ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 11.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.22.1
आवनत्यं भीमसेनेन भक्षयन्ति निपातितम् ।
गृध्रगोमायवः शूरं दूरबन्धुमबन्धुवत् ॥ ११.२२.१ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਡਿੱਗਾਏ ਗਏ ਆਵੰਤ੍ਯ ਨੂੰ ਗਿਰਝਾਂ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸੂਰਮਾ ਬਿਨਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਹੈ।
11.22.2
तं पश्य कदनं कृत्वा शूराणां मधुसूदन ।
शयानं वीरशयने रुधिरेण समुक्षितम् ॥ ११.२२.२ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਵੇਖ। ਵੀਰਸ਼ਯਾ ਉੱਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਪਿਆ ਉਹ ਵੇਖ।
11.22.3
तं सृगालाश्च कङ्काश्च क्रव्यादाश्च पृथग्विधाः ।
तेनतेन विकर्षन्ति पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ११.२२.३ ॥
ਗਿੱਦੜ, ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵ ਉਸਨੂੰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਲ ਦਾ ਇਹ ਪਲਟਾ ਵੇਖ।
11.22.4
शयानं वीरशयने शूरमाक्रन्दकारिणम् ।
आवन्त्यमभितो नार्यो रुदत्यः पर्युपासते ॥ ११.२२.४ ॥
ਵੀਰਸ਼ਯਾ ਉੱਤੇ ਪਏ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਣ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸੂਰਮੇ ਆਵੰਤ੍ਯ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੋਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।
11.22.5
प्रातिपेयं महेष्वासं हतं भीमेन बाह्लिकम् ।
प्रसुप्तमिव शार्दुलं पश्य कृष्णमनस्विनम् ॥ ११.२२.५ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਾਤਿਪੇਯ ਬਾਹਲੀਕ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਸੁੱਤੇ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਪਏ ਉਸ ਉਦਾਰ-ਮਨ ਨੂੰ ਵੇਖ।
11.22.6
अतीव मुखवर्णोऽस्य निहतस्यापि शोभते ।
सोमस्यवाभिपूर्णस्य पौर्णमास्यां समुद्यतः ॥ ११.२२.६ ॥
ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਰੰਗਤ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ; ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ।
11.22.7
पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञां चाभिरक्षता ।
पाकशासनिना सङ्ख्ये वार्धक्षत्रिर्निपातितः ॥ ११.२२.७ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਆਖਦੀ ਹਾਂ—ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰਧਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿ (ਜਯਦ੍ਰਥ) ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
11.22.8
एकादशचमूर्भित्त्वा रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
सत्यं चिकीर्षता पश्य हतमेनं जयद्रथम् ॥ ११.२२.८ ॥
ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਇਹ, ਸੱਚ (ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ) ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਗਿਆਰਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ—ਵੇਖ, ਜਯਦ੍ਰਥ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
11.22.9
सिन्धुसौवीरभर्तारं दर्पपूर्णं मनस्विनम् ।
भक्षयन्ति शिवा गृध्रा जनार्दन जयद्रथम् ॥ ११.२२.९ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਸਿੰਧ ਤੇ ਸੌਵੀਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਜਯਦ੍ਰਥ—ਉਸਨੂੰ ਗਿੱਦੜ ਤੇ ਗਿਰਝਾਂ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
11.22.10
संरक्ष्यमाणं भार्याभिरनुरक्ताभिरच्युत ।
भीषयन्त्यो विकर्षन्ति गहनं निम्नमन्तिकात् ॥ ११.२२.१० ॥
ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਪਿਆਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਉਹ—ਉਹ ਡਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇੜਿਓਂ ਸੰਘਣੀ ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
11.22.11
तमेताः पर्यपासन्ते वीक्षमाणा महाभुजम् ।
सिन्धुसौवीरकाम्भोजगान्धारयवनस्त्रियः ॥ ११.२२.११ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਘੇਰ ਕੇ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ—ਸਿੰਧ, ਸੌਵੀਰ, ਕੰਬੋਜ, ਗੰਧਾਰ ਅਤੇ ਯਵਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ।
11.22.12
यदा कृष्णामुपादाय प्राद्रवत्केकयैः सह ।
तदैव वध्यः पाण्डूनां जनार्दन जयद्रथः ॥ ११.२२.१२ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੇਕਯਾਂ ਨਾਲ ਭੱਜਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਜਯਦ੍ਰਥ ਵਧ-ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
11.22.13
दुःशलां मानयद्भिस्तु तदा मुक्तो जयद्रथः ।
कथमद्य न तां कृष्ण मानयन्ति स्म ते पुनः ॥ ११.२२.१३ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਉਦੋਂ ਦੁਃਸ਼ਲਾ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਿਆਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਅੱਜ ਉਹ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?
11.22.14
सैन्धवं मे सुता बाला प्रस्स्वलन्तीव दुःखिता ।
प्रमापयन्ती चात्मानमाक्रोशन्तीव पाण्डवान् ॥ ११.२२.१४ ॥
ਸੈਂਧਵ ਲਈ ਮੇਰੀ ਬਾਲੜੀ ਧੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਲੜਖੜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਕੋਸਦੀ ਜਿਹੀ।
11.22.15
किन्नु दुःखतरं कृष्ण परं मम भविष्यति ।
यत्सुता विधवा बाला स्नुषाश्च निहतेश्वराः ॥ ११.२२.१५ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਤੇ ਬਾਲ ਨੂੰਹਾਂ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
11.22.16
हाहा धिग्धुःशलां पश्य वीतशोकभयामिव ।
भर्तुः शिर अपश्यन्तीं धावमानामितस्ततः ॥ ११.२२.१६ ॥
ਹਾਏ, ਧਿੱਕਾਰ! ਦੁਃਸ਼ਲਾ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਸੋਗ ਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਿਹੀ, ਪਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਨਾ ਦਿਸਣ ਕਰਕੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜ ਰਹੀ ਹੈ।
11.22.17
वारयामास यः सर्वान्पाण्डवान्पुत्रगृद्विनः ।
स हत्वा विपुलाः सेनाः सर्वयं मृत्युवशं गतः ॥ ११.२२.१७ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਜਿਸਨੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਗਿਆ।
11.22.18
तं मत्तमिव मातङ्गं वीरं परमदुर्जयम् ।
परिवार्य रुदन्त्येताः स्त्रियश्चन्द्रोपमाननाः ॥ ११.२२.१८ ॥
ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਰਜਯ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।