મહાભારત · અધ્યાય 8.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.45.1
दृष्ट्वा कर्ण महावीर्य युयुत्सुं समास्थितम् ।
चुक्रुशुः कुरवः सर्वे हृष्टरुपाः समन्ततः ॥ ८.४५.१ ॥
મહાપરાક્રમી કર્ણ અને યુદ્ધ માટે ઊભેલા યુયુત્સુને જોઈને, હર્ષિત મુખવાળા બધા કૌરવો ચારે તરફથી જયઘોષ કરવા લાગ્યા.
8.45.2
ततो दुन्दुभिनिर्घोषैर्भेरीणां निनदेन च ।
कोणशब्दैश्च विविधैर्गर्जितैश्च तरस्विनाम् ।
निर्ययुस्तावकाः सर्वे मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.४५.२ ॥
ત્યારે દુંદુભિઓના ગડગડાટ, ભેરીઓના નાદ, વિવિધ કોણ-શબ્દો અને વીરોની ગર્જના સાથે તમારા સર્વ યોદ્ધાઓ મૃત્યુને જ પાછળ ન હટવાનો સંકલ્પ કરીને બહાર નીકળ્યા.
8.45.3
प्रयाते तु ततः कर्णे रथेषु मुदितेषु च ।
चचाल च मही सर्वा ररास च सुविस्वरम् ॥ ८.४५.३ ॥
કર્ણ પ્રયાણ કરતાં અને રથો હર્ષિત થતાં સમગ્ર પૃથ્વી ધ્રુજી ઊઠી અને અતિ કર્કશ સ્વરે ગાજી ઊઠી.
8.45.4
निः सरतो व्यदृश्यन्त सूर्यात्सप्ता महाग्रहाः ॥ ८.४५.४ ॥
બહાર નીકળતાં સૂર્યમાંથી સાત મહાગ્રહો દેખાયા.
8.45.5
उल्कापाताश्च संजज्ञुर्दिग्दाहाश्चैव दारुणाः ।
तथाऽश्न्यश्च संपेतुर्ववुर्वाताश्च भैरवाः ॥ ८.४५.५ ॥
ઉલ્કાપાત થયા, દિશાઓમાં ભયંકર દાવાગ્નિ પ્રગટ્યો; તેમ જ વીજળી પડી અને ભયાનક પવનો વાયા.
8.45.6
मृगपक्षिगणाश्चैव पृतनां बहुशस्तव ।
अपसव्यं तदा चक्रुर्वेद्यन्तो महाभयम् ॥ ८.४५.६ ॥
મૃગો અને પક્ષીઓનાં ટોળાં તમારી સેના તરફ અનેક રીતે અપસવ્ય (ડાબી બાજુ) ફરતાં મહાભયનો સંકેત આપતાં હતાં.
8.45.7
प्रस्थितस्य च कर्णस्य निपेतुस्तुरगा भुवि ।
अस्थिवर्ष च पतितमन्तरिक्षाद्भयानकम् ॥ ८.४५.७ ॥
પ્રસ્થાન કરતા કર્ણના ઘોડા ધરતી પર પડી ગયા; આકાશમાંથી ભયાનક હાડકાંની વર્ષા થઈ.
8.45.8
जज्वलुश्चैव शस्त्राणि ध्वजाश्चैव चकम्पिरे ।
अश्रूणि च् व्यमुञ्चन्त वाहनानि विशांपते ॥ ८.४५.८ ॥
શસ્ત્રો સળગી ઊઠ્યાં, ધ્વજાઓ કંપી ઊઠી; હે પ્રજાપતિ, વાહનોએ આંસુ વહાવ્યાં.
8.45.9
एते चान्ये च बहव उत्पातास्तत्र मारिप ।
समुत्मेतुर्विनाशाय कौरवाणां सुदारुणाः ॥ ८.४५.९ ॥
હે મારિષ, ત્યાં આ અને બીજા ઘણા અપશુકન ઊઠ્યા; તે કૌરવોના વિનાશ માટે અતિ ભયાનક હતા.
