Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.45

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.45.1

दृष्ट्वा कर्ण महावीर्य युयुत्सुं समास्थितम् ।
चुक्रुशुः कुरवः सर्वे हृष्टरुपाः समन्ततः ॥ ८.४५.१ ॥

ମହାପରାକ୍ରମୀ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଯୁଯୁତ୍ସୁଙ୍କୁ ଦେଖି ହର୍ଷିତ ମୁଖରେ ସମସ୍ତ କୌରବ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ।

8.45.2

ततो दुन्दुभिनिर्घोषैर्भेरीणां निनदेन च ।
कोणशब्दैश्च विविधैर्गर्जितैश्च तरस्विनाम् ।
निर्ययुस्तावकाः सर्वे मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.४५.२ ॥

ତା'ପରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଗର୍ଜନ, ଭେରୀର ନିନାଦ, ବିବିଧ କୋଣଶବ୍ଦ ଏବଂ ବୀରମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନ ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ମୃତ୍ୟୁକୁ ହିଁ ପଛକୁ ନ ଫେରିବାର ସଂକଳ୍ପ କରି ବାହାରିଲେ।

8.45.3

प्रयाते तु ततः कर्णे रथेषु मुदितेषु च ।
चचाल च मही सर्वा ररास च सुविस्वरम् ॥ ८.४५.३ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲାବେଳେ ଓ ରଥସମୂହ ହର୍ଷିତ ହେଲେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠିଲା ଏବଂ ଅତି କର୍କଶ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲା।

8.45.4

निः सरतो व्यदृश्यन्त सूर्यात्सप्ता महाग्रहाः ॥ ८.४५.४ ॥

ବାହାରିବା ବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ସାତଟି ମହାଗ୍ରହ ଦେଖାଗଲେ।

8.45.5

उल्कापाताश्च संजज्ञुर्दिग्दाहाश्चैव दारुणाः ।
तथाऽश्न्यश्च संपेतुर्ववुर्वाताश्च भैरवाः ॥ ८.४५.५ ॥

ଉଲ୍ଲାପାତ ହେଲା, ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଦାବାନଳ ଜଳିଲା; ସେହିପରି ବଜ୍ରପାତ ହେଲା ଏବଂ ଭୟାନକ ବାୟୁ ବହିଲା।

8.45.6

मृगपक्षिगणाश्चैव पृतनां बहुशस्तव ।
अपसव्यं तदा चक्रुर्वेद्यन्तो महाभयम् ॥ ८.४५.६ ॥

ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଦଳ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ନାନା ପ୍ରକାରରେ ଅପସବ୍ୟ (ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ) ହୋଇ ଘୂରି ମହାଭୟର ସଙ୍କେତ ଦେଲେ।

8.45.7

प्रस्थितस्य च कर्णस्य निपेतुस्तुरगा भुवि ।
अस्थिवर्ष च पतितमन्तरिक्षाद्भयानकम् ॥ ८.४५.७ ॥

ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଆକାଶରୁ ଭୟଙ୍କର ହାଡ଼ର ବର୍ଷା ହେଲା।

8.45.8

जज्वलुश्चैव शस्त्राणि ध्वजाश्चैव चकम्पिरे ।
अश्रूणि च् व्यमुञ्चन्त वाहनानि विशांपते ॥ ८.४५.८ ॥

ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଜଳି ଉଠିଲେ, ଧ୍ୱଜାମାନେ କମ୍ପିଲେ; ହେ ପ୍ରଜାପତି, ବାହନମାନେ ଲୁହ ଢାଳିଲେ।

8.45.9

एते चान्ये च बहव उत्पातास्तत्र मारिप ।
समुत्मेतुर्विनाशाय कौरवाणां सुदारुणाः ॥ ८.४५.९ ॥

ହେ ମାରିଷ, ସେଠାରେ ଏହି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଉଠିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ କୌରବଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।

8.45.10

न च तान्गणयमासुः सर्वे दैवेन मोहिताः ।
प्रस्थितं सूतपुत्रं च जयेत्यूचर्नराधिपाः ॥ ८.४५.१० ॥

ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣନା ମଧ୍ୟ କଲେ ନାହିଁ; ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେମାନେ "ଜୟ!" ବୋଲି ଡାକିଲେ।

8.45.11

शल्येन सहितं दृष्ट्वा कर्णमाहवशोभिनम् ।
निर्जितान्पाण्डवांश्चैव मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.४५.११ ॥

ଶଲ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭାମୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି କୌରବମାନେ ମନେ କଲେ ଯେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

