ઉપનિષદો · Bṛhadāraṇyaka 5.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 5.12.1
अन्नं ब्रह्मेत्येक आहुः ।
तन्न तथा ।
पूयति वा अन्नमृते प्राणात् ।
प्राणो ब्रह्मेत्येक आहुः ।
तन्न तथा ।
शुष्यति वै प्रण ऋतेऽन्नात् ।
एते ह त्वेव देवते एकधाभूयं भूत्वा परमतां गच्छतः ।
तद्ध स्माह प्रातृदः पितरम् ।
किं स्विदेवैवं विदुषे साधु कुर्यां किमेवास्मा असाधु कुर्यामिति ।
स ह स्माह पाणिना मा प्रातृद ।
कस्त्वेनयोरेकधाभूयं भूत्वा परमतां गच्छतीति ।
तस्मा उ हैतदुवाच वीति ।
अन्नं वै वि ।
अन्ने हीमानि सर्वाणि भूतानि विष्टानि ।
रमिति ।
प्राणो वै रम् ।
प्राणे हीमानि सर्वाणि भूतानि रमन्ते ।
सर्वाणि ह वा अस्मिन् भूतानि विशन्ति ।
सर्वाणि भूतानि रमन्ते य एवं वेद ॥ ५.१२.१ ॥
કેટલાક કહે છે કે અન્ન જ બ્રહ્મ છે. તે એવું નથી, કારણ કે પ્રાણ વિના અન્ન સડી જાય છે. કેટલાક કહે છે કે પ્રાણ જ બ્રહ્મ છે. તે એવું નથી, કારણ કે અન્ન વિના પ્રાણ સુકાઈ જાય છે. આ બંને દેવતાઓ એકરૂપ થઈને પરમ શ્રેષ્ઠતા પામે છે. ત્યારે પ્રાતૃદે પોતાના પિતાને કહ્યું: આ રીતે જાણનારને હું કેવું ભલું કરું, કેવું ખરાબ કરું? તેમણે હાથથી મને સ્પર્શ કરીને કહ્યું: હે પ્રાતૃદ, આ બંનેમાંથી કોણ એકરૂપ થઈને પરમ શ્રેષ્ઠતા પામે છે? તેમણે તેને આ કહ્યું, વિ. અન્ન જ વિ છે, કારણ કે અન્નમાં આ સર્વ ભૂતો પ્રવેશેલાં છે. રમ, પ્રાણ જ રમ છે, કારણ કે પ્રાણમાં આ સર્વ ભૂતો રમે છે. સર્વ ભૂતો આમાં પ્રવેશે છે. જે આ રીતે જાણે છે, તેનામાં સર્વ ભૂતો રમે છે.