મહાભારત · અધ્યાય 6.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.35.1
मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् ।
यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥ ६.३५.१ ॥
મારા પર કૃપા કરવા માટે તમે કહેલા અધ્યાત્મ નામના પરમ ગુહ્ય વચનોથી મારો આ મોહ દૂર થયો છે.
6.35.2
भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।
त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥ ६.३५.२ ॥
હે કમલપત્રાક્ષ, પ્રાણીઓની ઉત્પત્તિ અને લય મેં તમારી પાસેથી વિસ્તારથી સાંભળ્યા છે, અને તમારું અવ્યય માહાત્મ્ય પણ.
6.35.3
एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥ ६.३५.३ ॥
હે પરમેશ્વર, તમે તમારા વિષે જે કહ્યું તે એમ જ છે. હે પુરુષોત્તમ, તમારું ઐશ્વરિક રૂપ જોવાની મને ઇચ્છા છે.
6.35.4
मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो ।
योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम् ॥ ६.३५.४ ॥
હે પ્રભુ, જો તમને લાગે કે મારાથી તે જોવું શક્ય છે, તો હે યોગેશ્વર, મને તમારું અવ્યય સ્વરૂપ બતાવો.
6.35.5
पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥ ६.३५.५ ॥
હે પાર્થ, મારાં સેંકડો અને હજારો રૂપો જો; અનેક પ્રકારનાં, દિવ્ય, વિવિધ વર્ણ અને આકૃતિવાળાં.
6.35.6
पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा ।
बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याऽश्चर्याणि भारत ॥ ६.३५.६ ॥
આદિત્યો, વસુઓ, રુદ્રો, બે અશ્વિનીકુમારો અને મરુતોને જો. હે ભારત, પહેલાં ક્યારેય ન જોયેલાં અનેક આશ્ચર્યો જો.
6.35.7
इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ।
मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि ॥ ६.३५.७ ॥
અહીં એકસ્થાને સ્થિત આ સમગ્ર ચરાચર જગતને હવે જુઓ, મારા દેહમાં જુઓ, હે ગુડાકેશ; અને તમને બીજું જે કંઈ જોવાની ઇચ્છા હોય તે.
6.35.8
न तु मां शक्ष्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।
दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥ ६.३५.८ ॥
પણ તારી આ પોતાની આંખોથી તું મને જોઈ શકીશ નહિ; તને દિવ્ય ચક્ષુ આપું છું; મારો ઐશ્વર યોગ જો.
6.35.9
एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः ।
दर्शयामास पार्थाय मरमं रूपमैश्वरम् ॥ ६.३५.९ ॥
હે રાજન્, આમ કહીને પછી મહાયોગેશ્વર હરિએ પાર્થને પોતાનું પરમ ઐશ્વર રૂપ બતાવ્યું.
6.35.10
अनेकवक्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् ।
अनेकदिव्याभारणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥ ६.३५.१० ॥
અનેક મુખ અને નેત્રોવાળા, અનેક અદ્ભુત દર્શનવાળા, અનેક દિવ્ય આભૂષણોવાળા, અનેક દિવ્ય ઉગામેલા આયુધોવાળા.
6.35.11
दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।
सर्वाश्चर्यमयं देवमनन्तं विश्वतोमुखम् ॥ ६.३५.११ ॥
દિવ્ય માળાઓ અને વસ્ત્રો ધારણ કરેલા, દિવ્ય સુગંધી લેપવાળા, સર્વ આશ્ચર્યમય, તે અનંત દેવ, સર્વતોમુખ.
6.35.12
दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।
यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥ ६.३५.१२ ॥
આકાશમાં એક સાથે હજાર સૂર્ય ઉદય પામે, તો તે મહાત્માના તેજ જેવો પ્રકાશ થઈ શકે.
6.35.13
तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।
अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥ ६.३५.१३ ॥
ત્યારે પાંડવે દેવોના દેવના શરીરમાં એકઠા રહેલા સમસ્ત જગતને અનેક પ્રકારે વિભક્ત જોયું.
6.35.14
ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धऩञ्जयः ।
प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥ ६.३५.१४ ॥
ત્યારે વિસ્મયથી ભરાયેલો, રોમાંચિત ધનંજયે માથું નમાવીને દેવને પ્રણામ કર્યા અને હાથ જોડીને કહ્યું.
6.35.15
पश्यामि देवांस्तव देव देहे ।
सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।
ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थ-
मृषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥ ६.३५.१५ ॥
હે દેવ, હું આપના દેહમાં સર્વ દેવો, ભૂતવિશેષોના સમૂહો, કમલાસન પર બેઠેલા બ્રહ્મા અને ઈશને, સર્વ ઋષિઓ અને દિવ્ય નાગોને જોઉં છું.
