ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.25.1
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ ६.२५.१ ॥
ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ମୋ ପକ୍ଷର ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ କ'ଣ କଲେ, ସଞ୍ଜୟ?
6.25.2
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसंगम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ ६.२५.२ ॥
ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ବ୍ୟୂହରେ ସଜ୍ଜିତ ଦେଖି ସେତେବେଳେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ ।
6.25.3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ ६.२५.३ ॥
ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଏହି ମହାସେନାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ରୁପଦ ପୁତ୍ର ଏହାକୁ ବ୍ୟୂହରେ ସଜାଇଛନ୍ତି ।
6.25.4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ६.२५.४ ॥
ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ ଶୂରମାନେ ଓ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧରମାନେ ଅଛନ୍ତି: ଯୁଯୁଧାନ, ବିରାଟ ଓ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୁପଦ ।
6.25.5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कृन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ ६.२५.५ ॥
ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଚେକିତାନ, ପରାକ୍ରମୀ କାଶୀରାଜ, ପୁରୁଜିତ, କୁନ୍ତିଭୋଜ ଓ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ୍ୟ ।
6.25.6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च नरपुङ्गवः ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ ६.२५.६ ॥
ଯୁଧାମନ୍ୟୁ, ପରାକ୍ରମୀ ଉତ୍ତମୌଜା, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ର ଓ ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁତ୍ରମାନେ — ସମସ୍ତେ ମହାରଥୀ ।
6.25.7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ ६.२५.७ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଆମ ସେନାର ଯେଉଁ ବିଶିଷ୍ଟ ନାୟକମାନେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି।
6.25.8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिंजयः ।
अश्वत्थांमा विकर्णश्च सौमदत्तिर्जयद्रथः ॥ ६.२५.८ ॥
ଆପଣ, ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧବିଜୟୀ କୃପ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜୟଦ୍ରଥ।
6.25.9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ६.२५.९ ॥
ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବୀର ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ନାନା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧନିପୁଣ।
6.25.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ ६.२५.१० ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଆମର ସେହି ସେନାବଳ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; କିନ୍ତୁ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏମାନଙ୍କର ଏହି ସେନାବଳ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।
6.25.11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ ६.२५.११ ॥
ସମସ୍ତ ଘାଟିରେ ନିଜ ନିଜ ଭାଗ ଅନୁସାରେ ରହି, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
6.25.12
तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ६.२५.१२ ॥
ତାଙ୍କ ମନରେ ହର୍ଷ ଜନ୍ମାଇ, କୁରୁବୃଦ୍ଧ ପ୍ରତାପୀ ପିତାମହ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ସିଂହନାଦ କରି ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
6.25.13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ६.२५.१३ ॥
ଏଥର ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ପଣବ, ଆନକ ଓ ଗୋମୁଖ ହଠାତ୍ ବାଜି ଉଠିଲେ; ସେ ଶବ୍ଦ ପ୍ରବଳ କୋଳାହଳ ହେଲା।
6.25.14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दते स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ ६.२५.१४ ॥
ଏଥର ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିବା ମହାରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମାଧବ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଦିବ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
6.25.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ६.२५.१५ ॥
ହୃଷୀକେଶ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ, ଧନଞ୍ଜୟ ଦେବଦତ୍ତ ଏବଂ ଭୀମକର୍ମା ବୃକୋଦର ପୌଣ୍ଡ୍ର ନାମକ ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
6.25.16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ ६.२५.१६ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅନନ୍ତବିଜୟ, ଏବଂ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ସୁଘୋଷ ଓ ମଣିପୁଷ୍ପକ ବଜାଇଲେ।
6.25.17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ ६.२५.१७ ॥
କାଶ୍ୟ, ପରମ ଧନୁର୍ଧର ଶିଖଣ୍ଡୀ, ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ବିରାଟ ଓ ଅପରାଜିତ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
6.25.18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ ६.२५.१८ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି! ଦ୍ରୁପଦ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ମହାବାହୁ ସୌଭଦ୍ର ସମସ୍ତେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