8.45.12

ततो रथस्थः परवीरहन्ता भीष्मद्रोणावतिवीर्यौ समीक्ष्य ।
समुज्ज्वलन्भास्करपावकाभो वैकर्तनोऽसौ रथकुञ्जरो वृषा ॥ ८.४५.१२ ॥

ତା'ପରେ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱୀ ବୈକର୍ତନ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହସ୍ତୀ ସଦୃଶ ସେ ବୃଷ, ଅତିବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

8.45.13

स शल्यमाभाष्य जगाद् वाक्यं पार्थस्य दृष्ट्वाऽप्रतिमं च कर्म ।
मानेन दर्णेण विदह्यमानः क्रोधेन दीप्यन्निव निः श्वसंश्च ॥ ८.४५.१३ ॥

ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ପାର୍ଥଙ୍କର ଅତୁଳନୀୟ କର୍ମ ଦେଖି, ଅଭିମାନ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଯେମିତି ଜଳୁଥିବା ପରି ଓ ଦୀର୍ଘ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।

8.45.14

नाहं महेन्द्रादपि वज्रपाणेः क्रुध्दाद्विभेम्यात्तधनू रथस्यः ।
दृष्ट्वाऽपि भीष्मप्रमुखाञ्शयानान्नत्वेव मां सा स्थिरता जहाति ॥ ८.४५.१४ ॥

ବଜ୍ରଧାରୀ ମହେନ୍ଦ୍ର କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଧନୁ ଧରି ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୁଁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ। ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନେ ଶୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସ୍ଥିରତା ମୋତେ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ।

8.45.15

महेन्द्रविष्णुप्रतिमावनिन्दितौ रथाश्चनागप्रवरप्रमाथिनौ ।
अवध्यकल्पौ निहतौ यदा परैस्तथापि मे नास्ति रणेऽद्य साध्वसम् ॥ ८.४५.१५ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ, ନିର୍ଦୋଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ ସଂହାରକ ରଥୀମାନେ ଅବଧ୍ୟ ଭଳି ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ; ତଥାପି ଆଜି ରଣରେ ମୋର ଭୟ ନାହିଁ।

8.45.16

समीक्ष्य सङ्ख्येऽतिबलान्नराधिपान् ससूतमातङ्गरथान्परैर्हतान् ।
कथं न सर्वानहितान्रणेऽवधीन्महास्त्रविद्वाह्मणपुङ्गवो गुरुः ॥ ८.४५.१६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତିବଳୀ ରାଜାମାନେ ସାରଥି, ହସ୍ତୀ ଓ ରଥ ସହିତ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ମହାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାତା ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ରଣରେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ କାହିଁକି ବଧ କଲେ ନାହିଁ?

8.45.17

स संस्मरन्द्रोणमहं महाहवे ब्रवीमि सत्यं कुरवो निबोधत ।
नवो मदन्यः प्रसहेद्रणेऽर्जुनं समागतं मृत्युमिवोग्ररुपिणम् ॥ ८.४५.१७ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ସେ କହିଲା: ହେ କୁରୁଗଣ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଏ ରଣରେ ଆସିଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସହି ପାରିବ? ସେ ଉଗ୍ର ରୂପର ମୃତ୍ୟୁ ପରି।

8.45.18

शिक्षा प्रसादश्च बलं धृतिश्च द्रोणे महास्त्राणि च संनतिश्च ।
स चेदगान्मृत्युवशं महात्मा सर्वानन्यानातुरानद्य मन्ये ॥ ८.४५.१८ ॥

ଶିକ୍ଷା, କୃପା, ବଳ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ମହା ଅସ୍ତ୍ର ଓ ନମ୍ରତା ଥିଲା। ସେ ମହାତ୍ମା ଯଦି ମୃତ୍ୟୁବଶ ହୋଇଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଆଜି ମୁଁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ ମନେ କରେ।

8.45.19

नेह ध्रुवं किंचिदपि प्रचिन्तयन् वदामि लोके कर्मणो नित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसंशयो भावं कुर्वीताद्य गुरौ निपातिते ॥ ८.४५.१९ ॥

ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କିଛି ଭାବି କହୁ ନାହିଁ; ଜଗତରେ କର୍ମ ସହିତ ନିତ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧ ଥିବାରୁ ଏହା କହୁଛି। ଗୁରୁ ପତିତ ହୋଇଥିବା ଆଜି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ କିଏ ସଂଶୟରହିତ ହୋଇ ନିଜ ଭାବ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ?