8.45.10
न च तान्गणयमासुः सर्वे दैवेन मोहिताः ।
प्रस्थितं सूतपुत्रं च जयेत्यूचर्नराधिपाः ॥ ८.४५.१० ॥
દૈવથી મોહિત થયેલા સર્વ રાજાઓએ તેમની ગણના પણ ન કરી; પ્રસ્થાન કરતા સૂતપુત્રને તેઓ "જય!" કહીને પોકારવા લાગ્યા.
8.45.11
शल्येन सहितं दृष्ट्वा कर्णमाहवशोभिनम् ।
निर्जितान्पाण्डवांश्चैव मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.४५.११ ॥
શલ્ય સાથે યુદ્ધમાં શોભતા કર્ણને જોઈને કૌરવોએ માન્યું કે પાંડવો જીતાઈ ગયા છે.
8.45.12
ततो रथस्थः परवीरहन्ता भीष्मद्रोणावतिवीर्यौ समीक्ष्य ।
समुज्ज्वलन्भास्करपावकाभो वैकर्तनोऽसौ रथकुञ्जरो वृषा ॥ ८.४५.१२ ॥
ત્યારે રથ પર ઊભેલા, શત્રુવીરોનો સંહારક, સૂર્ય અને અગ્નિ સમાન તેજસ્વી વૈકર્તન, રથીઓમાં હાથી સમાન તે વૃષભ, અતિ પરાક્રમી ભીષ્મ અને દ્રોણને જોતો હતો.
8.45.13
स शल्यमाभाष्य जगाद् वाक्यं पार्थस्य दृष्ट्वाऽप्रतिमं च कर्म ।
मानेन दर्णेण विदह्यमानः क्रोधेन दीप्यन्निव निः श्वसंश्च ॥ ८.४५.१३ ॥
શલ્ય સાથે વાત કરીને, પાર્થ (અર્જુન)નું અપ્રતિમ કર્મ જોઈને, માન અને ક્રોધથી બળતો, જાણે પ્રજ્વલિત થતો અને નિસાસા નાખતો તે આ વચનો બોલ્યો.
8.45.14
नाहं महेन्द्रादपि वज्रपाणेः क्रुध्दाद्विभेम्यात्तधनू रथस्यः ।
दृष्ट्वाऽपि भीष्मप्रमुखाञ्शयानान्नत्वेव मां सा स्थिरता जहाति ॥ ८.४५.१४ ॥
વજ્રધારી મહેન્દ્ર ક્રોધે ભરાય તો પણ, ધનુષ્ય હાથમાં લઈ રથ પર ઊભેલો હું ડરતો નથી. ભીષ્મ આદિ પ્રમુખ વીરોને સૂતેલા જોઈને પણ એ સ્થિરતા મને છોડતી નથી.
8.45.15
महेन्द्रविष्णुप्रतिमावनिन्दितौ रथाश्चनागप्रवरप्रमाथिनौ ।
अवध्यकल्पौ निहतौ यदा परैस्तथापि मे नास्ति रणेऽद्य साध्वसम् ॥ ८.४५.१५ ॥
ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ સમાન, નિર્દોષ, શ્રેષ્ઠ હાથીઓનો સંહાર કરનારા રથીઓ, અવધ્ય જેવા લાગ્યા છતાં શત્રુઓ દ્વારા માર્યા ગયા; તો પણ આજે રણમાં મને ભય નથી.
8.45.16
समीक्ष्य सङ्ख्येऽतिबलान्नराधिपान् ससूतमातङ्गरथान्परैर्हतान् ।
कथं न सर्वानहितान्रणेऽवधीन्महास्त्रविद्वाह्मणपुङ्गवो गुरुः ॥ ८.४५.१६ ॥
યુદ્ધમાં અતિબળવાન રાજાઓ, સારથિઓ, હાથીઓ અને રથો સહિત શત્રુઓ દ્વારા માર્યા ગયેલા જોઈને, મહાસ્ત્રોના જ્ઞાતા, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ ગુરુએ રણમાં બધા વૈરીઓને કેમ ન માર્યા?
