महाभारत · अध्याय 11.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.22.1
आवनत्यं भीमसेनेन भक्षयन्ति निपातितम् ।
गृध्रगोमायवः शूरं दूरबन्धुमबन्धुवत् ॥ ११.२२.१ ॥
भीमसेनाने पाडलेल्या आवन्त्याला गिधाडे आणि कोल्हे खात आहेत. दूरवर नातेवाईक असलेला तो शूर बंधूविना असल्यासारखा पडला आहे.
11.22.2
तं पश्य कदनं कृत्वा शूराणां मधुसूदन ।
शयानं वीरशयने रुधिरेण समुक्षितम् ॥ ११.२२.२ ॥
हे मधुसूदना, शूरांचा संहार पाहा. वीरशय्येवर रक्ताने न्हालेला तो पडलेला पाहा.
11.22.3
तं सृगालाश्च कङ्काश्च क्रव्यादाश्च पृथग्विधाः ।
तेनतेन विकर्षन्ति पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ११.२२.३ ॥
कोल्हे, कंक पक्षी आणि विविध मांसभक्षक त्याला इकडे-तिकडे ओढत आहेत. कालाचा हा फेरा पाहा.
11.22.4
शयानं वीरशयने शूरमाक्रन्दकारिणम् ।
आवन्त्यमभितो नार्यो रुदत्यः पर्युपासते ॥ ११.२२.४ ॥
वीरशय्येवर पडलेल्या, युद्धात आक्रोश करणाऱ्या त्या शूर आवन्त्याभोवती रडणाऱ्या स्त्रिया बसल्या आहेत.
11.22.5
प्रातिपेयं महेष्वासं हतं भीमेन बाह्लिकम् ।
प्रसुप्तमिव शार्दुलं पश्य कृष्णमनस्विनम् ॥ ११.२२.५ ॥
हे कृष्णा, भीमाने मारलेल्या त्या महाधनुर्धर प्रातिपेय बाह्लिकाला पाहा. झोपलेल्या वाघासारखा पडलेल्या त्या उदारमनाला पाहा.
11.22.6
अतीव मुखवर्णोऽस्य निहतस्यापि शोभते ।
सोमस्यवाभिपूर्णस्य पौर्णमास्यां समुद्यतः ॥ ११.२२.६ ॥
मेल्यावरही त्याच्या मुखाची कांती अतिशय शोभत आहे; पौर्णिमेला उदित झालेल्या पूर्ण चंद्रासारखी.
11.22.7
पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञां चाभिरक्षता ।
पाकशासनिना सङ्ख्ये वार्धक्षत्रिर्निपातितः ॥ ११.२२.७ ॥
पुत्रशोकाने संतप्त झालेल्या मी—आपली प्रतिज्ञा राखणाऱ्या पाकशासनी (अर्जुना) याने युद्धात वार्धक्षत्रि (जयद्रथ) याला पाडले.
11.22.8
एकादशचमूर्भित्त्वा रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
सत्यं चिकीर्षता पश्य हतमेनं जयद्रथम् ॥ ११.२२.८ ॥
महात्म्यांनी रक्षिलेल्या याला, सत्य (प्रतिज्ञा) पूर्ण करण्याच्या इच्छेने अकरा सेना भेदून मारले—पाहा, जयद्रथ मारला गेला.
11.22.9
सिन्धुसौवीरभर्तारं दर्पपूर्णं मनस्विनम् ।
भक्षयन्ति शिवा गृध्रा जनार्दन जयद्रथम् ॥ ११.२२.९ ॥
हे जनार्दना, सिंधु व सौवीराचा स्वामी, गर्वाने भरलेला, उदारमनाचा जयद्रथ—त्याला कोल्हे व गिधाडे खात आहेत.
11.22.10
संरक्ष्यमाणं भार्याभिरनुरक्ताभिरच्युत ।
भीषयन्त्यो विकर्षन्ति गहनं निम्नमन्तिकात् ॥ ११.२२.१० ॥
हे अच्युता, अनुरक्त पत्नींनी रक्षिलेल्या त्याला, त्या भीती दाखवत जवळून दाट सखल भागाकडे ओढून नेत आहेत.
11.22.11
तमेताः पर्यपासन्ते वीक्षमाणा महाभुजम् ।
सिन्धुसौवीरकाम्भोजगान्धारयवनस्त्रियः ॥ ११.२२.११ ॥
महाबाहू त्याला या पाहत त्याच्याभोवती बसल्या आहेत—सिंधु, सौवीर, कांबोज, गांधार आणि यवन देशांतील स्त्रिया.
11.22.12
यदा कृष्णामुपादाय प्राद्रवत्केकयैः सह ।
तदैव वध्यः पाण्डूनां जनार्दन जयद्रथः ॥ ११.२२.१२ ॥
हे जनार्दना, त्याने कृष्णेला (द्रौपदीला) उचलून केकयांसह पलायन केले, तेव्हाच पांडवांकडून वध्य ठरला जयद्रथ.
11.22.13
दुःशलां मानयद्भिस्तु तदा मुक्तो जयद्रथः ।
कथमद्य न तां कृष्ण मानयन्ति स्म ते पुनः ॥ ११.२२.१३ ॥
हे कृष्णा, तेव्हा दुःशलेचा सन्मान करतच जयद्रथ सोडला गेला; आज ते तिचा सन्मान का करत नाहीत?
11.22.14
सैन्धवं मे सुता बाला प्रस्स्वलन्तीव दुःखिता ।
प्रमापयन्ती चात्मानमाक्रोशन्तीव पाण्डवान् ॥ ११.२२.१४ ॥
सैंधवासाठी माझी बालिका दुःखाने जणू अडखळत आहे, स्वतःचा नाश करीत पांडवांची निंदा करीत आहे.
11.22.15
किन्नु दुःखतरं कृष्ण परं मम भविष्यति ।
यत्सुता विधवा बाला स्नुषाश्च निहतेश्वराः ॥ ११.२२.१५ ॥
हे कृष्णा, यापेक्षा मोठे दुःख माझ्यासाठी आणखी काय असेल? माझ्या मुली, बालिका सुना विधवा झाल्या, त्यांचे पती मारले गेले.
11.22.16
हाहा धिग्धुःशलां पश्य वीतशोकभयामिव ।
भर्तुः शिर अपश्यन्तीं धावमानामितस्ततः ॥ ११.२२.१६ ॥
अरेरे, धिक्कार असो! दुःशलेकडे पाहा, शोक-भय सोडल्यासारखी, पतीचे मस्तक न दिसल्याने इकडे-तिकडे धावत आहे.
11.22.17
वारयामास यः सर्वान्पाण्डवान्पुत्रगृद्विनः ।
स हत्वा विपुलाः सेनाः सर्वयं मृत्युवशं गतः ॥ ११.२२.१७ ॥
पुत्रप्रेमाने जो सर्व पांडवांना अडवत होता, तो प्रचंड सैन्ये मारून स्वतःच मृत्यूच्या अधीन झाला.
11.22.18
तं मत्तमिव मातङ्गं वीरं परमदुर्जयम् ।
परिवार्य रुदन्त्येताः स्त्रियश्चन्द्रोपमाननाः ॥ ११.२२.१८ ॥
मदोन्मत्त हत्तीसारख्या, अत्यंत दुर्जय त्या वीराभोवती चंद्रमुखी या स्त्रिया रडत आहेत.