Mahābhārata · Adhyāya 6.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.25.1
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ ६.२५.१ ॥
En el campo del dharma, en Kurukṣetra, reunidos y ansiosos de combate, ¿qué hicieron los míos y los Pāṇḍavas, oh Sañjaya?
6.25.2
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसंगम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ ६.२५.२ ॥
Al ver el ejército de los Pāṇḍavas dispuesto en formación, entonces el rey Duryodhana se acercó al maestro y pronunció estas palabras.
6.25.3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ ६.२५.३ ॥
Mira, oh maestro, este gran ejército de los hijos de Pāṇḍu, dispuesto por el hijo de Drupada, tu sabio discípulo.
6.25.4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ६.२५.४ ॥
Aquí hay héroes, grandes arqueros, iguales a Bhīma y Arjuna en la batalla: Yuyudhāna, Virāṭa y Drupada, el gran auriga.
6.25.5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कृन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ ६.२५.५ ॥
Dhṛṣṭaketu, Cekitāna, el poderoso rey de Kāśi, Purujit, Kuntibhoja y Śaibya, toro entre los hombres.
6.25.6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च नरपुङ्गवः ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ ६.२५.६ ॥
Yudhāmanyu, el valiente Uttamaujas, toro entre los hombres, el hijo de Subhadrā y los hijos de Draupadī: todos ellos grandes aurigas.
6.25.7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ ६.२५.७ ॥
Mejor de los dvijas, escucha ahora a los que entre los nuestros se distinguen. Te los nombro para que puedan ser reconocidos.
6.25.8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिंजयः ।
अश्वत्थांमा विकर्णश्च सौमदत्तिर्जयद्रथः ॥ ६.२५.८ ॥
Tú, Bhīṣma, Karṇa, Kṛpa, vencedor en batalla, Aśvatthāman, Vikarṇa y Jayadratha, hijo de Somadatta.
6.25.9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ६.२५.९ ॥
Y otros muchos héroes que han entregado sus vidas por mí, todos armados con diversas armas y diestros en la batalla.
6.25.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ ६.२५.१० ॥
Ese ejército nuestro, protegido por Bhīṣma, es insuficiente; pero este ejército de ellos, protegido por Bhīma, es suficiente.
6.25.11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ ६.२५.११ ॥
Situados en todos los puestos, cada cual según su parte, todos ustedes deben proteger a Bhīṣma.
6.25.12
तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ६.२५.१२ ॥
Produciendo alegría en él, el poderoso abuelo, anciano de los Kurus, lanzó un rugido de león y tocó su caracola con fuerza.
6.25.13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ६.२५.१३ ॥
Entonces los caracolas, tambores, paṇava, ānaka y go-mukha sonaron de repente, y aquel sonido se volvió un estruendo tumultuoso.
6.25.14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दते स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ ६.२५.१४ ॥
Entonces Mādhava y el Pāṇḍava, de pie en el gran carro uncido a caballos blancos, soplaron sus caracolas divinas.
6.25.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ६.२५.१५ ॥
Hṛṣīkeśa sopló Pāñcajanya, Dhanaṃjaya sopló Devadatta, y Bhīma de hechos terribles, Vṛkodara, sopló el gran caracol llamado Pauṇḍra.
6.25.16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ ६.२५.१६ ॥
El rey Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, sopló Ananta-vijaya, y Nakula y Sahadeva soplaron Sughoṣa y Maṇipuṣpaka.
6.25.17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ ६.२५.१७ ॥
El rey de Kāśi, el supremo arquero Śikhaṇḍin, el gran auriga Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa y el invencible Sātyaki también sopló sus caracolas.
6.25.18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ ६.२५.१८ ॥
Oh señor de la tierra, Drupada, los hijos de Draupadī y el de brazos poderosos, hijo de Subhadrā, soplaron cada uno sus caracolas por separado.
6.25.19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ ६.२५.१९ ॥
Aquel estruendo desgarró los corazones de los hijos de Dhṛtarāṣṭra, y el tumultuoso sonido hizo resonar el cielo y la tierra.
6.25.20
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसंपाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ ६.२५.२० ॥
Entonces el hijo de Pāṇḍu, cuyo estandarte lleva el mono, al ver a los hijos de Dhṛtarāṣṭra dispuestos en orden de batalla, alzó su arco cuando comenzó el choque de armas.
6.25.21
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ ६.२५.२१ ॥
Entonces dijo estas palabras a Hṛṣīkeśa: «Oh señor de la tierra, sitúa mi carro entre los dos ejércitos, oh Acyuta.»
6.25.22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे ॥ ६.२५.२२ ॥
«Hasta que haya contemplado a estos que están aquí, deseosos de combatir, para saber con quiénes debo luchar en esta empresa de guerra.»
6.25.23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ ६.२५.२३ ॥
«Veo a los que se han reunido aquí, dispuestos a combatir, que desean complacer en la batalla al hijo de Dhṛtarāṣṭra de mente perversa.»
