महाभारत · अध्याय 9.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.10.1
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये वध्यमाने परस्परम् ।
द्रवमाणेषु योधेषु विद्रवत्सु च दन्तिषु ॥ ९.१०.१ ॥
त्या सैन्यात गोंधळ उडून एकमेकांचा वध होत असताना, योद्धे पळत असताना आणि हत्तीही विखुरून पळत असताना.
9.10.2
कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे ।
निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा ॥ ९.१०.२ ॥
त्या महायुद्धात पायदळ ओरडत आणि विव्हळत असताना, हे महाराजा, तेव्हा घोडेही अनेक प्रकारे मारले जात होते.
9.10.3
प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम् ।
नानाशस्त्रसमावापे व्यतिषक्तरथद्विपे ॥ ९.१०.३ ॥
सर्व देहधारींच्या त्या भयंकर, दारुण विनाशात व संहारात, जेथे अनेक शस्त्रांचा वर्षाव होत होता आणि रथ व हत्ती एकमेकांत अडकले होते.
9.10.4
हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने ।
गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु ॥ ९.१०.४ ॥
युद्धवीरांना हर्ष देणाऱ्या आणि भित्र्यांची भीती वाढवणाऱ्या त्या युद्धात, एकमेकांचा वध इच्छिणारे योद्धे त्यात घुसत होते.
9.10.5
प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे ।
सङ्ग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने ॥ ९.१०.५ ॥
प्राण हरण करणाऱ्या, अत्यंत भयंकर, द्यूताप्रमाणे चाललेल्या त्या युद्धात, भयंकर रूपाच्या आणि यमराज्य वाढवणाऱ्या युद्धात.
9.10.6
पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यधमन्निशितैः शरैः ।
तथैव तावका योधा जघ्नुः पाण्डवसैनिकान् ॥ ९.१०.६ ॥
पांडवांनी तीक्ष्ण बाणांनी तुमच्या सैन्यावर प्रहार करून ते पाडले; तसेच तुमच्या योद्ध्यांनीही पांडव सैनिकांना ठार केले.
9.10.7
तस्मिंस्तथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे ।
पूर्वाह्णे चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति ॥ ९.१०.७ ॥
भित्र्यांना भय देणारे ते युद्ध असे चालू असताना पूर्वाह्न आला; सूर्योदयाच्या दिशेने.
9.10.8
लब्धलक्षाः परे राजन्रक्षितास्तु महात्मना ।
अयोधयंस्तव बलं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.१०.८ ॥
हे राजा, लक्ष्य साधलेल्या शत्रूंनी महात्म्याने रक्षिलेले होऊन तुमच्या सैन्याशी लढले; मृत्यूलाच परतण्याचा मार्ग करून.
9.10.9
बलिभिः पाण्डवैर्दृप्तैर्लैब्धलक्षैः प्रहारिभिः ।
कौरव्यसीदत्पृतना मृगीवाग्निबयाकुला ॥ ९.१०.९ ॥
बलवान, गर्विष्ठ पांडवांनी, लक्ष्य साधून प्रहार करणाऱ्यांनी, हे कौरव्या, आगीत अडकलेल्या हरिणीसारखी तुमची सेना खचू लागली.
9.10.10
तां दृष्ट्वा सीदतीं सेनां पङ्के गामिव दुर्बलाम् ।
उज्जिहीर्षुस्तदा शल्यः प्रायात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥ ९.१०.१० ॥
चिखलात फसलेल्या दुर्बल गाईप्रमाणे बुडणाऱ्या त्या सेनेला पाहून, तिला उचलण्याच्या इच्छेने शल्य पांडुपुत्रांकडे गेला.
9.10.11
मद्रराजः सुसङ्क्रुद्धो गृहीत्वा धनुरुत्तमम् ।
अभ्यद्रवत सङ्ग्रामे पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.१०.११ ॥
मद्रराजा अत्यंत संतप्त होऊन उत्तम धनुष्य घेऊन, युद्धात आततायी पांडवांवर धावून गेला.
9.10.12
पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिनः ।
मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितैः शरैः ॥ ९.१०.१२ ॥
हे भूपाला, युद्धात स्वतःला विजयी मानणाऱ्या पांडवांनीही मद्रराजाजवळ जाऊन तीक्ष्ण बाणांनी त्याला विद्ध केले.
9.10.13
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मद्रराजो महारथः ।
अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ९.१०.१३ ॥
तेव्हा महारथी मद्रराजाने तीक्ष्ण शेकडो बाणांनी धर्मराजाच्या देखत त्या सेनेला पीडा दिली.
