ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.45.1
दृष्ट्वा कर्ण महावीर्य युयुत्सुं समास्थितम् ।
चुक्रुशुः कुरवः सर्वे हृष्टरुपाः समन्ततः ॥ ८.४५.१ ॥
ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਕਰਣ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਯੁਯੁਤਸੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਜੈਕਾਰੇ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।
8.45.2
ततो दुन्दुभिनिर्घोषैर्भेरीणां निनदेन च ।
कोणशब्दैश्च विविधैर्गर्जितैश्च तरस्विनाम् ।
निर्ययुस्तावकाः सर्वे मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.४५.२ ॥
ਫਿਰ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਭੇਰੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਣ-ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਮੁੜਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਬਣਾ ਕੇ ਨਿਕਲੇ।
8.45.3
प्रयाते तु ततः कर्णे रथेषु मुदितेषु च ।
चचाल च मही सर्वा ररास च सुविस्वरम् ॥ ८.४५.३ ॥
ਕਰਣ ਦੇ ਤੁਰਨ ਤੇ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲ ਗਈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕਰਕਸ਼ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ।
8.45.4
निः सरतो व्यदृश्यन्त सूर्यात्सप्ता महाग्रहाः ॥ ८.४५.४ ॥
ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
8.45.5
उल्कापाताश्च संजज्ञुर्दिग्दाहाश्चैव दारुणाः ।
तथाऽश्न्यश्च संपेतुर्ववुर्वाताश्च भैरवाः ॥ ८.४५.५ ॥
ਉਲਕਾਪਾਤ ਹੋਏ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਬਲੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗੀਆਂ।
8.45.6
मृगपक्षिगणाश्चैव पृतनां बहुशस्तव ।
अपसव्यं तदा चक्रुर्वेद्यन्तो महाभयम् ॥ ८.४५.६ ॥
ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਸਵਯ (ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ) ਹੋ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਡਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
8.45.7
प्रस्थितस्य च कर्णस्य निपेतुस्तुरगा भुवि ।
अस्थिवर्ष च पतितमन्तरिक्षाद्भयानकम् ॥ ८.४५.७ ॥
ਤੁਰਦੇ ਕਰਣ ਦੇ ਘੋੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋਈ।
8.45.8
जज्वलुश्चैव शस्त्राणि ध्वजाश्चैव चकम्पिरे ।
अश्रूणि च् व्यमुञ्चन्त वाहनानि विशांपते ॥ ८.४५.८ ॥
ਸ਼ਸਤਰ ਬਲ ਉੱਠੇ, ਝੰਡੇ ਕੰਬ ਗਏ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਾਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਏ।
8.45.9
एते चान्ये च बहव उत्पातास्तत्र मारिप ।
समुत्मेतुर्विनाशाय कौरवाणां सुदारुणाः ॥ ८.४५.९ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਉੱਥੇ ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਪਸ਼ਗਨ ਉੱਠੇ; ਉਹ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸਨ।
8.45.10
न च तान्गणयमासुः सर्वे दैवेन मोहिताः ।
प्रस्थितं सूतपुत्रं च जयेत्यूचर्नराधिपाः ॥ ८.४५.१० ॥
ਦੈਵ ਨਾਲ ਮੋਹੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਿਆ ਤੱਕ ਨਹੀਂ; ਤੁਰਦੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਲਈ "ਜੈ!" ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਨ ਲੱਗੇ।
8.45.11
शल्येन सहितं दृष्ट्वा कर्णमाहवशोभिनम् ।
निर्जितान्पाण्डवांश्चैव मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.४५.११ ॥
ਸ਼ਲ੍ਯ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵ ਜਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
8.45.12
ततो रथस्थः परवीरहन्ता भीष्मद्रोणावतिवीर्यौ समीक्ष्य ।
समुज्ज्वलन्भास्करपावकाभो वैकर्तनोऽसौ रथकुञ्जरो वृषा ॥ ८.४५.१२ ॥
ਫਿਰ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵੈਕਰਤਨ, ਰੱਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਬਲਦ, ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
8.45.13
स शल्यमाभाष्य जगाद् वाक्यं पार्थस्य दृष्ट्वाऽप्रतिमं च कर्म ।
मानेन दर्णेण विदह्यमानः क्रोधेन दीप्यन्निव निः श्वसंश्च ॥ ८.४५.१३ ॥
ਸ਼ਲ੍ਯ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਪਤ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
8.45.14
नाहं महेन्द्रादपि वज्रपाणेः क्रुध्दाद्विभेम्यात्तधनू रथस्यः ।
दृष्ट्वाऽपि भीष्मप्रमुखाञ्शयानान्नत्वेव मां सा स्थिरता जहाति ॥ ८.४५.१४ ॥