8.45.17
स संस्मरन्द्रोणमहं महाहवे ब्रवीमि सत्यं कुरवो निबोधत ।
नवो मदन्यः प्रसहेद्रणेऽर्जुनं समागतं मृत्युमिवोग्ररुपिणम् ॥ ८.४५.१७ ॥
દ્રોણનું સ્મરણ કરીને તે બોલ્યો: હે કુરુઓ, મહાયુદ્ધમાં હું સત્ય કહું છું, સાંભળો. મારા સિવાય બીજો કોણ યુદ્ધમાં આવેલા અર્જુનને સહી શકે? તે ઉગ્ર રૂપવાળા મૃત્યુ જેવો છે.
8.45.18
शिक्षा प्रसादश्च बलं धृतिश्च द्रोणे महास्त्राणि च संनतिश्च ।
स चेदगान्मृत्युवशं महात्मा सर्वानन्यानातुरानद्य मन्ये ॥ ८.४५.१८ ॥
શિક્ષા, કૃપા, બળ, ધૈર્ય, દ્રોણમાં રહેલાં મહાન અસ્ત્રો અને નમ્રતા હતાં. જો તે મહાત્મા મૃત્યુના વશમાં ગયા હોય, તો આજે હું બીજા બધાને પીડિત માનું છું.
8.45.19
नेह ध्रुवं किंचिदपि प्रचिन्तयन् वदामि लोके कर्मणो नित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसंशयो भावं कुर्वीताद्य गुरौ निपातिते ॥ ८.४५.१९ ॥
અહીં નિશ્ચિતપણે કંઈ વિચારીને કહેતો નથી; જગતમાં કર્મ સાથે નિત્ય સંબંધ હોવાથી આ કહું છું. ગુરુ પડ્યા એવા આજે સૂર્યોદયે કોણ સંશયરહિત થઈને પોતાનું વલણ લઈ શકે?
8.45.20
न नूनमस्त्राणि बलं पराक्रमः क्रियाः सुनीतं परमायुधानि वा ।
अलं मनुष्यस्य सुखाय वर्तितुं तथाहि युध्दे निहतः परैर्गुरुः ॥ ८.४५.२० ॥
ખરેખર અસ્ત્રો, બળ, પરાક્રમ, કર્મો, સારી નીતિ કે શ્રેષ્ઠ આયુધો માણસને સુખે જીવવા માટે પૂરતાં નથી; કારણ કે યુદ્ધમાં ગુરુ શત્રુઓ વડે હણાયા.
8.45.21
हुताशनादित्यसमानतेजसं पराक्रमे विष्णुपुरंदरोपमम् ।
नये बृहस्पत्युशनः समं सदा न चैनमस्त्रं तदुपास्त दुःसहम् ॥ ८.४५.२१ ॥
અગ્નિ અને સૂર્ય જેવા તેજવાળા, પરાક્રમમાં વિષ્ણુ અને ઇન્દ્ર સમાન, નીતિમાં બૃહસ્પતિ અને ઉશનસ્ સમાન એવા તેમને તે દુઃસહ અસ્ત્ર કદી સ્પર્શ્યું નહોતું.
8.45.22
संप्रक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराभूते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
कृत्यं मया नाद्य जानामि शल्य प्रयाहि तस्माद्विषतामनीकम् ॥ ८.४५.२२ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોનું પૌરુષ પરાજિત થયું અને સ્ત્રીઓ તથા બાળકો રડતાં હોય ત્યારે, હે શલ્ય, આજે મને મારું કર્તવ્ય સમજાતું નથી; તેથી શત્રુસેના તરફ આગળ વધો.
8.45.23
स यत्र राजा पाण्डवः सत्यसन्धो व्यवस्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
स वासुदेवः सात्यकिः सृञ्जयाश्च यमौ च कस्तान्विषहेन्मदन्यः ॥ ८.४५.२३ ॥
સત્યપ્રતિજ્ઞ રાજા પાંડવ, ભીમસેન અને અર્જુન જ્યાં ઊભા છે, ત્યાં વાસુદેવ, સાત્યકિ, સૃંજયો અને બંને જોડિયા ભાઈઓ પણ છે; મારા સિવાય કોણ તેમને સહન કરી શકે?
8.45.24
तस्मात्क्षिप्रं मद्रपते प्रयाहि रणे पाञ्चालान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
तान्वा हिनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.४५.२४ ॥
તેથી, હે મદ્રપતિ, ઝડપથી યુદ્ધમાં જાઓ; પાંચાલો, પાંડવો અને સૃંજયો તરફ ચાલો. તેમને મળીને હું તેમને મારીશ, અથવા દ્રોણને આગળ રાખીને યમરાજ પાસે જઈશ.
