उपनिषदे · Chāndogya 7.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.7.1
विज्ञानं वाव ध्यानाद्भूयः विज्ञानेन वा ऋग्वेदं विजानाति यजुर्वेदँ सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यँराशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्याँ सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवाँश्च मनुष्याँश्च पशूँश्च वयाँसि च तृणवनस्पतीञ्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं चान्नं च रसं चेमं च लोकममुं च विज्ञानेनैव विजानाति विज्ञानमुपास्स्वेति ॥ ७.७.१ ॥
विज्ञान निश्चितच ध्यानाहून मोठे आहे. विज्ञानानेच माणूस ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, चौथा अथर्ववेद, इतिहास-पुराण पाचवा वेद, वेदांचा वेद, पितृविद्या, दैव निधी, तर्कविद्या, एकायन, देवविद्या, ब्रह्मविद्या, भूतविद्या, क्षत्रविद्या, नक्षत्रविद्या, सर्प-देव-जनविद्या, द्युलोक, पृथ्वी, वायू, आकाश, पाणी, तेज, देव, मनुष्य, पशू, पक्षी, तृण-वनस्पती, हिंस्र प्राणी, कीटक-पतंग-मुंगीपर्यंत, धर्म आणि अधर्म, सत्य आणि असत्य, साधू आणि असाधू, हृदयज्ञ आणि अहृदयज्ञ, अन्न, रस, हा लोक आणि तो लोक हे सर्व विज्ञानानेच जाणतो. विज्ञानाची उपासना कर.
Chāndogya 7.7.2
स यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्ते विज्ञानवतो वै स लोकाञ्ज्ञानवतोऽभिसिध्यति यावद्विज्ञानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो विज्ञानाद्भूय इति विज्ञानाद्वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.७.२ ॥
जो विज्ञानाला ब्रह्म मानून उपासना करतो, त्याला विज्ञानवंतांची व ज्ञानवंतांची लोके प्राप्त होतात. विज्ञानाची मर्यादा जिथवर आहे तिथवर त्याला इच्छेनुसार संचार करण्याचे स्वातंत्र्य मिळते. जो विज्ञानाला ब्रह्म मानून उपासना करतो. (नारद:) हे भगवन्, विज्ञानापेक्षा मोठे काही आहे का? (सनत्कुमार:) विज्ञानापेक्षा मोठे आहे. ते भगवंतांनी मला सांगावे.