উপনিষদ · Chāndogya 7.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.2.1
वाग्वाव नाम्नो भूयसी वाग्वा ऋग्वेदं विज्ञापयति यजुर्वेदँ सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यँराशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्याँ सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवाँश्च मनुष्याँश्च पशूँश्च वयाँसि च तृणवनस्पतीञ्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं च यद्वै वाङ्नाभविष्यन्न धर्मो नाधर्मो व्यज्ञापयिष्यन्न सत्यं नानृतं न साधु नासाधु न हृदयज्ञो नाहृदयज्ञो वागेवैतत्सर्वं विज्ञापयति वाचमुपास्स्वेति ॥ ७.२.१ ॥
সনৎকুমার বললেন: বাক্ নাম থেকেও মহৎ। বাক্যই ঋগ্বেদকে প্রকাশ করে, যজুর্বেদ, সামবেদ, চতুর্থ অথর্ববেদ, পঞ্চম ইতিহাস-পুরাণ, বেদের বেদ, পিতৃবিদ্যা, রাশিবিদ্যা, দৈব নিধি, বাকোবাক্য, একায়ন, দেববিদ্যা, ব্রহ্মবিদ্যা, ভূতবিদ্যা, ক্ষত্রবিদ্যা, সর্প-দেব-জনবিদ্যা, আকাশ, পৃথিবী, বায়ু, অন্তরীক্ষ, জল, তেজ, দেবতা, মানুষ, পশু, পাখি, তৃণ-বনস্পতি, হিংস্র প্রাণী, কীট-পতঙ্গ ও পিঁপড়া পর্যন্ত, ধর্ম ও অধর্ম, সত্য ও মিথ্যা, সাধু ও অসাধু, হৃদয়ে জ্ঞাত ও অজ্ঞাত, এ সবই বাক্য প্রকাশ করে। বাক্ না থাকলে ধর্ম, অধর্ম, সত্য, মিথ্যা, সাধু, অসাধু, হৃদয়জ্ঞান কিছুই প্রকাশ পেত না। বাক্কেই উপাসনা করো।
Chāndogya 7.2.2
स यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद्वाचो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो वाचो भूय इति वाचो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.२.२ ॥
যে বাক্যকে ব্রহ্ম বলে উপাসনা করে, বাক্য যতদূর যায় ততদূর তার ইচ্ছামতো গতি হয়। হে ভগবন্, বাক্যের চেয়ে বড় কিছু আছে কি? (তিনি বললেন) বাক্যের চেয়ে বড় আছে। সেই বিষয় ভগবান আমাকে বলুন।