6.25.24
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ ६.२५.२४ ॥
Así interpelado por Guḍākeśa, oh Bhārata, Hṛṣīkeśa situó aquel excelente carro entre los dos ejércitos.
6.25.25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥ ६.२५.२५ ॥
Ante Bhīṣma y Droṇa, y ante todos los reyes, dijo: 'Pārtha, mira a estos kurus reunidos.'
6.25.26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ ६.२५.२६ ॥
Allí Pārtha vio de pie a padres, abuelos, maestros, tíos maternos, hermanos, hijos, nietos y amigos.
6.25.27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ ६.२५.२७ ॥
Al ver a los suegros y amigos, a todos los parientes de pie en ambos ejércitos, aquel hijo de Kuntī—
6.25.28
कृपया परयाऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ ६.२५.२८ ॥
Abrumado por gran compasión y desesperado, habló así: 'Kṛṣṇa, al ver a estos de mi propia sangre, presentes, deseosos de combatir—'
6.25.29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ ६.२५.२९ ॥
Mis miembros se hunden, mi boca se seca, un temblor surge en mi cuerpo y se me eriza el vello.
6.25.30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्वैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ ६.२५.३० ॥
El Gāṇḍīva se me resbala de la mano, y mi piel arde; no puedo sostenerme en pie, y mi mente parece dar vueltas.
6.25.31
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ ६.२५.३१ ॥
Oh Keśava, veo presagios adversos, y no prevé bien alguno matar a mis propios parientes en la batalla.
6.25.32
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ ६.२५.३२ ॥
No deseo la victoria, oh Kṛṣṇa, ni el reino ni los placeres. Oh Govinda, ¿de qué nos sirve el reino, los goces o incluso la vida?
6.25.33
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ ६.२५.३३ ॥
Aquellos por cuyo bien deseábamos el reino, los goces y los placeres, estos, habiendo renunciado a sus vidas y bienes, están aquí en la batalla.
6.25.34
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः स्यालाः संबन्धिनस्तथा ॥ ६.२५.३४ ॥
Maestros, padres, hijos, asimismo abuelos, tíos maternos, suegros, nietos, cuñados y parientes.
6.25.35
एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।
अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ ६.२५.३५ ॥
Oh Madhusūdana, aunque ellos me maten, no deseo matarlos, ni siquiera por el reino de los tres mundos, y mucho menos por la tierra.
6.25.36
निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
पापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः ॥ ६.२५.३६ ॥
Oh Janārdana, ¿qué alegría tendremos al matar a los hijos de Dhṛtarāṣṭra? Solo el pecado se nos adheriría por matar a estos agresores.
6.25.37
तस्मान्नार्हा यवं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ ६.२५.३७ ॥
Por tanto, no nos corresponde matar a los hijos de Dhṛtarāṣṭra, nuestros propios parientes. ¿Cómo podríamos ser felices después de matar a nuestra propia gente, oh Mādhava?
6.25.38
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
कुलक्षयकृतं दोषं पित्रद्रोहे च पातकम् ॥ ६.२५.३८ ॥
Aunque estos hombres, con la mente ofuscada por la codicia, no vean la culpa que nace de la destrucción de una familia ni el pecado de traicionar a los que son como padres,
6.25.39
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ ६.२५.३९ ॥
Oh Janārdana, ¿cómo no vamos a saber apartarnos de este pecado, si vemos claramente la culpa que nace de la destrucción de una familia?
6.25.40
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ ६.२५.४० ॥
Cuando una familia es destruida, perecen sus deberes eternos. Cuando el dharma se pierde, la injusticia domina a toda la familia.
6.25.41
अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ ६.२५.४१ ॥
Oh Kṛṣṇa, cuando prevalece la injusticia, las mujeres de la familia se corrompen. Oh descendiente de Vṛṣṇi, cuando las mujeres se corrompen, nace la mezcla de castas.
6.25.42
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां कुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ ६.२५.४२ ॥
Esta mezcla conduce sólo al infierno, tanto para los que destruyen la familia como para la propia familia. Sus antepasados caen, privados de las ofrendas de bolas de arroz y de agua.
6.25.43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ ६.२५.४३ ॥
Por estas faltas de quienes destruyen la familia, que causan la mezcla de las clases sociales, se extirpan los deberes de casta y los eternos deberes familiares.
6.25.44
उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ ६.२५.४४ ॥
Oh Janārdana, hemos oído que para los hombres cuyos deberes familiares han perecido, morar en el infierno es seguro.
6.25.45
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ ६.२५.४५ ॥
¡Ay! Nos hemos decidido a cometer un gran pecado, dispuestos a matar a nuestros propios parientes por codicia del placer del reino.
6.25.46
यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ ६.२५.४६ ॥
Si los hijos de Dhṛtarāṣṭra, con armas en mano, me matasen en la batalla sin que yo oponga resistencia y desarmado, eso sería para mí más seguro.
6.25.47
एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ ६.२५.४७ ॥
Habiendo hablado así, Arjuna se sentó en el asiento de su carro en la batalla, depositando su arco con sus flechas, con la mente agitada por el dolor.