6.25.19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ ६.२५.१९ ॥
ସେଇ ଘୋଷ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ବିଦାରଣ କଲା; ସେଇ ତୁମୁଳ ଧ୍ୱନି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲା।
6.25.20
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसंपाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ ६.२५.२० ॥
ତା'ପରେ ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, କପିଧ୍ୱଜ ପାଣ୍ଡବ ଶସ୍ତ୍ରସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ଧନୁ ଉଠାଇଲେ।
6.25.21
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ ६.२५.२१ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ, ହେ ମହୀପତି: ଉଭୟ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ମୋ ରଥ ସ୍ଥାପନ କର, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ।
6.25.22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे ॥ ६.२५.२२ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖିବି, ଏହି ରଣୋଦ୍ୟମରେ ମୋତେ କାହା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ହେବ।
6.25.23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ ६.२५.२३ ॥
ଏଠାରେ ସମବେତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଏମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖେ; ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର-ପୁତ୍ରର ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକମାନଙ୍କୁ।
6.25.24
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ ६.२५.२४ ॥
ହେ ଭାରତ, ଗୁଡାକେଶ ଏହିପରି କହିବାରୁ ହୃଷୀକେଶ ଉଭୟ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଉତ୍ତମ ରଥ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
6.25.25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥ ६.२५.२५ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ କହିଲେ: 'ହେ ପାର୍ଥ, ଏଠାରେ ସମବେତ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।'
6.25.26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ ६.२५.२६ ॥
ସେଠାରେ ପାର୍ଥ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପିତା, ପିତାମହ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ମାମୁଁ, ଭାଇ, ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର ଓ ସଖାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
6.25.27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ ६.२५.२७ ॥
ଶ୍ୱଶୁର ଓ ସୁହୃଦମାନଙ୍କୁ, ଉଭୟ ସେନାରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି କୌନ୍ତେୟ—
6.25.28
कृपया परयाऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ ६.२५.२८ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କରୁଣାରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ, ବିଷାଦ କରି ସେ ଏହା କହିଲେ: 'ହେ କୃଷ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଏହି ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କୁ ଦେଖି—'
6.25.29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ ६.२५.२९ ॥
ମୋ ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହେଉଛି, ମୋ ମୁଖ ଶୁଖୁଛି, ମୋ ଶରୀରରେ କମ୍ପନ ଓ ରୋମାଞ୍ଚ ଉଠୁଛି।
6.25.30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्वैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ ६.२५.३० ॥
ଗାଣ୍ଡୀବ ମୋ ହାତରୁ ଖସି ଯାଉଛି, ମୋ ଚର୍ମ ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛି; ମୁଁ ଠିଆ ହେବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ, ମୋ ମନ ଯେପରି ଘୂରୁଛି।
6.25.31
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ ६.२५.३१ ॥
ହେ କେଶବ, ମୁଁ ବିପରୀତ ଅପଶକୁନ ଦେଖୁଛି; ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ମାରି ମୁଁ କୌଣସି କଲ୍ୟାଣ ଦେଖୁନାହିଁ।
6.25.32
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ ६.२५.३२ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୁଁ ବିଜୟ, ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ସୁଖ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ରାଜ୍ୟରେ ଆମର କଣ, ଭୋଗ ବା ଜୀବନରେ କଣ?
6.25.33
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ ६.२५.३३ ॥
ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ରାଜ୍ୟ, ଭୋଗ ଓ ସୁଖ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲୁ, ସେମାନେ ହିଁ ଏବେ ପ୍ରାଣ ଓ ଧନ ତ୍ୟାଗ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
6.25.34
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः स्यालाः संबन्धिनस्तथा ॥ ६.२५.३४ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ପିତା, ପୁତ୍ର, ସେହିପରି ଅଜାମାନେ, ମାମୁଁମାନେ, ଶ୍ୱଶୁରମାନେ, ନାତିମାନେ, ଶ୍ୟାଳକମାନେ ଏବଂ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ।
6.25.35
एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।
अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ ६.२५.३५ ॥
ହେ ମଧୁସୂଦନ, ସେମାନେ ମୋତେ ମାରିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ତ୍ରିଲୋକ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ତ କଥା ହିଁ ନାହିଁ!
6.25.36
निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
पापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः ॥ ६.२५.३६ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମାରି ଆମକୁ କଣ ଆନନ୍ଦ ହେବ? ଏହି ଆତତାୟୀମାନଙ୍କୁ ମାରିଲେ ପାପ ହିଁ ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବ।
6.25.37
तस्मान्नार्हा यवं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ ६.२५.३७ ॥
ତେଣୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଆମ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ମାଧବ, ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ମାରି ଆମେ କିପରି ସୁଖୀ ହେବୁ?
6.25.38
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
कुलक्षयकृतं दोषं पित्रद्रोहे च पातकम् ॥ ६.२५.३८ ॥
ଲୋଭରେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ଏମାନେ କୁଳକ୍ଷୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷ ଏବଂ ପିତୃତୁଲ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ରୋହର ପାପ ଦେଖୁନଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
6.25.39
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ ६.२५.३९ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, କୁଳକ୍ଷୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖୁଥିବା ଆମେ ଏହି ପାପରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେବାର ଉପାୟ କାହିଁକି ଜାଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ?
6.25.40
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ ६.२५.४० ॥
କୁଳକ୍ଷୟରେ କୁଳର ସନାତନ ଧର୍ମସବୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଅଧର୍ମ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଅଭିଭୂତ କରେ।
6.25.41
अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ ६.२५.४१ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଅଧର୍ମର ପ୍ରାବଲ୍ୟରେ କୁଳସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୂଷିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୂଷିତ ହେଲେ ବର୍ଣସଙ୍କର ଜନ୍ମେ।
6.25.42
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां कुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ ६.२५.४२ ॥
ଏହି ସଙ୍କର କୁଳଘାତୀ ଏବଂ କୁଳକୁ ନରକ ଦିଗକୁ ହିଁ ନେଇଯାଏ। ଏମାନଙ୍କ ପିତୃଗଣ ପିଣ୍ଡ ଓ ଉଦକ କ୍ରିୟାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।
6.25.43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ ६.२५.४३ ॥
କୁଳ ବିନାଶକାରୀମାନଙ୍କର ଏହି ଦୋଷରେ, ବର୍ଣସଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ସେହି ଦୋଷରେ, ଜାତିଧର୍ମ ଓ ଶାଶ୍ୱତ କୁଳଧର୍ମ ଉଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ।
6.25.44
उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ ६.२५.४४ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର କୁଳଧର୍ମ ଉଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କର ନରକରେ ନିଶ୍ଚିତ ବାସ ହୁଏ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
6.25.45
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ ६.२५.४५ ॥
ଅହୋ! ରାଜ୍ୟସୁଖର ଲୋଭରେ ଆମେ ନିଜ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇଛୁ; କେତେ ବଡ଼ ପାପ କରିବାକୁ ଆମେ ସ୍ଥିର କରିଛୁ!
6.25.46
यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ ६.२५.४६ ॥
ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ପ୍ରତିକାର ନ କରୁଥିବା, ନିରସ୍ତ୍ର ମୋତେ ଯଦି ରଣରେ ବଧ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ମଙ୍ଗଳଜନକ ହେବ।
6.25.47
एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ ६.२५.४७ ॥
ଏହା କହି ଅର୍ଜୁନ ରଣରେ ରଥର ଆସନରେ ବସିଗଲେ; ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଶୋକରେ ବିଚଳିତ ମନ ସହିତ।