvia terrible de huesos.
8.45.8
जज्वलुश्चैव शस्त्राणि ध्वजाश्चैव चकम्पिरे ।
अश्रूणि च् व्यमुञ्चन्त वाहनानि विशांपते ॥ ८.४५.८ ॥
Las armas ardieron, los estandartes temblaron, y las monturas derramaron lágrimas, oh señor de los pueblos.
8.45.9
एते चान्ये च बहव उत्पातास्तत्र मारिप ।
समुत्मेतुर्विनाशाय कौरवाणां सुदारुणाः ॥ ८.४५.९ ॥
Y allí, oh señor, surgieron estos y muchos otros presagios, terribles para la destrucción de los kurus.
8.45.10
न च तान्गणयमासुः सर्वे दैवेन मोहिताः ।
प्रस्थितं सूतपुत्रं च जयेत्यूचर्नराधिपाः ॥ ८.४५.१० ॥
Cegados por el destino, todos aquellos reyes no les dieron importancia, y gritaron "¡Victoria!" por el hijo del auriga al partir.
8.45.11
शल्येन सहितं दृष्ट्वा कर्णमाहवशोभिनम् ।
निर्जितान्पाण्डवांश्चैव मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.४५.११ ॥
Al ver a Karṇa, resplandeciente en la batalla junto a Śalya, los kurus pensaron que los pāṇḍavas ya estaban vencidos.
8.45.12
ततो रथस्थः परवीरहन्ता भीष्मद्रोणावतिवीर्यौ समीक्ष्य ।
समुज्ज्वलन्भास्करपावकाभो वैकर्तनोऽसौ रथकुञ्जरो वृषा ॥ ८.४५.१२ ॥
Entonces Vaikartana, de pie en su carro, matador de héroes enemigos, resplandeciente como el sol y el fuego, aquel toro y elefante entre los aurigas, contempló a Bhīṣma y Droṇa, ambos de gran poder.
8.45.13
स शल्यमाभाष्य जगाद् वाक्यं पार्थस्य दृष्ट्वाऽप्रतिमं च कर्म ।
मानेन दर्णेण विदह्यमानः क्रोधेन दीप्यन्निव निः श्वसंश्च ॥ ८.४५.१३ ॥
Tras dirigirse a Śalya, y viendo la hazaña incomparable de Pārtha, ardiendo de orgullo y de ira, resplandeciendo como si estuviera en llamas y suspirando profundamente, pronunció estas palabras.
8.45.14
नाहं महेन्द्रादपि वज्रपाणेः क्रुध्दाद्विभेम्यात्तधनू रथस्यः ।
दृष्ट्वाऽपि भीष्मप्रमुखाञ्शयानान्नत्वेव मां सा स्थिरता जहाति ॥ ८.४५.१४ ॥
No temo ni siquiera a Mahendra, el portador del rayo, aunque esté airado; yo, que me mantengo en el carro con el arco en la mano. Ni aun viendo tendidos a los héroes encabezados por Bhīṣma me abandona aquella firmeza.
8.45.15
महेन्द्रविष्णुप्रतिमावनिन्दितौ रथाश्चनागप्रवरप्रमाथिनौ ।
अवध्यकल्पौ निहतौ यदा परैस्तथापि मे नास्ति रणेऽद्य साध्वसम् ॥ ८.४५.१५ ॥
Aunque carros de guerreros semejantes a Indra y Viṣṇu, irreprochables, destructores de los mejores elefantes, que parecían invencibles, fueron abatidos por el enemigo, aun así hoy en la batalla no tengo temor.
8.45.16
समीक्ष्य सङ्ख्येऽतिबलान्नराधिपान् ससूतमातङ्गरथान्परैर्हतान् ।
कथं न सर्वानहितान्रणेऽवधीन्महास्त्रविद्वाह्मणपुङ्गवो गुरुः ॥ ८.४५.१६ ॥
Al ver a los reyes muy poderosos, con sus aurigas, elefantes y carros, abatidos por el enemigo en la batalla, ¿cómo es que el maestro, conocedor de las grandes armas, el mejor de los brahmanes, no mató en el combate a todos los enemigos?
8.45.17
स संस्मरन्द्रोणमहं महाहवे ब्रवीमि सत्यं कुरवो निबोधत ।
नवो मदन्यः प्रसहेद्रणेऽर्जुनं समागतं मृत्युमिवोग्ररुपिणम् ॥ ८.४५.१७ ॥
Recordando a Droṇa, dijo: Oíd, oh kurus, en esta gran batalla os digo la verdad. ¿Quién, aparte de mí, podría resistir a Arjuna, que ha llegado al combate como la muerte de forma terrible?
