Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 11.22

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

11.22.1

आवनत्यं भीमसेनेन भक्षयन्ति निपातितम् ।
गृध्रगोमायवः शूरं दूरबन्धुमबन्धुवत् ॥ ११.२२.१ ॥

ભીમસેન દ્વારા પાડી દેવાયેલા આવન્ત્યને ગીધો અને શિયાળો ખાઈ રહ્યાં છે. દૂર સગાં ધરાવતો એ શૂર સગાં વગરના માણસની જેમ પડ્યો છે.

11.22.2

तं पश्य कदनं कृत्वा शूराणां मधुसूदन ।
शयानं वीरशयने रुधिरेण समुक्षितम् ॥ ११.२२.२ ॥

હે મધુસૂદન, શૂરવીરોનો સંહાર જુઓ. વીરશય્યા પર લોહીથી ભીંજાયેલો તે પડેલો જુઓ.

11.22.3

तं सृगालाश्च कङ्काश्च क्रव्यादाश्च पृथग्विधाः ।
तेनतेन विकर्षन्ति पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ११.२२.३ ॥

શિયાળ, કંક પક્ષીઓ અને વિવિધ માંસાહારી જીવો તેને આમતેમ ખેંચી રહ્યાં છે. કાળના આ ફેરફારને જુઓ.

11.22.4

शयानं वीरशयने शूरमाक्रन्दकारिणम् ।
आवन्त्यमभितो नार्यो रुदत्यः पर्युपासते ॥ ११.२२.४ ॥

વીરશય્યા પર પડેલા, યુદ્ધમાં આક્રંદ કરનાર તે શૂર આવન્ત્યની ચારેબાજુ રડતી સ્ત્રીઓ બેઠી છે.

11.22.5

प्रातिपेयं महेष्वासं हतं भीमेन बाह्लिकम् ।
प्रसुप्तमिव शार्दुलं पश्य कृष्णमनस्विनम् ॥ ११.२२.५ ॥

હે કૃષ્ણ, ભીમ દ્વારા માર્યા ગયેલા તે મહાધનુર્ધર પ્રાતિપેય બાહ્લિકને જુઓ. સૂતેલા વાઘની જેમ પડેલા તે ઉદારમનાને જુઓ.

11.22.6

अतीव मुखवर्णोऽस्य निहतस्यापि शोभते ।
सोमस्यवाभिपूर्णस्य पौर्णमास्यां समुद्यतः ॥ ११.२२.६ ॥

મૃત્યુ પામ્યા પછી પણ તેના મુખની કાંતિ અત્યંત શોભે છે; પૂર્ણિમાએ ઊગેલા પૂર્ણ ચંદ્રની જેમ.

11.22.7

पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञां चाभिरक्षता ।
पाकशासनिना सङ्ख्ये वार्धक्षत्रिर्निपातितः ॥ ११.२२.७ ॥

પુત્રશોકથી સંતપ્ત થયેલી હું કહું છું—પોતાની પ્રતિજ્ઞાનું રક્ષણ કરનાર પાકશાસની (અર્જુન) દ્વારા યુદ્ધમાં વાર્ધક્ષત્રિ (જયદ્રથ) માર્યો ગયો.

11.22.8

एकादशचमूर्भित्त्वा रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
सत्यं चिकीर्षता पश्य हतमेनं जयद्रथम् ॥ ११.२२.८ ॥

મહાત્માઓ દ્વારા રક્ષિત એને, સત્ય (પ્રતિજ્ઞા) પૂર્ણ કરવાની ઇચ્છાથી અગિયાર સેનાઓ ભેદીને માર્યો—જુઓ, જયદ્રથ હણાયો.

11.22.9

सिन्धुसौवीरभर्तारं दर्पपूर्णं मनस्विनम् ।
भक्षयन्ति शिवा गृध्रा जनार्दन जयद्रथम् ॥ ११.२२.९ ॥

હે જનાર્દન, સિંધુ અને સૌવીરના સ્વામી, અભિમાનથી ભરેલા, ઉદાર મનવાળા જયદ્રથને શિયાળો અને ગીધો ખાઈ રહ્યા છે.

11.22.10

संरक्ष्यमाणं भार्याभिरनुरक्ताभिरच्युत ।
भीषयन्त्यो विकर्षन्ति गहनं निम्नमन्तिकात् ॥ ११.२२.१० ॥

હે અચ્યુત, અનુરક્ત પત્નીઓ દ્વારા રક્ષિત એને, તેઓ ડરાવતી જાય છે અને નજીકથી ગીચ નીચાણવાળી જગ્યા તરફ ખેંચી જાય છે.

11.22.11

तमेताः पर्यपासन्ते वीक्षमाणा महाभुजम् ।
सिन्धुसौवीरकाम्भोजगान्धारयवनस्त्रियः ॥ ११.२२.११ ॥

મહાબાહુ એને આ જોતી જોતી ઘેરીને બેઠી છે—સિંધુ, સૌવીર, કંબોજ, ગાંધાર અને યવન દેશની સ્ત્રીઓ.

11.22.12

यदा कृष्णामुपादाय प्राद्रवत्केकयैः सह ।
तदैव वध्यः पाण्डूनां जनार्दन जयद्रथः ॥ ११.२२.१२ ॥

હે જનાર્દન, એણે કૃષ્ણા (દ્રૌપદી)ને ઉપાડીને કેકયો સાથે ભાગ્યો ત્યારે જ, પાંડવો દ્વારા વધ્ય ઠર્યો જયદ્રથ.

11.22.13

दुःशलां मानयद्भिस्तु तदा मुक्तो जयद्रथः ।
कथमद्य न तां कृष्ण मानयन्ति स्म ते पुनः ॥ ११.२२.१३ ॥

હે કૃષ્ણ, ત્યારે દુઃશલાનું સન્માન કરીને જયદ્રથને મુક્ત કરાયો હતો; આજે તેઓ તેનું સન્માન કેમ નથી કરતા?

11.22.14

सैन्धवं मे सुता बाला प्रस्स्वलन्तीव दुःखिता ।
प्रमापयन्ती चात्मानमाक्रोशन्तीव पाण्डवान् ॥ ११.२२.१४ ॥

સૈંધવ માટે મારી બાળા પુત્રી દુઃખથી જાણે ડગમગી રહી છે, પોતાનો જ નાશ કરતી અને પાંડવોને ધિક્કારતી હોય તેમ.

11.22.15

किन्नु दुःखतरं कृष्ण परं मम भविष्यति ।
यत्सुता विधवा बाला स्नुषाश्च निहतेश्वराः ॥ ११.२२.१५ ॥

હે કૃષ્ણ, આનાથી મોટું દુઃખ મારા માટે બીજું શું હશે? મારી પુત્રીઓ, બાળ પુત્રવધૂઓ વિધવા થઈ, તેમના સ્વામીઓ હણાયા.

11.22.16

हाहा धिग्धुःशलां पश्य वीतशोकभयामिव ।
भर्तुः शिर अपश्यन्तीं धावमानामितस्ततः ॥ ११.२२.१६ ॥

અરેરે, ધિક્કાર! દુઃશલાને જુઓ, શોક-ભય વગરની હોય તેમ, પતિનું માથું ન દેખાતાં આમતેમ દોડે છે.

11.22.17

वारयामास यः सर्वान्पाण्डवान्पुत्रगृद्विनः ।
स हत्वा विपुलाः सेनाः सर्वयं मृत्युवशं गतः ॥ ११.२२.१७ ॥

પુત્રોની આસક્તિથી જેણે સર્વ પાંડવોને રોક્યા હતા, તે વિપુલ સેનાઓ હણીને પોતે મૃત્યુવશ થયો.

11.22.18

तं मत्तमिव मातङ्गं वीरं परमदुर्जयम् ।
परिवार्य रुदन्त्येताः स्त्रियश्चन्द्रोपमाननाः ॥ ११.२२.१८ ॥

મદમસ્ત હાથી જેવા, અત્યંત દુર્જય તે વીરને ઘેરીને ચંદ્રમુખી આ સ્ત્રીઓ રડી રહી છે.