Vedyatra वेदयात्रा
खोजें

उपनिषद् · Chāndogya 4.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

अर्थ सहित पढ़ें

Chāndogya 4.6.1

अग्निष्टे पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा आभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङुपोपविवेश ॥ ४.६.१ ॥

'अग्नि तुम्हें पाद बताएगा' — ऐसा सोचकर उसने अगले दिन सुबह गायों को बाहर हाँक दिया। जहाँ सायंकाल तक वे पहुँचीं, वहाँ अग्नि को प्रज्वलित कर, गायों को रोककर, समिधा रखकर, अग्नि के पीछे पूर्वमुख होकर बैठ गया।

Chāndogya 4.6.2

तमग्निरभ्युवाद सत्यकाम३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ ४.६.२ ॥

अग्नि ने उसे पुकारा: 'हे सत्यकाम!' उसने उत्तर दिया: 'हे भगवन्!'

Chāndogya 4.6.3

ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच पृथिवी कलान्तरिक्षं कला द्यौः कला समुद्रः कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणोऽनन्तवान्नाम ॥ ४.६.३ ॥

हे सोम्य, मैं तुम्हें ब्रह्म का एक पाद बताऊँगा। भगवान मुझे बताएँ, उसने ऐसा कहा। तब पृथ्वी ने उससे कहा: पृथ्वी एक कला है, अंतरिक्ष एक कला है, द्युलोक एक कला है, समुद्र एक कला है। हे सोम्य, यह ब्रह्म का चार कलाओं वाला पाद है, जिसका नाम 'अनंतवान' है।

Chāndogya 4.6.4

स य एतमेवं विद्वाꣳश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणोऽनन्तवानित्युपास्तेऽनन्तवानस्मिꣳल्लोके भवत्यनन्तवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वाꣳश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणोऽनन्तवानित्युपास्ते ॥ ४.६.४ ॥

जो इस प्रकार जानकर ब्रह्म के इस चार कलाओं वाले पाद को 'अनंतवान' रूप में उपासना करता है, वह इस लोक में अनंतवान होता है। जो इस प्रकार जानकर ब्रह्म के इस चार कलाओं वाले पाद को 'अनंतवान' रूप में उपासना करता है, वह निश्चय ही अनंतवान लोकों को जीतता है।