6.35.16
अनेकबाहूदरवक्रनेत्रं ।
पश्यामि त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् ।
नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं ।
पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ॥ ६.३५.१६ ॥
અનેક બાહુ, ઉદર, મુખ અને નેત્રવાળા, સર્વત્ર અનંત રૂપવાળા આપને હું જોઉં છું. આપનો અંત, મધ્ય કે આદિ હું જોતો નથી. હે વિશ્વેશ્વર, હે વિશ્વરૂપ, હું જોઉં છું.
6.35.17
किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च ।
तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।
पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ता-
द्दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेययम् ॥ ६.३५.१७ ॥
મુકુટધારી, ગદાધારી, ચક્રધારી, તેજના પુંજ, સર્વત્ર દીપ્તિમાન આપને હું જોઉં છું. સર્વત્ર જોવામાં મુશ્કેલ, પ્રજ્વલિત અગ્નિ અને સૂર્ય સમાન કાંતિવાળા, અપ્રમેય આપને હું જોઉં છું.
6.35.18
त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं ।
त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता ।
सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥ ६.३५.१८ ॥
તમે જ જાણવા યોગ્ય પરમ અક્ષર છો. તમે જ આ વિશ્વનો પરમ આધાર છો. તમે અવ્યય છો, શાશ્વત ધર્મના રક્ષક છો. મારા મતે તમે સનાતન પુરુષ છો.
6.35.19
अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्य-
मनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।
पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्रं ।
स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥ ६.३५.१९ ॥
આદિ, મધ્ય અને અંત વિનાના, અનંત વીર્યવાન, અનંત બાહુવાળા, ચંદ્ર-સૂર્ય જેમના નેત્ર છે એવા, પ્રજ્વલિત અગ્નિમુખ તમને હું જોઉં છું. તમારા તેજથી આ વિશ્વને તપાવો છો.
6.35.20
द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि ।
व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः ।
दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तदेवं ।
लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ॥ ६.३५.२० ॥
સ્વર્ગ અને પૃથ્વી વચ્ચેનું આ અંતર અને બધી દિશાઓ એકલા તમારાથી વ્યાપ્ત છે. હે મહાત્મન્, તમારા આ અદ્ભુત અને ઉગ્ર રૂપને જોઈને ત્રણેય લોક આ રીતે વ્યથિત થઈ રહ્યા છે.
6.35.21
अमी हि त्वा सुरसङ्घा विशन्ति ।
केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणान्ति।
स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः ।
स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ॥ ६.३५.२१ ॥
આ દેવસમૂહો તમારામાં પ્રવેશે છે. કેટલાક ભયભીત થઈને હાથ જોડીને તમારી સ્તુતિ કરે છે. 'સ્વસ્તિ' કહીને મહર્ષિઓ અને સિદ્ધસમૂહો અનેક સ્તુતિઓથી તમારું ગુણગાન કરે છે.
6.35.22
रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या ।
विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च ।
गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा ।
वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे ॥ ६.३५.२२ ॥
રુદ્રો, આદિત્યો, વસુઓ અને સાધ્યો, વિશ્વેદેવો, બે અશ્વિનીકુમારો, મરુતો અને ઊષ્મપો, તથા ગંધર્વ, યક્ષ, અસુર અને સિદ્ધોના સમૂહો — આ સૌ વિસ્મિત થઈ આપને જોઈ રહ્યા છે.
6.35.23
रूपं महत्ते बहुवक्रनेत्रं ।
महाबाहो बहुबाहूरुपादम्।
बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं ।
दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ॥ ६.३५.२३ ॥
હે મહાબાહો! અનેક મુખો અને નેત્રો, અનેક ભુજાઓ, સાથળો અને ચરણો, અનેક પેટો તથા અનેક દાઢોથી ભયંકર આપનું આ મહાન રૂપ જોઈને લોકો વ્યથિત થયા છે, અને હું પણ.
6.35.24
नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं ।
व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वा प्रव्यथितान्तरात्मा ।
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥ ६.३५.२४ ॥
હે વિષ્ણુ! આકાશને સ્પર્શતું, તેજસ્વી, અનેક રંગોવાળું, ખુલ્લાં મુખો અને બળતાં વિશાળ નેત્રોવાળું આપનું રૂપ જોઈને મારું અંતઃકરણ અત્યંત વ્યથિત છે; મને ધીરજ કે શાંતિ મળતી નથી.