8.45.18
शिक्षा प्रसादश्च बलं धृतिश्च द्रोणे महास्त्राणि च संनतिश्च ।
स चेदगान्मृत्युवशं महात्मा सर्वानन्यानातुरानद्य मन्ये ॥ ८.४५.१८ ॥
La instrucción, la gracia, la fuerza, la firmeza, las grandes armas y la humildad estaban en Droṇa. Si aquel magnánimo ha caído bajo el poder de la muerte, pienso que hoy todos los demás están afligidos.
8.45.19
नेह ध्रुवं किंचिदपि प्रचिन्तयन् वदामि लोके कर्मणो नित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसंशयो भावं कुर्वीताद्य गुरौ निपातिते ॥ ८.४५.१९ ॥
Sin pensar nada con certeza aquí, digo esto por la conexión constante con la acción en el mundo. Cuando el maestro ha sido derribado, ¿quién al amanecer, libre de dudas, podría tomar hoy su posición?
8.45.20
न नूनमस्त्राणि बलं पराक्रमः क्रियाः सुनीतं परमायुधानि वा ।
अलं मनुष्यस्य सुखाय वर्तितुं तथाहि युध्दे निहतः परैर्गुरुः ॥ ८.४५.२० ॥
Ciertamente, las armas, la fuerza, el valor, las acciones, la buena política o las armas supremas no bastan para que un hombre viva feliz, pues en la batalla el maestro fue muerto por sus enemigos.
8.45.21
हुताशनादित्यसमानतेजसं पराक्रमे विष्णुपुरंदरोपमम् ।
नये बृहस्पत्युशनः समं सदा न चैनमस्त्रं तदुपास्त दुःसहम् ॥ ८.४५.२१ ॥
A aquel cuyo esplendor igualaba al fuego y al sol, igual a Viṣṇu e Indra en valor, y siempre igual a Bṛhaspati y Uśanas en política, esa arma insoportable nunca lo alcanzó.
8.45.22
संप्रक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराभूते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
कृत्यं मया नाद्य जानामि शल्य प्रयाहि तस्माद्विषतामनीकम् ॥ ८.४५.२२ ॥
Con el valor de los hijos de Dhṛtarāṣṭra derrotado y las mujeres y los niños llorando a gritos, oh Śalya, hoy no conozco mi deber; por tanto, avanza hacia el ejército enemigo.
8.45.23
स यत्र राजा पाण्डवः सत्यसन्धो व्यवस्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
स वासुदेवः सात्यकिः सृञ्जयाश्च यमौ च कस्तान्विषहेन्मदन्यः ॥ ८.४५.२३ ॥
Donde se encuentra el rey Pāṇḍava, fiel a su promesa, junto a Bhīmasena y Arjuna, allí están también Vāsudeva, Sātyaki, los Sṛñjayas y los gemelos. ¿Quién, aparte de mí, podría resistirlos?
8.45.24
तस्मात्क्षिप्रं मद्रपते प्रयाहि रणे पाञ्चालान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
तान्वा हिनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.४५.२४ ॥
Por tanto, señor de los Madras, ve pronto a la batalla, hacia los Pāñcālas, los Pāṇḍavas y los Sṛñjayas. Encontrándolos en combate, los mataré, o iré a Yama con Droṇa al frente.
8.45.25
नत्वेवाहं न गमिष्यामि मध्ये तेषां शूराणामिति शल्याद्य विध्दि ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि द्रोणम् ॥ ८.४५.२५ ॥
Pero sabe esto hoy, Śalya: no iré al centro de esos héroes. La traición a un amigo no puedo soportarla; abandonando la vida, seguiré a Droṇa.
8.45.26
प्राज्ञस्य मूढस्य च जीवितान्ते नास्ति प्रमोक्षोऽन्तकसन्निभस्य ।
अतो विद्वन्नभियोत्स्यामि पार्थ दिष्टं न शक्यं व्यतिवर्तितुं वै ॥ ८.४५.२६ ॥
Para el sabio y el necio por igual no hay liberación al final de la vida frente a alguien semejante a la Muerte. Por tanto, oh erudito, lucharé contra el hijo de Pṛthā; el destino no puede eludirse.