8.45.25
नत्वेवाहं न गमिष्यामि मध्ये तेषां शूराणामिति शल्याद्य विध्दि ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि द्रोणम् ॥ ८.४५.२५ ॥
પરંતુ હે શલ્ય, આજે જાણી લો કે હું તે શૂરવીરોની વચ્ચે જઈશ નહીં. મિત્રદ્રોહ મારાથી સહન થાય તેમ નથી; પ્રાણ ત્યજીને હું દ્રોણની પાછળ જઈશ.
8.45.26
प्राज्ञस्य मूढस्य च जीवितान्ते नास्ति प्रमोक्षोऽन्तकसन्निभस्य ।
अतो विद्वन्नभियोत्स्यामि पार्थ दिष्टं न शक्यं व्यतिवर्तितुं वै ॥ ८.४५.२६ ॥
જ્ઞાની હોય કે મૂર્ખ, જીવનના અંતે યમ સમાન વીરથી છૂટકારો નથી. તેથી, હે વિદ્વાન, હું પાર્થ સાથે યુદ્ધ કરીશ; ભાગ્યને ઓળંગવું શક્ય નથી.
8.45.27
कल्याणवृत्तः सततं हि राजा वैचित्रवीर्यस्य सुतो ममासीत् ।
तस्यार्थसिध्द्यर्थमहं त्यजामि प्रियान्भोगान्दुस्त्यजं जीवितं च ॥ ८.४५.२७ ॥
વિચિત્રવીર્યનો પુત્ર રાજા સદા સદાચારી હતો. તેના પ્રયોજનની સિદ્ધિ માટે હું પ્રિય ભોગો અને છોડવા મુશ્કેલ જીવનનો પણ ત્યાગ કરું છું.
8.45.28
वैयाघ्रचर्माणमकूजनाक्षं हैमं त्रिकोशं रजतत्रिवेणुम् ।
रथप्रवर्ह तुरगप्रवर्है र्युक्तं प्रादान्मह्यमिमं हि रामः ॥ ८.४५.२८ ॥
રામે મને આ રથ આપ્યો. વાઘના ચામડાથી ઢંકાયેલો, અવાજ વિનાની ધરીવાળો, સોનાનો, ત્રણ કવચવાળો, ચાંદીના ત્રણ દાંડાવાળો અને ઘોડાઓથી જોડાયેલો.
8.45.29
धनूंषि चित्राणि निरिक्ष्य शल्य ध्वजान्गदाः सायकांश्चोग्ररुपान् ।
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥ ८.४५.२९ ॥
હે શલ્ય, વિચિત્ર ધનુષ્યો, ધ્વજો, ગદાઓ, ઉગ્ર રૂપવાળા બાણો, ઝળહળતી તલવાર, પરમ આયુધ અને શ્વેત, ગુંજતો, ઉગ્ર શંખ જોઈને.
8.45.30
पताकिनंवज्रनिपातनिः स्वनं सिताश्वयुक्तं शुभतूणशोभितम् ।
इमं समास्थाय रथर्षभं रणे दृढं हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात् ॥ ८.४५.३० ॥
ધ્વજાવાળો, વજ્રપાત જેવો ગર્જતો, શ્વેત ઘોડાઓથી જોડાયેલો, સુંદર ભાથાઓથી શોભિત આ શ્રેષ્ઠ રથ પર ચઢીને હું યુદ્ધમાં દૃઢતાથી અર્જુનને બળપૂર્વક મારીશ.
8.45.31
तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे पाण्डुपुत्रम् ।
तं वा हनिष्यामि रणे समेत्य यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.४५.३१ ॥
સર્વને હરનારું મૃત્યુ જો સદા સાવધાનીથી યુદ્ધમાં પાંડુપુત્રની રક્ષા કરે, તો પણ હું યુદ્ધમાં તેની સામે જઈને તેને મારીશ; અથવા દ્રોણને આગળ રાખીને યમ પાસે જઈશ.