8.45.20

न नूनमस्त्राणि बलं पराक्रमः क्रियाः सुनीतं परमायुधानि वा ।
अलं मनुष्यस्य सुखाय वर्तितुं तथाहि युध्दे निहतः परैर्गुरुः ॥ ८.४५.२० ॥

ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅସ୍ତ୍ର, ବଳ, ପରାକ୍ରମ, କର୍ମ, ସୁନୀତି କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧ ମନୁଷ୍ୟର ସୁଖରେ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; କାରଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୁରୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

8.45.21

हुताशनादित्यसमानतेजसं पराक्रमे विष्णुपुरंदरोपमम् ।
नये बृहस्पत्युशनः समं सदा न चैनमस्त्रं तदुपास्त दुःसहम् ॥ ८.४५.२१ ॥

ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ପରାକ୍ରମରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ, ନୀତିରେ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଏହାଙ୍କୁ ସେହି ଦୁଃସହ ଅସ୍ତ୍ର କଦାପି ଛୁଇଁନଥିଲା।

8.45.22

संप्रक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराभूते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
कृत्यं मया नाद्य जानामि शल्य प्रयाहि तस्माद्विषतामनीकम् ॥ ८.४५.२२ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପୌରୁଷ ପରାଜିତ ହେଲେ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଶିଶୁମାନେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ହେ ଶଲ୍ୟ, ଆଜି ମୁଁ ମୋ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଜାଣେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଶତ୍ରୁ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଯାଅ।

8.45.23

स यत्र राजा पाण्डवः सत्यसन्धो व्यवस्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
स वासुदेवः सात्यकिः सृञ्जयाश्च यमौ च कस्तान्विषहेन्मदन्यः ॥ ८.४५.२३ ॥

ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ରାଜା ପାଣ୍ଡବ, ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଯେଉଁଠି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ବାସୁଦେବ, ସାତ୍ୟକି, ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଏବଂ ଯମଜ ଭ୍ରାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ମୋ ବ୍ୟତୀତ କିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ସହି ପାରିବ?

8.45.24

तस्मात्क्षिप्रं मद्रपते प्रयाहि रणे पाञ्चालान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
तान्वा हिनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.४५.२४ ॥

ଅତଏବ, ହେ ମଦ୍ରପତି, ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଅ; ପାଞ୍ଚାଳ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଚାଲ। ସେମାନଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି, ଅଥବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି।

8.45.25

नत्वेवाहं न गमिष्यामि मध्ये तेषां शूराणामिति शल्याद्य विध्दि ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि द्रोणम् ॥ ८.४५.२५ ॥

କିନ୍ତୁ ହେ ଶଲ୍ୟ, ଆଜି ଜାଣ ଯେ ମୁଁ ସେହି ଶୂରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଭାଗକୁ ଯିବି ନାହିଁ। ମିତ୍ରଦ୍ରୋହ ମୋ ପାଇଁ ସହ୍ୟ ନୁହେଁ; ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ମୁଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପଛେ ଯିବି।

8.45.26

प्राज्ञस्य मूढस्य च जीवितान्ते नास्ति प्रमोक्षोऽन्तकसन्निभस्य ।
अतो विद्वन्नभियोत्स्यामि पार्थ दिष्टं न शक्यं व्यतिवर्तितुं वै ॥ ८.४५.२६ ॥

ପ୍ରାଜ୍ଞ ହେଉ କି ମୂର୍ଖ, ଜୀବନର ଶେଷରେ ଯମସମ ବୀରଙ୍କଠାରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ହେ ବିଦ୍ୱାନ୍, ମୁଁ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ଦୈବକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

8.45.27

कल्याणवृत्तः सततं हि राजा वैचित्रवीर्यस्य सुतो ममासीत् ।
तस्यार्थसिध्द्यर्थमहं त्यजामि प्रियान्भोगान्दुस्त्यजं जीवितं च ॥ ८.४५.२७ ॥

ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ସର୍ବଦା ସଦାଚାରୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରିୟ ଭୋଗ ଏବଂ ଛାଡ଼ିବା କଷ୍ଟକର ଜୀବନକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି।

8.45.28

वैयाघ्रचर्माणमकूजनाक्षं हैमं त्रिकोशं रजतत्रिवेणुम् ।
रथप्रवर्ह तुरगप्रवर्है र्युक्तं प्रादान्मह्यमिमं हि रामः ॥ ८.४५.२८ ॥

ରାମ ମୋତେ ଏହି ରଥ ଦେଇଥିଲେ। ବାଘଛାଲରେ ଘୋଡ଼ାଯାଇଥିବା, ନୀରବ ଅକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ, ସୁନାର, ତିନି ଆବରଣବିଶିଷ୍ଟ, ରୂପାର ତିନିଟି ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ, ଘୋଡ଼ାରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏହି ରଥ।

