উপনিষদ · Bṛhadāraṇyaka 5.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 5.12.1
अन्नं ब्रह्मेत्येक आहुः ।
तन्न तथा ।
पूयति वा अन्नमृते प्राणात् ।
प्राणो ब्रह्मेत्येक आहुः ।
तन्न तथा ।
शुष्यति वै प्रण ऋतेऽन्नात् ।
एते ह त्वेव देवते एकधाभूयं भूत्वा परमतां गच्छतः ।
तद्ध स्माह प्रातृदः पितरम् ।
किं स्विदेवैवं विदुषे साधु कुर्यां किमेवास्मा असाधु कुर्यामिति ।
स ह स्माह पाणिना मा प्रातृद ।
कस्त्वेनयोरेकधाभूयं भूत्वा परमतां गच्छतीति ।
तस्मा उ हैतदुवाच वीति ।
अन्नं वै वि ।
अन्ने हीमानि सर्वाणि भूतानि विष्टानि ।
रमिति ।
प्राणो वै रम् ।
प्राणे हीमानि सर्वाणि भूतानि रमन्ते ।
सर्वाणि ह वा अस्मिन् भूतानि विशन्ति ।
सर्वाणि भूतानि रमन्ते य एवं वेद ॥ ५.१२.१ ॥
কেউ কেউ বলেন, অন্নই ব্রহ্ম। তা নয়, কারণ প্রাণ ছাড়া অন্ন পচে যায়। কেউ কেউ বলেন, প্রাণই ব্রহ্ম। তা নয়, কারণ অন্ন ছাড়া প্রাণ শুকিয়ে যায়। এই দুই দেবতা এক রূপ হয়ে পরম শ্রেষ্ঠত্ব লাভ করে। তখন প্রাতৃদ তার পিতাকে বললেন: এমন জানা ব্যক্তির জন্য আমি কী ভালো করব, কী মন্দ করব? তিনি হাত দিয়ে আমাকে স্পর্শ করে বললেন: হে প্রাতৃদ, এই দুইয়ের মধ্যে কোনটি এক রূপ হয়ে পরম শ্রেষ্ঠত্ব লাভ করে? তিনি তাকে এটি বললেন, বি। অন্নই বি, কারণ অন্নে এই সমস্ত ভূত প্রবিষ্ট। রম, প্রাণই রম, কারণ প্রাণে এই সমস্ত ভূত রমণ করে। সমস্ত ভূত এতে প্রবেশ করে। যে এমন জানে, তাতে সমস্ত ভূত রমণ করে।