9.10.14
प्रादुरासन्निमित्तानि नानारूपाण्यनेकशः ।
चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता ॥ ९.१०.१४ ॥
अनेक प्रकारची नाना रूपे असलेली अपशकुने वारंवार प्रकट झाली; पर्वतांसह पृथ्वीही आवाज करीत हलली.
9.10.15
सदण्डशूला दीप्ताग्रा दीर्यमाणाः समन्ततः ।
उल्का भूमिं दिवः पेतुराहत्य रविमण्डलम् ॥ ९.१०.१५ ॥
दंड आणि शूलांसारख्या, टोके पेटलेल्या उल्का चहूकडे फाटत सूर्यमंडलावर आदळून आकाशातून पृथ्वीवर कोसळल्या.
9.10.16
मृगाश्च महिषाश्चापि पक्षिणश्च विशाम्पते ।
अपसव्यं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नृप ॥ ९.१०.१६ ॥
हे राजा, हे प्रजापती! तेव्हा हरणे, रेडे आणि पक्षीही तुमच्या सेनेला अपसव्य करून वारंवार फिरले.
9.10.17
भृगुसूनुधरापुत्रौ शशिजेन समन्वितौ ।
चरमं पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात्सर्वभूभुजाम् ॥ ९.१०.१७ ॥
भृगूचा पुत्र, धरेचा पुत्र, चंद्राचा पुत्र एकत्र आले; पांडवपुत्रांच्या पुढे आणि सर्व राजांच्या मागे.
9.10.18
शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती ।
शिरः स्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्च केतुषु ॥ ९.१०.१८ ॥
शस्त्रांच्या टोकांवर ज्वाळा प्रकटल्या; डोळ्यांवर आघात करीत पावसासारख्या बरसल्या; डोकी फारच चिकटली; ध्वजांवर कावळे व घुबडे बसली.
9.10.19
ततस्तद्युद्धमत्युग्रमभवत्सहचारिणाम् ।
तथा सर्वाण्यनीकानि सन्निपत्य जनाधिप ॥ ९.१०.१९ ॥
तेव्हा त्या सहचारी सैन्यांचे युद्ध अत्यंत भयंकर झाले; सर्व सेना एकत्र येऊन भिडल्या, हे जनाधिपा.
9.10.20
अभ्यघ्नत्कौरवो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदृक् ॥ ९.१०.२० ॥
कौरव राजाने पांडवांच्या सेनेवर प्रहार केला; आणि शल्याने सहस्रनेत्र इंद्राप्रमाणे बाणवर्षाव करत आघात केला.
9.10.21
अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं शरैश्चापि रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ९.१०.२१ ॥
धर्मात्मा त्याने कुंतीपुत्र युधिष्ठिरावर आणि भीमसेनावरही सोन्याच्या पंखांचे, दगडावर धारदार केलेले बाण वर्षाव केले.
9.10.22
द्रौपदेयांस्तथा सर्वान्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च ॥ ९.१०.२२ ॥
द्रौपदीच्या सर्व पुत्रांना, माद्रीच्या दोन्ही पुत्र पांडवांना, धृष्टद्युम्नाला, शैनेय सात्यकीला आणि शिखंडीलाही त्याने आघात केला.
9.10.23
एकैकं दशभिर्बाणैर्विव्याध स महाबलः ।
ततोऽसृजद्बाणवर्षं घर्मान्ते मघवानिव ॥ ९.१०.२३ ॥
त्या महाबलाने प्रत्येकाला दहा दहा बाणांनी विद्ध केले; मग ग्रीष्माच्या अखेरीस इंद्राप्रमाणे बाणवर्षाव सोडला.
9.10.24
ततः प्रभद्रका राजन्सोमकाश्च सहस्रशः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्ते शल्यसायकैः ॥ ९.१०.२४ ॥
तेव्हा, हे राजा, शल्याच्या बाणांनी प्रभद्रक आणि सोमक हजारोंच्या संख्येने पडलेले आणि पाडले जात असलेले दिसू लागले.
9.10.25
भ्रमराणामिव व्राताः शलभानामिव व्रजाः ।
हादिन्य इव मेघेभ्यः शल्यस्य न्यपतञ्शराः ॥ ९.१०.२५ ॥
भुंग्यांच्या थव्यांप्रमाणे, टोळांच्या झुंडींप्रमाणे, मेघांमधून वीजा कोसळाव्यात तसे शल्याचे बाण पडले.
9.10.26
द्विरदास्तुरगाश्चार्ताः पत्तयो रथिनस्तथा ।
शल्यस्य बाणैरपतन्बभ्रमुर्व्यनदंस्तथा ॥ ९.१०.२६ ॥
हत्ती, घोडे, जखमी पायदळ आणि रथी शल्याच्या बाणांनी पडले; ते भटकले आणि ओरडले.