8.45.29

धनूंषि चित्राणि निरिक्ष्य शल्य ध्वजान्गदाः सायकांश्चोग्ररुपान् ।
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥ ८.४५.२९ ॥

ହେ ଶଲ୍ୟ, ବିଚିତ୍ର ଧନୁ, ଧ୍ୱଜ, ଗଦା, ଉଗ୍ରରୂପ ବାଣ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଖଡ଼୍ଗ, ପରମ ଆୟୁଧ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର, ଧ୍ୱନିତ, ଉଗ୍ର ଶଙ୍ଖ ଦେଖି।

8.45.30

पताकिनंवज्रनिपातनिः स्वनं सिताश्वयुक्तं शुभतूणशोभितम् ।
इमं समास्थाय रथर्षभं रणे दृढं हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात् ॥ ८.४५.३० ॥

ପତାକାଯୁକ୍ତ, ବଜ୍ରପାତ ପରି ଗର୍ଜନକାରୀ, ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ାରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା, ସୁନ୍ଦର ତୂଣୀରରେ ଶୋଭିତ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ବଧ କରିବି।

8.45.31

तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे पाण्डुपुत्रम् ।
तं वा हनिष्यामि रणे समेत्य यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.४५.३१ ॥

ସର୍ବହାରୀ ମୃତ୍ୟୁ ଯଦି ସଦା ସାବଧାନରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ, ତଥାପି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବି; କିମ୍ବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି।

8.45.32

यमवारुणकुबेरवासवा वा यदि युगपत्सगणा महाहवे ।
जुगुपुरिह समेत्य फल्गुनं किमु बहुना सह तैर्जयामि तम् ॥ ८.४५.३२ ॥

ଯମ, ବରୁଣ, କୁବେର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଗଣ ସହିତ ଏକାଥରେ ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆସି ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଧିକ କହିବାର କ'ଣ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜିତିବି।

8.45.33

इति रणरभसस्य कत्थत स्तदुपनिशम्य वश्वः स मद्रराट ।
अवहसदवमन्य वीर्यवान् प्रतिषिषिधे च जगाद् चोत्तरम् ॥ ८.४५.३३ ॥

ରଣୋତ୍ସାହରେ ଏପରି ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବୀର ମଦ୍ରରାଜ ତାଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରି ହସିଲେ, ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ଏହା କହିଲେ।

8.45.34

विरम् विरम् कर्ण कत्थना दतिरभसोऽप्यतिवाचमुक्तवान् ।
क्कच हि नरवरो धनंजयः क्क पुनरिह त्वमहो नराधमः ॥ ८.४५.३४ ॥

ରୁହ, ରୁହ, କର୍ଣ୍ଣ! ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା ଛାଡ। ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ତୁମେ ମାତ୍ରାଧିକ କହିଛ। ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନଞ୍ଜୟ କେଉଁଠି, ଆଉ ଏଠାରେ ଥିବା ତୁମେ କେଉଁଠି, ଅହୋ ଅଧମ!

8.45.35

यदुसदनमुपेन्द्रपालितं त्रिदिवमिवामरराजरक्षितम् ।
प्रसभमतिविलोड्य को हरेपुरुषवरावरजामृतेऽर्जुनात् ॥ ८.४५.३५ ॥

ଉପେନ୍ଦ୍ର (କୃଷ୍ଣ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଦେବରାଜଙ୍କ ରକ୍ଷିତ ସ୍ୱର୍ଗ ପରି ଯଦୁବଂଶଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନକୁ ବଳପୂର୍ବକ ମନ୍ଥନ କରି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଛାଡି କିଏ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସାନ ଭଉଣୀକୁ ହରଣ କରିପାରିବ?

8.45.36

त्रिभुवनसृजमीश्वरेश्वरं क इह पुमान्भवमाह्वयेद्युधि ।
मृगवधकलहे ऋतेऽर्जुनात् सुरपतिवीर्यसमप्रभावतः ॥ ८.४५.३६ ॥

ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଭବଙ୍କୁ (ଶିବଙ୍କୁ) ମୃଗବଧ କଳହରେ, ଦେବରାଜଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବ ସମାନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଛାଡି, ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଆହ୍ୱାନ କରିବ?