8.45.27
कल्याणवृत्तः सततं हि राजा वैचित्रवीर्यस्य सुतो ममासीत् ।
तस्यार्थसिध्द्यर्थमहं त्यजामि प्रियान्भोगान्दुस्त्यजं जीवितं च ॥ ८.४५.२७ ॥
El rey, hijo de Vicitravīrya, siempre fue de buena conducta. Por el logro de su objetivo, renuncio a los placeres queridos y a la vida, que es difícil de abandonar.
8.45.28
वैयाघ्रचर्माणमकूजनाक्षं हैमं त्रिकोशं रजतत्रिवेणुम् ।
रथप्रवर्ह तुरगप्रवर्है र्युक्तं प्रादान्मह्यमिमं हि रामः ॥ ८.४५.२८ ॥
Rāma me dio este carro, cubierto de piel de tigre, con eje silencioso, dorado, de tres capas, con tres varas de plata, uncido a caballos.
8.45.29
धनूंषि चित्राणि निरिक्ष्य शल्य ध्वजान्गदाः सायकांश्चोग्ररुपान् ।
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥ ८.४५.२९ ॥
Oh Śalya, habiendo mirado los arcos maravillosos, los estandartes, las mazas, las flechas de forma feroz, la espada ardiente, el arma suprema y el caracol brillante, resonante y feroz.
8.45.30
पताकिनंवज्रनिपातनिः स्वनं सिताश्वयुक्तं शुभतूणशोभितम् ।
इमं समास्थाय रथर्षभं रणे दृढं हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात् ॥ ८.४५.३० ॥
Montando este mejor de los carros, con banderas, que suena como la caída del rayo, uncido a caballos blancos, adornado con hermosos carcajes, mataré firmemente a Arjuna en la batalla por la fuerza.
8.45.31
तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे पाण्डुपुत्रम् ।
तं वा हनिष्यामि रणे समेत्य यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.४५.३१ ॥
Aunque la Muerte, que todo lo arrebata, proteja siempre con vigilancia al hijo de Pāṇḍu en la batalla, lo enfrentaré en combate y lo mataré, o iré a Yama con Droṇa al frente.
8.45.32
यमवारुणकुबेरवासवा वा यदि युगपत्सगणा महाहवे ।
जुगुपुरिह समेत्य फल्गुनं किमु बहुना सह तैर्जयामि तम् ॥ ८.४५.३२ ॥
Aunque Yama, Varuṇa, Kubera e Indra, con sus séquitos, vinieran juntos en esta gran batalla para proteger a Phalguna, ¿para qué decir más? Lo venceré junto con ellos.
8.45.33
इति रणरभसस्य कत्थत स्तदुपनिशम्य वश्वः स मद्रराट ।
अवहसदवमन्य वीर्यवान् प्रतिषिषिधे च जगाद् चोत्तरम् ॥ ८.४५.३३ ॥
Al oír a Karṇa jactarse así con ansia de batalla, el valiente señor de los Madras se burló despreciándolo, lo contuvo y respondió con estas palabras.
8.45.34
विरम् विरम् कर्ण कत्थना दतिरभसोऽप्यतिवाचमुक्तवान् ।
क्कच हि नरवरो धनंजयः क्क पुनरिह त्वमहो नराधमः ॥ ८.४५.३४ ॥
¡Para, para, Karṇa! Deja de jactarte. En tu desmedido ardor has hablado más de la cuenta. ¿Dónde está Dhanaṃjaya, el mejor de los hombres, y dónde estás tú aquí, el peor de los hombres? ¡Ay!
8.45.35
यदुसदनमुपेन्द्रपालितं त्रिदिवमिवामरराजरक्षितम् ।
प्रसभमतिविलोड्य को हरेपुरुषवरावरजामृतेऽर्जुनात् ॥ ८.४५.३५ ॥
¿Quién, salvo Arjuna, podría agitar a la fuerza la morada de los Yadu, protegida por Upendra como un cielo guardado por el rey de los dioses, y arrebatar a la hermana menor del mejor de los hombres?
8.45.36
त्रिभुवनसृजमीश्वरेश्वरं क इह पुमान्भवमाह्वयेद्युधि ।
मृगवधकलहे ऋतेऽर्जुनात् सुरपतिवीर्यसमप्रभावतः ॥ ८.४५.३६ ॥
¿Quién aquí, salvo Arjuna, cuyo valor y poder igualan a los del señor de los dioses, desafiaría en batalla a Bhava, creador de los tres mundos, señor de los señores, en la disputa por la caza del ciervo?
