ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Bṛhadāraṇyaka 5.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 5.12.1
अन्नं ब्रह्मेत्येक आहुः ।
तन्न तथा ।
पूयति वा अन्नमृते प्राणात् ।
प्राणो ब्रह्मेत्येक आहुः ।
तन्न तथा ।
शुष्यति वै प्रण ऋतेऽन्नात् ।
एते ह त्वेव देवते एकधाभूयं भूत्वा परमतां गच्छतः ।
तद्ध स्माह प्रातृदः पितरम् ।
किं स्विदेवैवं विदुषे साधु कुर्यां किमेवास्मा असाधु कुर्यामिति ।
स ह स्माह पाणिना मा प्रातृद ।
कस्त्वेनयोरेकधाभूयं भूत्वा परमतां गच्छतीति ।
तस्मा उ हैतदुवाच वीति ।
अन्नं वै वि ।
अन्ने हीमानि सर्वाणि भूतानि विष्टानि ।
रमिति ।
प्राणो वै रम् ।
प्राणे हीमानि सर्वाणि भूतानि रमन्ते ।
सर्वाणि ह वा अस्मिन् भूतानि विशन्ति ।
सर्वाणि भूतानि रमन्ते य एवं वेद ॥ ५.१२.१ ॥
ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੰਨ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਨ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਦ ਪ੍ਰਾਤ੍ਰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਐਸਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਭਲਾ ਕਰਾਂ, ਕੀ ਮਾੜਾ ਕਰਾਂ? ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਾਤ੍ਰਦ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਵਿ। ਅੰਨ ਹੀ ਵਿ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਰਮ, ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਰਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਰਮਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਰਮਦੇ ਹਨ।