ਵਜ੍ਰ ਧਾਰੀ ਮਹਿੰਦਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਭੀਸ਼ਮ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪਏ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ।
8.45.15
महेन्द्रविष्णुप्रतिमावनिन्दितौ रथाश्चनागप्रवरप्रमाथिनौ ।
अवध्यकल्पौ निहतौ यदा परैस्तथापि मे नास्ति रणेऽद्य साध्वसम् ॥ ८.४५.१५ ॥
ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਰਥੀ, ਅਵੱਧ ਜਿਹੇ ਜਾਪਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਜ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
8.45.16
समीक्ष्य सङ्ख्येऽतिबलान्नराधिपान् ससूतमातङ्गरथान्परैर्हतान् ।
कथं न सर्वानहितान्रणेऽवधीन्महास्त्रविद्वाह्मणपुङ्गवो गुरुः ॥ ८.४५.१६ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਮਹਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਰੂ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮਾਰਿਆ?
8.45.17
स संस्मरन्द्रोणमहं महाहवे ब्रवीमि सत्यं कुरवो निबोधत ।
नवो मदन्यः प्रसहेद्रणेऽर्जुनं समागतं मृत्युमिवोग्ररुपिणम् ॥ ८.४५.१७ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਕੁਰੂਓ, ਮਹਾਰਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ। ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਉਗਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਹੈ।
8.45.18
शिक्षा प्रसादश्च बलं धृतिश्च द्रोणे महास्त्राणि च संनतिश्च ।
स चेदगान्मृत्युवशं महात्मा सर्वानन्यानातुरानद्य मन्ये ॥ ८.४५.१८ ॥
ਸਿੱਖਿਆ, ਕਿਰਪਾ, ਬਲ, ਧੀਰਜ, ਦ੍ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਸਨ। ਜੇ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
8.45.19
नेह ध्रुवं किंचिदपि प्रचिन्तयन् वदामि लोके कर्मणो नित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसंशयो भावं कुर्वीताद्य गुरौ निपातिते ॥ ८.४५.१९ ॥
ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਕੌਣ ਸੰਦੇਹ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ?
8.45.20
न नूनमस्त्राणि बलं पराक्रमः क्रियाः सुनीतं परमायुधानि वा ।
अलं मनुष्यस्य सुखाय वर्तितुं तथाहि युध्दे निहतः परैर्गुरुः ॥ ८.४५.२० ॥
ਯਕੀਨਨ ਅਸਤ੍ਰ, ਬਲ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਕਰਮ, ਚੰਗੀ ਨੀਤੀ ਜਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਯੁਧ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.45.21
हुताशनादित्यसमानतेजसं पराक्रमे विष्णुपुरंदरोपमम् ।
नये बृहस्पत्युशनः समं सदा न चैनमस्त्रं तदुपास्त दुःसहम् ॥ ८.४५.२१ ॥
ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ, ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਉਸ਼ਨਸ ਵਰਗਾ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਸਹਿ ਅਸਤ੍ਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੂਹਿਆ।
8.45.22
संप्रक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराभूते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
कृत्यं मया नाद्य जानामि शल्य प्रयाहि तस्माद्विषतामनीकम् ॥ ८.४५.२२ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਪੌਰਖ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਤੇ ਬੱਚੇ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਚੱਲ।
8.45.23
स यत्र राजा पाण्डवः सत्यसन्धो व्यवस्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
स वासुदेवः सात्यकिः सृञ्जयाश्च यमौ च कस्तान्विषहेन्मदन्यः ॥ ८.४५.२३ ॥
ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਪਾਂਡਵ, ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਜਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਾਤਯਕੀ, ਸ੍ਰੰਜਯ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾ ਵੀ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੌਣ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
8.45.24
तस्मात्क्षिप्रं मद्रपते प्रयाहि रणे पाञ्चालान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
तान्वा हिनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.४५.२४ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਦ੍ਰਪਤੀ, ਜਲਦੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਓ; ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਵੱਲ ਚੱਲੋ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਯਮ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