8.45.32
यमवारुणकुबेरवासवा वा यदि युगपत्सगणा महाहवे ।
जुगुपुरिह समेत्य फल्गुनं किमु बहुना सह तैर्जयामि तम् ॥ ८.४५.३२ ॥
યમ, વરુણ, કુબેર અને ઇન્દ્ર પોતાના ગણો સહિત એકસાથે આ મહાયુદ્ધમાં આવીને ફાલ્ગુનની રક્ષા કરે, તોય વધારે કહેવાથી શું, હું તે સૌ સાથે તેને જીતીશ.
8.45.33
इति रणरभसस्य कत्थत स्तदुपनिशम्य वश्वः स मद्रराट ।
अवहसदवमन्य वीर्यवान् प्रतिषिषिधे च जगाद् चोत्तरम् ॥ ८.४५.३३ ॥
યુદ્ધના ઉત્સાહમાં આ રીતે બડાઈ મારતા કર્ણની વાત સાંભળીને, પરાક્રમી મદ્રરાજે તેનો તિરસ્કાર કરી હસ્યો, તેને રોક્યો અને જવાબમાં કહ્યું.
8.45.34
विरम् विरम् कर्ण कत्थना दतिरभसोऽप्यतिवाचमुक्तवान् ।
क्कच हि नरवरो धनंजयः क्क पुनरिह त्वमहो नराधमः ॥ ८.४५.३४ ॥
રોક, રોક, કર્ણ! બડાઈ મારવી છોડી દે. અતિ ઉત્સાહમાં તું વધારે બોલી ગયો છે. નરશ્રેષ્ઠ ધનંજય ક્યાં, અને અહીંનો તું ક્યાં, અરે અધમ!
8.45.35
यदुसदनमुपेन्द्रपालितं त्रिदिवमिवामरराजरक्षितम् ।
प्रसभमतिविलोड्य को हरेपुरुषवरावरजामृतेऽर्जुनात् ॥ ८.४५.३५ ॥
ઉપેન્દ્ર (કૃષ્ણ)થી રક્ષાયેલા, દેવરાજથી સુરક્ષિત સ્વર્ગ જેવા યાદવોના નિવાસને બળપૂર્વક ઢંઢોળીને, અર્જુન સિવાય કોણ નરશ્રેષ્ઠની નાની બહેનનું હરણ કરી શકે?
8.45.36
त्रिभुवनसृजमीश्वरेश्वरं क इह पुमान्भवमाह्वयेद्युधि ।
मृगवधकलहे ऋतेऽर्जुनात् सुरपतिवीर्यसमप्रभावतः ॥ ८.४५.३६ ॥
ત્રણ લોકના સર્જક, ઈશ્વરોના ઈશ્વર ભવ (શિવ)ને મૃગવધના ઝઘડામાં, દેવરાજના વીર્ય-પ્રભાવ સમાન અર્જુન સિવાય, અહીં યુદ્ધમાં કયો પુરુષ પડકારશે?
8.45.37
असुरसुरमहोरगान्नरान् गरुडपिशाचसयक्षराक्षसान् ।
इषुभिरजयदग्निगौरवात् खभिलपितं च हविर्ददौ जयः ॥ ८.४५.३७ ॥
અસુર, સુર, મહાનાગ, મનુષ્ય, ગરુડ, પિશાચ, યક્ષ અને રાક્ષસોને જય (અર્જુન)એ બાણોથી જીત્યા; અગ્નિના સન્માનથી આકાશમાં ઇચ્છિત હવિ પણ અર્પી.
8.45.38
स्मरसि ननु यदा परैर्हृतः सहधृतराष्ट्रसुतो विमोक्षितः ।
अधिरथज नरोत्तमैर्युतान् कुरुषु बहून्विनिहत्य तानरीन् ॥ ८.४५.३८ ॥
અધિરથપુત્ર, જ્યારે શત્રુઓએ ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સાથે તને બંદી બનાવ્યો હતો, અને કુરુઓ વચ્ચે શ્રેષ્ઠ વીરો સાથેના ઘણા શત્રુઓને મારીને તને છોડાવવામાં આવ્યો હતો, એ તને યાદ છે?