8.45.37

असुरसुरमहोरगान्नरान् गरुडपिशाचसयक्षराक्षसान् ।
इषुभिरजयदग्निगौरवात् खभिलपितं च हविर्ददौ जयः ॥ ८.४५.३७ ॥

ଅସୁର, ସୁର, ମହାନାଗ, ମନୁଷ୍ୟ, ଗରୁଡ, ପିଶାଚ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଜିଣିଲେ; ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନରେ ଆକାଶରେ ଇଚ୍ଛିତ ହବିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ।

8.45.38

स्मरसि ननु यदा परैर्हृतः सहधृतराष्ट्रसुतो विमोक्षितः ।
अधिरथज नरोत्तमैर्युतान् कुरुषु बहून्विनिहत्य तानरीन् ॥ ८.४५.३८ ॥

ଅଧିରଥପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମକୁ ବନ୍ଦୀ କରିଥିଲେ, ଏବଂ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ଅନେକ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରି ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ତାହା କ’ଣ ତୁମକୁ ମନେ ଅଛି?

8.45.39

प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनवः ।
स्मरसि ननु यदा प्रमोचिताः खचरगणानवजित्य पाण्डवैः ॥ ८.४५.३९ ॥

ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ପଳାଇଯିବା ସମୟରେ କଳହପ୍ରିୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଥିଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଖେଚର ଗଣମାନଙ୍କୁ ଜିତି ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ତାହା କ’ଣ ତୁମକୁ ମନେ ଅଛି?

8.45.40

समुदितबलवाहनाः पुनः पुरुषवरेण जिताः स्थ गोग्रहे ।
सगुरुगुरुसुताः सभीष्मकाः किमु न जितः स तदा त्वयाऽर्जुनः ॥ ८.४५.४० ॥

ଗୋଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସେନା ଓ ବାହନ ସହିତ ତୁମେ ପୁଣି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲ; ଗୁରୁ, ଗୁରୁପୁତ୍ର ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ସେହି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କାହିଁକି ଜିତି ନ ଥିଲ?

8.45.41

इदमपरमुपस्थितं पुनस्तव निधनाय सुयुध्दमद्य वै ।
यदि न रिपुभयात्पलायसे समरगतोऽद्य हतोऽसि सूतज ॥ ८.४५.४१ ॥

ତୁମ ବିନାଶ ପାଇଁ ଆଉ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ଶତ୍ରୁଭୟରେ ଯଦି ତୁମେ ପଳାଇ ନ ଯାଅ, ତେବେ ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସିଥିବା ତୁମେ ଆଜି ମାରି ଦିଆଯିବ।

8.45.42

इति बहुपरुषं प्रभाषति प्रमनसि मद्रपतौ रिपुस्तवम् ।
भृशमभिरुषितः परंतपः कुरुपृतनापतिराह मद्रपम् ॥ ८.४५.४२ ॥

ଏହିପରି ମଦ୍ରରାଜ ଅନେକ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ମନ ବିଚଳିତ ଥିବାବେଳେ, ତୁମ ଶତ୍ରୁ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା କୁରୁସେନାପତି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ।

8.45.43

भ्वतु भवतु किं विकत्थसे ननु मम तस्य हि युध्दमुद्यतम् ।
यदि स जयति मामिहाहवे तत इदमस्तु सुकत्थितं तव ॥ ८.४५.४३ ॥

ଠିକ ଅଛି, ଠିକ ଅଛି; ତୁମେ କାହିଁକି ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରୁଛ? ପ୍ରକୃତରେ ମୋର ଓ ତାଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି। ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଯଦି ମୋତେ ଜିତେ, ତେବେ ତୁମର ଏହି କଥା ସୁକଥିତ ହେବ।

8.45.44

एवमस्त्विति मद्रेश उक्त्वा नोत्तरमुक्तवान् ।
याहि शल्येति चाप्येनं कर्णः प्राह युयुत्सया ॥ ८.४५.४४ ॥

ମଦ୍ରରାଜ 'ସେହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଶଲ୍ୟ, ରଥ ଚଳାଅ।'

8.45.45

स रथः प्रययौ शत्रून्निध्नतः शल्यसारथिः ।
निध्नन्नमित्रान्समरे तमोध्नः सविता यथा ॥ ८.४५.४५ ॥

ଶଲ୍ୟ ସାରଥି ଥିବା ସେହି ରଥ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାରି ତାହା ଅନ୍ଧକାରନାଶକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଗଲା।

8.45.46

ततः प्रायात्प्रीतिमान्वै रथेन वैयाघ्रेण श्वेतयुजाऽथ कर्णः ।
स चालोक्य ध्वजिनीं पाण्ड्वानां धनंजयं त्वरया पर्यपृच्छत् ॥ ८.४५.४६ ॥

ତାପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କର୍ଣ୍ଣ ବାଘ ପରି ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ରଥରେ ଆଗକୁ ଗଲେ। ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଦେଖି ସେ ଶୀଘ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।