8.45.37
असुरसुरमहोरगान्नरान् गरुडपिशाचसयक्षराक्षसान् ।
इषुभिरजयदग्निगौरवात् खभिलपितं च हविर्ददौ जयः ॥ ८.४५.३७ ॥
Con sus flechas, Jaya (Arjuna) venció a asuras, suras, grandes serpientes, hombres, garudas, piśācas, yakṣas y rākṣasas; y por reverencia a Agni también entregó la ofrenda deseada en el cielo.
8.45.38
स्मरसि ननु यदा परैर्हृतः सहधृतराष्ट्रसुतो विमोक्षितः ।
अधिरथज नरोत्तमैर्युतान् कुरुषु बहून्विनिहत्य तानरीन् ॥ ८.४५.३८ ॥
¿Recuerdas, hijo de Adhiratha, cuando fuiste capturado por los enemigos junto con los hijos de Dhṛtarāṣṭra, y fuiste liberado tras matar a muchos enemigos acompañados por los mejores hombres entre los Kurus?
8.45.39
प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनवः ।
स्मरसि ननु यदा प्रमोचिताः खचरगणानवजित्य पाण्डवैः ॥ ८.४५.३९ ॥
Cuando huiste antes, estaban los hijos de Dhṛtarāṣṭra, amigos de las disputas. ¿Recuerdas cómo los Pāṇḍavas vencieron a las huestes de seres celestes y los liberaron?
8.45.40
समुदितबलवाहनाः पुनः पुरुषवरेण जिताः स्थ गोग्रहे ।
सगुरुगुरुसुताः सभीष्मकाः किमु न जितः स तदा त्वयाऽर्जुनः ॥ ८.४५.४० ॥
Cuando fuisteis vencidos de nuevo por el mejor de los hombres en el robo de ganado, aunque reunidos con ejércitos y monturas, con el maestro, el hijo del maestro y Bhīṣma, ¿por qué no venciste entonces a aquel Arjuna?
8.45.41
इदमपरमुपस्थितं पुनस्तव निधनाय सुयुध्दमद्य वै ।
यदि न रिपुभयात्पलायसे समरगतोऽद्य हतोऽसि सूतज ॥ ८.४५.४१ ॥
He aquí otra feroz batalla surgida para tu destrucción. Si no huyes por miedo al enemigo, habiendo venido a la batalla serás muerto hoy, hijo de auriga.
8.45.42
इति बहुपरुषं प्रभाषति प्रमनसि मद्रपतौ रिपुस्तवम् ।
भृशमभिरुषितः परंतपः कुरुपृतनापतिराह मद्रपम् ॥ ८.४५.४२ ॥
Cuando el señor de los Madras pronunció estas muchas palabras duras, con la mente turbada, tu enemigo, el atormentador de enemigos y comandante del ejército kuru, muy airado, habló al señor de los Madras.
8.45.43
भ्वतु भवतु किं विकत्थसे ननु मम तस्य हि युध्दमुद्यतम् ।
यदि स जयति मामिहाहवे तत इदमस्तु सुकत्थितं तव ॥ ८.४५.४३ ॥
Sea, sea. ¿Por qué presumes? Ciertamente mi batalla con él está preparada. Si él me vence aquí en la batalla, entonces que tus palabras sean bien dichas.
8.45.44
एवमस्त्विति मद्रेश उक्त्वा नोत्तरमुक्तवान् ।
याहि शल्येति चाप्येनं कर्णः प्राह युयुत्सया ॥ ८.४५.४४ ॥
El señor de los Madras dijo: «Así sea» y no respondió nada. Y Karṇa, deseoso de combate, le dijo: «Avanza, oh Śalya».
8.45.45
स रथः प्रययौ शत्रून्निध्नतः शल्यसारथिः ।
निध्नन्नमित्रान्समरे तमोध्नः सविता यथा ॥ ८.४५.४५ ॥
Aquel carro, con Śalya como auriga, avanzó derribando a los enemigos. Golpeando a los adversarios en la batalla, brilló como el sol, destructor de las tinieblas.
8.45.46
ततः प्रायात्प्रीतिमान्वै रथेन वैयाघ्रेण श्वेतयुजाऽथ कर्णः ।
स चालोक्य ध्वजिनीं पाण्ड्वानां धनंजयं त्वरया पर्यपृच्छत् ॥ ८.४५.४६ ॥
Entonces Karṇa, complacido, avanzó en su carro uncido a caballos blancos como tigres. Al ver el ejército de los Pāṇḍavas, preguntó con prisa por Dhanaṃjaya.