6.35.25
दंष्ट्राकरालानि च ते सुखानि ।
दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि।
दिशो न जाने न लभे च शर्म ।
प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ६.३५.२५ ॥
કાલાગ્નિ જેવાં, દાઢોથી ભયંકર આપનાં મુખો જોઈને મને દિશાઓ સમજાતી નથી, અને શાંતિ પણ મળતી નથી. હે દેવેશ, જગન્નિવાસ, પ્રસન્ન થાઓ.
6.35.26
अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः ।
सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः ।
भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ ।
सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥ ६.३५.२६ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના આ સર્વ પુત્રો રાજસમૂહો સહિત; ભીષ્મ, દ્રોણ, તે સૂતપુત્ર, અને આપણા પક્ષના મુખ્ય યોદ્ધાઓ સહિત —
6.35.27
वक्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति ।
दंष्ट्राकरालानि भयानकानि।
केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु ।
संदृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥ ६.३५.२७ ॥
તેઓ તારા વાંકા, દાંઢોથી ભયંકર મુખોમાં ઝડપથી પ્રવેશે છે; કેટલાક દાંતોની વચ્ચે ફસાયેલા, કચડાયેલાં મસ્તક સાથે દેખાય છે.
6.35.28
यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः ।
समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति।
तथा तवामी नरलोकवीरा ।
विशन्ति वक्राण्यभिविज्वलन्ति ॥ ६.३५.२८ ॥
નદીઓના ઘણા જળવેગ જેમ સમુદ્ર તરફ જ વહે છે, તેમ તારા આ મનુષ્યલોકના વીરો વાંકા મુખોમાં પ્રવેશીને બળી રહ્યા છે.
6.35.29
यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा ।
विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।
तथैव नाशाय विशन्ति लोका-
स्तवापि वक्राणि समृद्धवेगाः ॥ ६.३५.२९ ॥
સળગતી આગમાં જેમ પતંગિયાં પૂરા વેગથી વિનાશ માટે પ્રવેશે છે, તેમ આ લોકો પણ વિનાશ માટે તારા વાંકા મુખોમાં પૂરા વેગથી પ્રવેશે છે.
6.35.30
लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ता-
ल्लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिःक ।
तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं ।
भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥ ६.३५.३० ॥
હે વિષ્ણુ, તું ચારે બાજુથી સમગ્ર લોકોને ગળી જતો, સળગતાં મુખોથી તેમને ચાટે છે; તારા તેજથી સમગ્ર જગતને ભરીને તારી ઉગ્ર પ્રભાઓ તપાવે છે.
6.35.31
आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो ।
नमोऽस्तु ते देववर प्रसीद ।
विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं ।
न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम् ॥ ६.३५.३१ ॥
ઉગ્ર રૂપવાળા તું કોણ છે તે મને કહે. હે દેવશ્રેષ્ઠ, તને નમસ્કાર; પ્રસન્ન થા. આદિપુરુષ એવા તને જાણવાની ઇચ્છા છે, કારણ કે તારી પ્રવૃત્તિ હું સમજી શકતો નથી.
6.35.32
कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो ।
लोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः।
ऋतेऽपि त्वा न भविष्यन्ति सर्वे ।
येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥ ६.३५.३२ ॥
હું કાળ છું, લોકોનો સંહાર કરનાર, વધેલો; અહીં લોકોને સમેટવામાં પ્રવૃત્ત છું. તારા વિના પણ વિરોધી સેનાઓમાં ઊભેલા આ બધા યોદ્ધાઓ બચશે નહીં.
6.35.33
तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व ।
जित्वा शत्रून्भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम्।
मयैवैते निहताः पूर्वमेव ।
निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ॥ ६.३५.३३ ॥
તેથી તું ઊભો થા, યશ મેળવ; શત્રુઓને જીતીને સમૃદ્ધ રાજ્યનો ભોગ કર. આ બધા તો મારા દ્વારા પહેલેથી જ માર્યા ગયા છે; હે સવ્યસાચી, માત્ર નિમિત્ત બન.
6.35.34
द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च ।
कर्णं तथान्यानपि योधवीरान्।
मया हतांस्त्वं जहि माव्यथिष्ठा ।
युद्ध्यस्व जेतानि रणे सपत्नान् ॥ ६.३५.३४ ॥
દ્રોણ, ભીષ્મ, જયદ્રથ, કર્ણ અને બીજા વીર યોદ્ધાઓને—જેઓ મારા દ્વારા માર્યા ગયા છે—તું મારી નાખ; વ્યથિત ન થા. યુદ્ધ કર; રણમાં તું શત્રુઓને જીતીશ.