8.45.25
नत्वेवाहं न गमिष्यामि मध्ये तेषां शूराणामिति शल्याद्य विध्दि ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि द्रोणम् ॥ ८.४५.२५ ॥
ਪਰ ਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ, ਅੱਜ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਮੈਥੋਂ ਸਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੈਂ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।
8.45.26
प्राज्ञस्य मूढस्य च जीवितान्ते नास्ति प्रमोक्षोऽन्तकसन्निभस्य ।
अतो विद्वन्नभियोत्स्यामि पार्थ दिष्टं न शक्यं व्यतिवर्तितुं वै ॥ ८.४५.२६ ॥
ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੂਰਖ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯਮ ਸਮਾਨ ਸੂਰਬੀਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਮੈਂ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ; ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਟਾਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
8.45.27
कल्याणवृत्तः सततं हि राजा वैचित्रवीर्यस्य सुतो ममासीत् ।
तस्यार्थसिध्द्यर्थमहं त्यजामि प्रियान्भोगान्दुस्त्यजं जीवितं च ॥ ८.४५.२७ ॥
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਮੈਂ ਪਿਆਰੇ ਭੋਗਾਂ ਅਤੇ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗਦਾ ਹਾਂ।
8.45.28
वैयाघ्रचर्माणमकूजनाक्षं हैमं त्रिकोशं रजतत्रिवेणुम् ।
रथप्रवर्ह तुरगप्रवर्है र्युक्तं प्रादान्मह्यमिमं हि रामः ॥ ८.४५.२८ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਰੱਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਘ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਬਿਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਧੁਰੀ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ।
8.45.29
धनूंषि चित्राणि निरिक्ष्य शल्य ध्वजान्गदाः सायकांश्चोग्ररुपान् ।
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥ ८.४५.२९ ॥
ਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ, ਅਨੋਖੇ ਧਨੁਸ਼, ਧੁਜਾਵਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੀਰ, ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ, ਪਰਮ ਸ਼ਸਤਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ, ਗੂੰਜਦਾ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੰਖ ਵੇਖ ਕੇ।
8.45.30
पताकिनंवज्रनिपातनिः स्वनं सिताश्वयुक्तं शुभतूणशोभितम् ।
इमं समास्थाय रथर्षभं रणे दृढं हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात् ॥ ८.४५.३० ॥
ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਸੁੰਦਰ ਤਰਕਸਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ।
8.45.31
तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे पाण्डुपुत्रम् ।
तं वा हनिष्यामि रणे समेत्य यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.४५.३१ ॥
ਸਭ ਕੁਝ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਜੇ ਸਦਾ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਜਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਯਮ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
8.45.32
यमवारुणकुबेरवासवा वा यदि युगपत्सगणा महाहवे ।
जुगुपुरिह समेत्य फल्गुनं किमु बहुना सह तैर्जयामि तम् ॥ ८.४५.३२ ॥
ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਇਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ।
8.45.33
इति रणरभसस्य कत्थत स्तदुपनिशम्य वश्वः स मद्रराट ।
अवहसदवमन्य वीर्यवान् प्रतिषिषिधे च जगाद् चोत्तरम् ॥ ८.४५.३३ ॥
ਰਣ-ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਖ਼ੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਕਰਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਮਦਰਾਜ ਨੇ ਉਸਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਹੱਸਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ।
8.45.34
विरम् विरम् कर्ण कत्थना दतिरभसोऽप्यतिवाचमुक्तवान् ।
क्कच हि नरवरो धनंजयः क्क पुनरिह त्वमहो नराधमः ॥ ८.४५.३४ ॥
ਰੁਕ, ਰੁਕ, ਕਰਣ! ਸ਼ੇਖ਼ੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਛੱਡ। ਅਤਿ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੰਜਯ ਕਿੱਥੇ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ, ਹਾਏ ਅਧਮ!