9.10.27
आविष्ट इव मद्रेशो मन्युना पौरुषेण च ।
प्राच्छादयदरीन्सङ्ख्ये कालसृष्ट इवान्तकः।
विनर्दमानो मद्रेशो मेघहादो महाबलः ॥ ९.१०.२७ ॥
क्रोध आणि पौरुषाने झपाटल्यासारखा मद्रराज युद्धात शत्रूंना झाकू लागला; कालाने पाठवलेल्या यमासारखा. मेघगर्जनेसारखा गर्जणारा महाबली मद्रेश.
9.10.28
सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी ।
अजातशत्रुं कौन्तेयमभ्यधावद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.१०.२८ ॥
शल्याच्या प्रहारांनी मारली जाणारी ती पांडवांची सेना कुंतीपुत्र अजातशत्रू युधिष्ठिराकडे धावली.
9.10.29
तां सम्मर्द्य शतैः सङ्ख्ये लघुहस्तः शितैः शरैः ।
बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत् ॥ ९.१०.२९ ॥
ती सेना युद्धात शेकडो तीक्ष्ण बाणांनी चिरडून, चपळ हाताचा शल्य महान बाणवर्षावाने युधिष्ठिरावर प्रहार करत होता.
9.10.30
तमापतन्तं जात्यश्वैः क्रुद्धो राजा युधिष्ठिरः ।
अवारयच्छरैस्तीक्ष्णैर्महाद्विपमिवाङ्कुशैः ॥ ९.१०.३० ॥
उत्तम जातिवंत घोड्यांसह आक्रमण करणाऱ्या त्याला क्रुद्ध राजा युधिष्ठिराने तीक्ष्ण बाणांनी अडवले; जसे महावत अंकुशांनी महागजाला अडवतो.
9.10.31
तस्य शल्यः शरं घोरं मुमोचाशीविषोपमम् ।
सोऽभ्यविध्यन्महात्मानं वेगेनाभ्यपतच्च गाम् ॥ ९.१०.३१ ॥
शल्याने विषारी सर्पासारखा भयंकर बाण सोडला. त्याने त्या महात्म्याला विंधले आणि वेगाने पुढे धाव घेतली.
9.10.32
ततो वृकोदरः क्रुद्धः शल्यं विव्याध सप्तभिः ।
पञ्चभिः सहदेवस्तु नकुलो दशभिः शरैः ॥ ९.१०.३२ ॥
तेव्हा संतप्त वृकोदराने शल्याला सात बाणांनी विंधले. सहदेवाने पाच आणि नकुलाने दहा बाणांनी प्रहार केला.
9.10.33
द्रौपदेयाश्च शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरैः ।
अभ्यवर्षन्महाराज मेघा इव महीधस्म् ॥ ९.१०.३३ ॥
द्रौपदीच्या पुत्रांनी शत्रुघ्न आणि शूर आर्तायनीवर बाणांचा वर्षाव केला, महाराज, जसे मेघ पर्वतावर वर्षाव करतात.
9.10.34
ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थैः समन्ततः ।
कृतवर्मा कृपश्चैव सङ्क्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ९.१०.३४ ॥
पार्थांनी चहूबाजूंनी अडवलेल्या शल्याला पाहून कृतवर्मा आणि कृप दोघेही अत्यंत संतापून धावून गेले.
9.10.35
उलूकश्च महावीर्यः शकुनिंश्चापि सौबलः ।
समागम्याथ शनकैरश्वत्थामा महाबलः।
तव पुत्राश्च कार्त्स्न्येन जुगुपुः शल्यमाहवे ॥ ९.१०.३५ ॥
महापराक्रमी उलूक, सौबल शकुनी आणि महाबली अश्वत्थामा हळूहळू एकत्र आले; आपल्या पुत्रांनी युद्धात शल्याचे पूर्णपणे रक्षण केले.
9.10.36
भीमसेनं त्रिभिर्विद्धा कृतवर्मा शिलीमुखैः ।
बाणवर्षेण महता क्रुद्धरूपमवारयत्।
धृष्टद्युम्नं ततः क्रुद्धो बाणवर्षैरपीडयत् ॥ ९.१०.३६ ॥
कृतवर्म्याने भीमसेनाला तीन बाणांनी विंधून, प्रचंड बाणवर्षावाने संतप्त झालेल्या त्याला अडवले. मग संतापून त्याने धृष्टद्युम्नाला बाणांच्या वर्षावाने पीडले.
