ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 7.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.7.1
विज्ञानं वाव ध्यानाद्भूयः विज्ञानेन वा ऋग्वेदं विजानाति यजुर्वेदँ सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यँराशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्याँ सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवाँश्च मनुष्याँश्च पशूँश्च वयाँसि च तृणवनस्पतीञ्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं चान्नं च रसं चेमं च लोकममुं च विज्ञानेनैव विजानाति विज्ञानमुपास्स्वेति ॥ ७.७.१ ॥
ਵਿਗਿਆਨ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਰਿਗਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ, ਸਾਮਵੇਦ, ਚੌਥਾ ਅਥਰਵਵੇਦ, ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣ ਪੰਜਵਾਂ ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵੇਦ, ਪਿਤਰ ਵਿੱਦਿਆ, ਦੈਵੀ ਨਿਧੀ, ਤਰਕ ਵਿੱਦਿਆ, ਏਕਾਇਨ, ਦੇਵ ਵਿੱਦਿਆ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਦਿਆ, ਭੂਤ ਵਿੱਦਿਆ, ਖੱਤਰ ਵਿੱਦਿਆ, ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਦਿਆ, ਸਰਪ-ਦੇਵ-ਜਨ ਵਿੱਦਿਆ, ਦਿਉਲੋਕ, ਧਰਤੀ, ਵਾਯੂ, ਅਕਾਸ਼, ਜਲ, ਤੇਜ, ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਘਾਹ-ਬੂਟੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜੀਵ, ਕੀੜੇ-ਪਤੰਗ-ਕੀੜੀ ਤੱਕ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ, ਸਾਧੂ ਅਤੇ ਅਸਾਧੂ, ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਜਾਣਿਆ, ਅੰਨ, ਰਸ, ਇਹ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
Chāndogya 7.7.2
स यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्ते विज्ञानवतो वै स लोकाञ्ज्ञानवतोऽभिसिध्यति यावद्विज्ञानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो विज्ञानाद्भूय इति विज्ञानाद्वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.७.२ ॥
ਜੋ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਨਾਰਦ:) ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਕੀ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਹੈ? (ਸਨਤਕੁਮਾਰ:) ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਣ।