ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.25.1
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ ६.२५.१ ॥
ਧਰਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਪੱਖ ਦੇ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਸੰਜਯ?
6.25.2
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसंगम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ ६.२५.२ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਵੇਖ ਕੇ ਤਦ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਚਾਰੀਆ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
6.25.3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ ६.२५.३ ॥
ਹੇ ਆਚਾਰੀਆ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਚੇਲੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
6.25.4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ६.२५.४ ॥
ਇੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵਰਗੇ ਸੂਰਮੇ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹਨ: ਯੁਯੁਧਾਨ, ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਦ੍ਰੁਪਦ।
6.25.5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कृन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ ६.२५.५ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਪਰਾਕਰਮੀ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ, ਪੁਰੂਜਿਤ, ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਅਤੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੈਬ੍ਯ।
6.25.6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च नरपुङ्गवः ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ ६.२५.६ ॥
ਯੁਧਾਮਨਯੂ, ਪਰਾਕਰਮੀ ਉੱਤਮੌਜਾ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ।
6.25.7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ ६.२५.७ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਸਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਇਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਪਛਾਣ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
6.25.8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिंजयः ।
अश्वत्थांमा विकर्णश्च सौमदत्तिर्जयद्रथः ॥ ६.२५.८ ॥
ਤੁਸੀਂ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਨ, ਜੰਗ ਦਾ ਜੇਤੂ ਕ੍ਰਿਪ, ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ, ਵਿਕਰਣ ਅਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਦ੍ਰਥ।
6.25.9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ६.२५.९ ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਵਾਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮੇ ਵੀ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।
6.25.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ ६.२५.१० ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸਾਡਾ ਉਹ ਬਲ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਪਰ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਬਲ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
6.25.11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ ६.२५.११ ॥
ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
6.25.12
तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ६.२५.१२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉੱਚੀ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕਰਕੇ ਸੰਖ ਵਜਾਇਆ।
6.25.13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ६.२५.१३ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀਆਂ, ਪਣਵ, ਆਨਕ ਅਤੇ ਗੋਮੁਖ ਅਚਾਨਕ ਵੱਜ ਉੱਠੇ; ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਭਿਆਨਕ ਰੌਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
6.25.14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दते स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ ६.२५.१४ ॥
ਫਿਰ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹਾਨ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਦਿਵ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ।
6.25.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ६.२५.१५ ॥
ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਪਾਂਚਜਨਯ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਅਤੇ ਭੀਮਕਰਮਾ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰ ਨਾਮਕ ਮਹਾਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
6.25.16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ ६.२५.१६ ॥
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਅਨੰਤਵਿਜਯ, ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਸੁਘੋਸ਼ ਤੇ ਮਣਿਪੁਸ਼ਪਕ ਵਜਾਏ।
6.25.17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ ६.२५.१७ ॥
ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ, ਪਰਮ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ, ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ।
6.25.18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ ६.२५.१८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ! ਦ੍ਰੁਪਦ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੇ ਸਭ ਨੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ।
6.25.19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ ६.२५.१९ ॥
ਉਸ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ; ਉਸ ਤੁਮੁਲ ਧੁਨੀ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
6.25.20
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसंपाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ ६.२५.२० ॥
ਫਿਰ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਪਿਧੱਵਜ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰਾਹਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ।
6.25.21
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ ६.२५.२१ ॥
ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ: ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੇਰਾ ਰਥ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਅੱਚੁਤ।
6.25.22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे ॥ ६.२५.२२ ॥
ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵਾਂ, ਕਿ ਇਸ ਰਣ-ਉਦਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਹੈ।
6.25.23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ ६.२५.२३ ॥
ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ।
6.25.24
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ ६.२५.२४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਉੱਤਮ ਰਥ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.25.25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥ ६.२५.२५ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।'
6.25.26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ ६.२५.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਪਿਤਾਵਾਂ, ਦਾਦਿਆਂ, ਆਚਾਰੀਆਂ, ਮਾਮਿਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
6.25.27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ ६.२५.२७ ॥
ਸਹੁਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਨੂੰ, ਦੋਵਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਕੌਂਤੇਯ—
6.25.28
कृपया परयाऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ ६.२५.२८ ॥
ਬਹੁਤ ਦਇਆ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਵਿਸ਼ਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—'
6.25.29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ ६.२५.२९ ॥
ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੰਬਣੀ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.25.30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्वैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ ६.२५.३० ॥
ਗਾਂਡੀਵ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਖਿਸਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਚਮੜੀ ਵੀ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿਵੇਂ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.25.31
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ ६.२५.३१ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਮੈਨੂੰ ਉਲਟੇ ਅਪਸ਼ਗਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਵਜਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭਲਾਈ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
6.25.32
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ ६.२५.३२ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੈਂ ਜਿੱਤ, ਰਾਜ ਜਾਂ ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਰਾਜ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਕੀ, ਭੋਗਾਂ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਕੀ?
6.25.33
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ ६.२५.३३ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਰਾਜ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
6.25.34
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः स्यालाः संबन्धिनस्तथा ॥ ६.२५.३४ ॥
ਆਚਾਰੀਆ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਦੇ, ਮਾਮੇ, ਸਹੁਰੇ, ਪੋਤੇ, ਸਾਲੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ।
6.25.35
एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।
अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ ६.२५.३५ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਲਈ ਤਾਂ ਕੀ ਆਖਣਾ!
6.25.36
निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
पापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः ॥ ६.२५.३६ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਤਤਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਤਾਂ ਪਾਪ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਆ ਚਿੰਬੜੇਗਾ।
6.25.37
तस्मान्नार्हा यवं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ ६.२५.३७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਆਪਣੇ ਸਜਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਸੁਖੀ ਹੋਵਾਂਗੇ?
6.25.38
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
कुलक्षयकृतं दोषं पित्रद्रोहे च पातकम् ॥ ६.२५.३८ ॥
ਲੋਭ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਕੁਲ-ਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਿਤਾ-ਸਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਦਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ,
6.25.39
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ ६.२५.३९ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਕੁਲ-ਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦੋਸ਼ ਸਾਫ਼ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁੜਨਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?
6.25.40
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ ६.२५.४० ॥
ਕੁਲ-ਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਕੁਲ ਦੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਅਧਰਮ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਦਬਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
6.25.41
अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ ६.२५.४१ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਵਰਣ-ਸੰਕਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
6.25.42
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां कुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ ६.२५.४२ ॥
ਇਹ ਸੰਕਰ ਕੁਲ-ਘਾਤਕਾਂ ਅਤੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵੱਲ ਹੀ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਲ-ਕਰਮ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
6.25.43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ ६.२५.४३ ॥
ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਵਰਣ-ਸੰਕਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਤੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਕੁਲ ਧਰਮ ਉਖੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
6.25.44
उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ ६.२५.४४ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
6.25.45
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ ६.२५.४५ ॥
ਹਾਇ! ਰਾਜ-ਸੁਖ ਦੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਜਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ; ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਠਾਨ ਲਿਆ ਹੈ!
6.25.46
यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ ६.२५.४६ ॥
ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੇ ਮੈਨੂੰ, ਬਿਨਾਂ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਿਹੱਥੇ ਨੂੰ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
6.25.47
एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ ६.२५.४७ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਥ ਦੀ ਬੈਠਕ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਬਾਣਾਂ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਚਲਿਤ ਮਨ ਨਾਲ।