8.45.35
यदुसदनमुपेन्द्रपालितं त्रिदिवमिवामरराजरक्षितम् ।
प्रसभमतिविलोड्य को हरेपुरुषवरावरजामृतेऽर्जुनात् ॥ ८.४५.३५ ॥
ਉਪੇਂਦਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਯਦੂਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਬਲ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੌਣ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਹਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
8.45.36
त्रिभुवनसृजमीश्वरेश्वरं क इह पुमान्भवमाह्वयेद्युधि ।
मृगवधकलहे ऋतेऽर्जुनात् सुरपतिवीर्यसमप्रभावतः ॥ ८.४५.३६ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਕ, ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਗ-ਵਧ ਦੇ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਰਾਜ ਦੀ ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਪੁਰਸ਼ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲਲਕਾਰੇਗਾ?
8.45.37
असुरसुरमहोरगान्नरान् गरुडपिशाचसयक्षराक्षसान् ।
इषुभिरजयदग्निगौरवात् खभिलपितं च हविर्ददौ जयः ॥ ८.४५.३७ ॥
ਅਸੁਰ, ਸੁਰ, ਮਹਾਨਾਗ, ਮਨੁੱਖ, ਗਰੁੜ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ; ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਾਰਨ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਛਿਤ ਹਵਿ ਵੀ ਅਰਪਿਆ।
8.45.38
स्मरसि ननु यदा परैर्हृतः सहधृतराष्ट्रसुतो विमोक्षितः ।
अधिरथज नरोत्तमैर्युतान् कुरुषु बहून्विनिहत्य तानरीन् ॥ ८.४५.३८ ॥
ਅਧਿਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਤੈਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ?
8.45.39
प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनवः ।
स्मरसि ननु यदा प्रमोचिताः खचरगणानवजित्य पाण्डवैः ॥ ८.४५.३९ ॥
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਦ ਝਗੜਾਲੂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ; ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਖੇਚਰ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ?
8.45.40
समुदितबलवाहनाः पुनः पुरुषवरेण जिताः स्थ गोग्रहे ।
सगुरुगुरुसुताः सभीष्मकाः किमु न जितः स तदा त्वयाऽर्जुनः ॥ ८.४५.४० ॥
ਗਊਆਂ ਦੇ ਹਰਣ ਵੇਲੇ ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਸੀਂ ਫੇਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪੁਰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ; ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਉਸ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਜਿੱਤਿਆ?
8.45.41
इदमपरमुपस्थितं पुनस्तव निधनाय सुयुध्दमद्य वै ।
यदि न रिपुभयात्पलायसे समरगतोऽद्य हतोऽसि सूतज ॥ ८.४५.४१ ॥
ਤੇਰੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਫੇਰ ਆ ਖੜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਨਾ ਭੱਜਿਆ, ਤਾਂ ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ।
8.45.42
इति बहुपरुषं प्रभाषति प्रमनसि मद्रपतौ रिपुस्तवम् ।
भृशमभिरुषितः परंतपः कुरुपृतनापतिराह मद्रपम् ॥ ८.४५.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਦਰਾਜ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਿਚਲਿਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੁਰੂ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਮਦਰਾਜ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
8.45.43
भ्वतु भवतु किं विकत्थसे ननु मम तस्य हि युध्दमुद्यतम् ।
यदि स जयति मामिहाहवे तत इदमस्तु सुकत्थितं तव ॥ ८.४५.४३ ॥
ਠੀਕ ਹੈ, ਠੀਕ ਹੈ; ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ? ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਯੁੱਧ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਕਥਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
8.45.44
एवमस्त्विति मद्रेश उक्त्वा नोत्तरमुक्तवान् ।
याहि शल्येति चाप्येनं कर्णः प्राह युयुत्सया ॥ ८.४५.४४ ॥
ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਨੇ 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸ਼ਲ੍ਯ, ਰਥ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲ।'
8.45.45
स रथः प्रययौ शत्रून्निध्नतः शल्यसारथिः ।
निध्नन्नमित्रान्समरे तमोध्नः सविता यथा ॥ ८.४५.४५ ॥
ਸ਼ਲ੍ਯ ਸਾਰਥੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਥ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਜਾਪਿਆ।
8.45.46
ततः प्रायात्प्रीतिमान्वै रथेन वैयाघ्रेण श्वेतयुजाऽथ कर्णः ।
स चालोक्य ध्वजिनीं पाण्ड्वानां धनंजयं त्वरया पर्यपृच्छत् ॥ ८.४५.४६ ॥
ਫਿਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਰਨ ਬਾਘ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਜੁੜੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।