उपनिषदे · Chāndogya 7.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.2.1
वाग्वाव नाम्नो भूयसी वाग्वा ऋग्वेदं विज्ञापयति यजुर्वेदँ सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यँराशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्याँ सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवाँश्च मनुष्याँश्च पशूँश्च वयाँसि च तृणवनस्पतीञ्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं च यद्वै वाङ्नाभविष्यन्न धर्मो नाधर्मो व्यज्ञापयिष्यन्न सत्यं नानृतं न साधु नासाधु न हृदयज्ञो नाहृदयज्ञो वागेवैतत्सर्वं विज्ञापयति वाचमुपास्स्वेति ॥ ७.२.१ ॥
सनत्कुमार म्हणाले: वाणी नामापेक्षाही मोठी आहे. वाणीच ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, चौथा अथर्ववेद, पाचवा इतिहास-पुराण, वेदांचा वेद, पितृविद्या, राशिविद्या, दैव निधी, वाकोवाक्य, एकायन, देवविद्या, ब्रह्मविद्या, भूतविद्या, क्षत्रविद्या, सर्प-देव-जनविद्या, आकाश, पृथ्वी, वायू, अंतरिक्ष, पाणी, तेज, देव, मनुष्य, पशू, पक्षी, गवत-वनस्पती, हिंस्र प्राणी, कीटक-पतंग व मुंग्यांपर्यंत, धर्म व अधर्म, सत्य व असत्य, साधु व असाधु, हृदयाने जाणलेले व न जाणलेले, हे सर्व वाणीच प्रकट करते. वाणी नसती तर धर्म, अधर्म, सत्य, असत्य, साधु, असाधु, हृदयज्ञान काहीच प्रकट झाले नसते. वाणीचीच उपासना कर.
Chāndogya 7.2.2
स यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद्वाचो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो वाचो भूय इति वाचो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.२.२ ॥
जो वाणीला ब्रह्म मानून उपासना करतो, वाणी जिथपर्यंत जाते तिथपर्यंत त्याला इच्छेनुसार संचार करण्याचे स्वातंत्र्य मिळते. हे भगवन्, वाणीपेक्षा मोठे काही आहे का? (तो म्हणाला) वाणीपेक्षा मोठे आहे. ते भगवंतांनी मला सांगावे.