6.35.35
एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य ।
कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी।
नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं ।
सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य ॥ ६.३५.३५ ॥
કેશવનું આ વચન સાંભળીને, હાથ જોડીને ધ્રૂજતા કિરીટીએ ફરી ફરી નમસ્કાર કરીને, ગદ્ગદ કંઠે, અત્યંત ભયભીત થઈને, પ્રણામ કરીને કૃષ્ણને કહ્યું.
6.35.36
स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या ।
जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च।
रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति ।
सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः ॥ ६.३५.३६ ॥
હે હૃષીકેશ, તારી કીર્તિથી જગત યોગ્ય રીતે હર્ષિત થાય છે અને અનુરક્ત થાય છે; રાક્ષસો ભયભીત થઈને દિશાઓમાં ભાગે છે, અને સર્વ સિદ્ધસમૂહો તને નમસ્કાર કરે છે.
6.35.37
कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् ।
गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रे।
अनन्त देवेश जगन्निवास ।
त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत् ॥ ६.३५.३७ ॥
હે મહાત્મન્, તેઓ આપને શા માટે નમસ્કાર ન કરે? આપ બ્રહ્માથી પણ મહાન છો અને તેમના પણ આદિકર્તા છો. હે અનંત, દેવેશ, જગન્નિવાસ! આપ સત્ અને અસત્થી પર એવા અક્ષર છો.
6.35.38
त्वमादिदेवः पुरुषः पुराण-
स्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
वेत्ताऽसि वेद्यं च परं च धाम ।
त्वया ततं विश्वमनन्तरूप ॥ ६.३५.३८ ॥
આપ આદિદેવ, પુરાણ પુરુષ છો; આ વિશ્વનો પરમ આશ્રય પણ આપ જ છો. જાણનાર આપ, જાણવા યોગ્ય પણ આપ, પરમ ધામ પણ આપ. હે અનંતરૂપ, આ વિશ્વ આપથી વ્યાપ્ત છે.
6.35.39
वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः ।
प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च।
नमो नमस्तेऽतु सहस्रकृत्वः ।
पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ॥ ६.३५.३९ ॥
આપ જ વાયુ, યમ, અગ્નિ, વરુણ, ચંદ્ર, પ્રજાપતિ અને પ્રપિતામહ છો. આપને હજાર વાર નમસ્કાર, ફરી ફરી નમસ્કાર, નમસ્કાર.
6.35.40
नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते ।
नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व।
अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं ।
सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ॥ ६.३५.४० ॥
આગળથી અને પાછળથી આપને નમસ્કાર. સર્વ બાજુથી આપને નમસ્કાર, હે સર્વ! હે અનંતવીર્ય, અમિતવિક્રમ! આપ સર્વને વ્યાપો છો, તેથી આપ જ સર્વ છો.
6.35.41
सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं ।
हे कृष्ण हे यादव हे सखेति।
अजानता महिमानं तवेदं ।
मया प्रमादात्प्रणयेन वाऽपि ॥ ६.३५.४१ ॥
આપને મિત્ર માનીને બળપૂર્વક મેં જે કહ્યું — 'હે કૃષ્ણ, હે યાદવ, હે સખા' — આપની આ મહિમા ન જાણતાં, પ્રમાદથી કે સ્નેહથી પણ જે કહ્યું.
6.35.42
यच्चापहासार्थमसत्कृतोऽसि ।
विहारशय्यासनभोजनेषु ।
एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं ।
तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥ ६.३५.४२ ॥
હાસ્ય માટે, વિહાર, શયન, આસન અને ભોજન સમયે, એકલા કે અન્યોની સામે તમારું અપમાન થયું હોય, હે અચ્યુત, હે અપ્રમેય, તે માટે હું તમારી ક્ષમા માગું છું.
6.35.43
पितासि लोकस्य चराचरस्य ।
त्वमस्य पूज्यश् गुरुर्गरीयान्।
न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो ।
लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभावः ॥ ६.३५.४३ ॥
તમે ચરાચર લોકના પિતા છો, આનું પૂજ્ય અને શ્રેષ્ઠ ગુરુ છો. તમારા સમાન કોઈ નથી, તમારા કરતાં અધિક કોણ હોઈ શકે? ત્રણે લોકમાં તમારો પ્રભાવ અપ્રતિમ છે.