8.45.39
प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनवः ।
स्मरसि ननु यदा प्रमोचिताः खचरगणानवजित्य पाण्डवैः ॥ ८.४५.३९ ॥
તું પહેલાં પણ ભાગી ગયો હતો, ત્યારે ઝઘડાપ્રિય ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો હતા; પાંડવોએ ખેચરગણોને જીતીને તેમને છોડાવ્યા હતા, એ તને યાદ છે?
8.45.40
समुदितबलवाहनाः पुनः पुरुषवरेण जिताः स्थ गोग्रहे ।
सगुरुगुरुसुताः सभीष्मकाः किमु न जितः स तदा त्वयाऽर्जुनः ॥ ८.४५.४० ॥
ગોગ્રહણ સમયે સેના અને વાહનો સાથે તમે ફરી શ્રેષ્ઠ પુરુષ દ્વારા જીતાયા હતા; ગુરુ, ગુરુપુત્ર અને ભીષ્મ સાથે હતા ત્યારે તું એ અર્જુનને કેમ ન જીત્યો?
8.45.41
इदमपरमुपस्थितं पुनस्तव निधनाय सुयुध्दमद्य वै ।
यदि न रिपुभयात्पलायसे समरगतोऽद्य हतोऽसि सूतज ॥ ८.४५.४१ ॥
તારા વિનાશ માટે બીજું ભયંકર યુદ્ધ ફરી આવી ઊભું છે; જો શત્રુના ભયથી તું ભાગીશ નહીં, તો હે સૂતપુત્ર, યુદ્ધમાં આવેલો તું આજે માર્યો જઈશ.
8.45.42
इति बहुपरुषं प्रभाषति प्रमनसि मद्रपतौ रिपुस्तवम् ।
भृशमभिरुषितः परंतपः कुरुपृतनापतिराह मद्रपम् ॥ ८.४५.४२ ॥
આ રીતે મદ્રરાજ ઘણા કઠોર વચનો બોલતા હતા ત્યારે, તેમનું મન વિચલિત હતું, ત્યારે તારો શત્રુ, શત્રુઓને તપાવનાર કુરુસેનાપતિ અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને મદ્રરાજને બોલ્યો.
8.45.43
भ्वतु भवतु किं विकत्थसे ननु मम तस्य हि युध्दमुद्यतम् ।
यदि स जयति मामिहाहवे तत इदमस्तु सुकत्थितं तव ॥ ८.४५.४३ ॥
ઠીક છે, ઠીક છે; તું શા માટે બડાઈ મારે છે? ખરેખર મારું અને તેનું યુદ્ધ તૈયાર છે. અહીં યુદ્ધમાં જો તે મને જીતે, તો તારું આ કથન સુકથિત થશે.
8.45.44
एवमस्त्विति मद्रेश उक्त्वा नोत्तरमुक्तवान् ।
याहि शल्येति चाप्येनं कर्णः प्राह युयुत्सया ॥ ८.४५.४४ ॥
મદ્રરાજે 'એમ જ થાઓ' કહીને કોઈ ઉત્તર આપ્યો નહીં. યુદ્ધની ઇચ્છાથી કર્ણે તેમને કહ્યું, 'હે શલ્ય, આગળ ચલાવો.'
8.45.45
स रथः प्रययौ शत्रून्निध्नतः शल्यसारथिः ।
निध्नन्नमित्रान्समरे तमोध्नः सविता यथा ॥ ८.४५.४५ ॥
શલ્ય સારથિ હતા એ રથ શત્રુઓનો સંહાર કરતો આગળ વધ્યો. યુદ્ધમાં શત્રુઓને મારતો તે અંધકારનો નાશ કરનાર સૂર્ય જેવો દેખાયો.
8.45.46
ततः प्रायात्प्रीतिमान्वै रथेन वैयाघ्रेण श्वेतयुजाऽथ कर्णः ।
स चालोक्य ध्वजिनीं पाण्ड्वानां धनंजयं त्वरया पर्यपृच्छत् ॥ ८.४५.४६ ॥
પછી પ્રસન્ન થઈને કર્ણ વાઘ જેવા શ્વેત અશ્વોથી જોડાયેલા રથમાં આગળ વધ્યો. પાંડવોની સેના જોઈને તેણે ઉતાવળે ધનંજય વિશે પૂછ્યું.