6.35.44
तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं ।
प्रसादये त्वामहमीशमीड्यम् ।
पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः ।
प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ॥ ६.३५.४४ ॥
તેથી શરીર નમાવીને, પ્રણામ કરીને, સ્તુત્ય ઈશ્વર, હું તમારી કૃપા માગું છું. જેમ પિતા પુત્રને, મિત્ર મિત્રને, પ્રિય પ્રિયાને સહન કરે, તેમ હે દેવ, તમે મને સહન કરો.
6.35.45
अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मि दृष्ट्वा ।
भयेन च प्रव्यथितं मनो मे।
तदेव मे दर्शय देव रूपं ।
प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ६.३५.४५ ॥
પહેલાં કદી ન જોયેલું રૂપ જોઈને હું હર્ષિત છું, પણ ભયથી મારું મન વ્યથિત છે. હે દેવ, તે જ રૂપ મને બતાવો. હે દેવેશ, જગન્નિવાસ, પ્રસન્ન થાઓ.
6.35.46
किरीटिनं गदिनं चक्रहस्त-
मिच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव।
तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन ।
सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥ ६.३५.४६ ॥
મુકુટધારી, ગદાધારી, હાથમાં ચક્ર ધારણ કરેલા તમને હું તેમ જ જોવા ઇચ્છું છું. હે સહસ્રબાહુ, હે વિશ્વમૂર્તિ, તે જ ચતુર્ભુજ રૂપે પ્રગટ થાઓ.
6.35.47
मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं ।
रूपं परं दर्शितमात्मयोगात्।
तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं ।
यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् ॥ ६.३५.४७ ॥
હે અર્જુન, પ્રસન્ન થઈને મેં મારી યોગશક્તિથી તને આ પરમ રૂપ બતાવ્યું છે. તે તેજોમય, વિશ્વરૂપ, અનંત, આદ્ય છે; તારા સિવાય કોઈએ તે પહેલાં જોયું નથી.
6.35.48
न वेद यज्ञाध्ययनैर्न दानै-
र्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः ।
एवंरूपः शक्य अहं नृलोके ।
द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर ॥ ६.३५.४८ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, યજ્ઞ, વેદાધ્યયન, દાન, ક્રિયાઓ કે ઉગ્ર તપથી આ રૂપમાં મનુષ્યલોકમાં તારા સિવાય કોઈ મને જોઈ શકતું નથી.
6.35.49
मा ते व्यथा मा च विमूढभावो ।
दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्भमेदम् ।
व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं ।
तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य ॥ ६.३५.४९ ॥
મારા આવા ભયંકર રૂપને જોઈને તને વ્યથા કે મૂઢતા ન થાઓ. ભયમુક્ત અને પ્રસન્ન મનથી ફરીથી મારું આ જ રૂપ તું જો.
6.35.50
इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा ।
स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः।
आश्वासयामास च भीतमेनं ।
भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा ॥ ६.३५.५० ॥
આ રીતે અર્જુનને કહીને વાસુદેવે ફરીથી પોતાનું રૂપ બતાવ્યું. ભયભીત થયેલા તેને આશ્વાસન આપીને તે મહાત્માએ ફરીથી સૌમ્ય દેહ ધારણ કર્યો.
6.35.51
दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन ।
इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः ॥ ६.३५.५१ ॥
હે જનાર્દન, તારું આ સૌમ્ય માનવ રૂપ જોઈને હવે હું સચેત થઈને મારી સ્વાભાવિક સ્થિતિમાં પાછો આવ્યો છું.
6.35.52
सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम ।
देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ६.३५.५२ ॥
તેં જોયેલું મારું આ રૂપ જોવું અત્યંત દુષ્કર છે. દેવો પણ સદા આ રૂપના દર્શનની ઇચ્છા રાખે છે.
6.35.53
नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया ।
शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा ॥ ६.३५.५३ ॥
તેં મને જેવો જોયો તેવો, આ પ્રકારે હું વેદોથી, તપથી, દાનથી કે યજ્ઞથી જોવા યોગ્ય નથી.
6.35.54
भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन ।
ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परंतप ॥ ६.३५.५४ ॥
હે અર્જુન, હે પરંતપ, એકનિષ્ઠ ભક્તિ વડે જ હું આ રીતે જાણી શકાઉં, જોઈ શકાઉં અને તત્ત્વતઃ પ્રવેશી શકાઉં.
6.35.55
मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः ।
निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव ॥ ६.३५.५५ ॥
હે પાંડવ, જે મારે માટે કર્મ કરે છે, મને જ પરમ માને છે, મારો ભક્ત છે, આસક્તિરહિત છે અને સર્વ ભૂતો પ્રત્યે વૈરરહિત છે — તે મને પામે છે.