9.10.37
द्रौपदेयांश्च शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात् ॥ ९.१०.३७ ॥
शकुनीने द्रौपदीच्या पुत्रांवर व यमळ बंधूंवर हल्ला केला; द्रोणपुत्रानेही हल्ला केला.
9.10.38
दुर्योधनो युधांश्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ ।
समभ्ययादुग्रतेजाः शरैश्चाप्यहनद्बली ॥ ९.१०.३८ ॥
युद्धात श्रेष्ठ योद्धा दुर्योधन, उग्र तेजस्वी व बलवान, केशव व अर्जुनावर पूर्ण वेगाने चालून गेला आणि बाणांनी प्रहार केला.
9.10.39
एवं द्वन्द्वशतान्यासंस्त्वदीयानां परैः सह ।
घोररूपाणि चित्राणि तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.१०.३९ ॥
अशा प्रकारे तुमच्या बाजूच्या आणि शत्रूंच्या दरम्यान शेकडो द्वंद्वयुद्धे झाली; भयंकर व विचित्र, इकडेतिकडे, हे राजा.
9.10.40
ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान्भोजो भीमस्य संयुगे ।
सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात्पाण्डुनन्दनः।
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत ॥ ९.१०.४० ॥
युद्धात भोजाने भीमाचे अस्वलासारख्या रंगाचे घोडे मारले; घोडे मेलेल्या रथावरून पांडुपुत्र उतरला आणि कालदंडासारखी गदा उगारून लढू लागला.
9.10.41
प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान्स मद्रराट् ।
ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोऽसिनावधीत् ॥ ९.१०.४१ ॥
सहदेवासमोरच मद्रराजाने त्याचे घोडे मारले; मग सहदेवाने तलवारीने शल्याच्या पुत्राला ठार केले.
9.10.42
गौतमः पुनराचार्यो धृष्टद्युम्नमयोधयत् ।
असम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तो यत्नवान्यत्नवत्तरम् ॥ ९.१०.४२ ॥
गौतम (कृप) आचार्य पुन्हा धृष्टद्युम्नाशी लढले; निर्भय निर्भयाशी, प्रयत्नवान अधिक प्रयत्नवानाशी.
9.10.43
द्रौपदेयांस्तथा वीरानेकैकं दशभिः शरैः ।
अविद्ध्यदाचार्यसुतो नातिक्रुद्धो हसन्निव ॥ ९.१०.४३ ॥
आचार्यपुत्र अतिक्रोध न करता, जणू हसत हसत, द्रौपदीच्या वीर पुत्रांपैकी प्रत्येकाला दहा बाणांनी विंधले.
9.10.44
पुनश्च भीमसेनस्य जघानाश्वांस्तथाऽऽहवे ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं हताश्वः पाण्डुनन्दनः ॥ ९.१०.४४ ॥
पुन्हा युद्धात भीमसेनाचे घोडेही त्याने मारले. घोडे मारले गेल्यावर पांडुपुत्र त्वरित रथातून खाली उतरला.
9.10.45
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबलः ।
पोथयामास तुरगान्रथं च कृतवर्मणः।
कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात्तस्मादपाक्रमत् ॥ ९.१०.४५ ॥
क्रुद्ध महाबल काळाप्रमाणे दंडासारखी गदा उगारून कृतवर्म्याचे घोडे आणि रथ चिरडून टाकला. पण कृतवर्मा त्या रथावरून उडी मारून दूर गेला.
9.10.46
शल्योऽपि राजन्सङ्क्रुद्धो निघ्नन्सोमकपाण्डवान् ।
पुनरेव शितैर्बाणैर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.१०.४६ ॥
राजा, शल्यही अत्यंत क्रुद्ध होऊन सोमक आणि पांडवांचा संहार करत, पुन्हा तीक्ष्ण बाणांनी युधिष्ठिरालाही पीडा देऊ लागला.
9.10.47
तस्य भीमो रणे क्रुद्धः सन्दश्य दशनच्छदम् ।
विनाशायाभिसन्धाय गदामादाय वीर्यवान् ॥ ९.१०.४७ ॥
युद्धात त्याच्यावर क्रुद्ध झालेल्या भीमाने ओठ दातांनी दाबले, विनाशाचा निश्चय करून, गदा उचलून तो पराक्रमी पुढे सरसावला.
9.10.48
यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमति ॥ ९.१०.४८ ॥
यमदंडासारखी, उगारलेल्या कालरात्रीसारखी, हत्ती, घोडे आणि माणसांच्या देहांचा अंत करणारी (गदा).
9.10.49
हेमपट्टपरिक्षिप्तामुल्कां प्रज्वलितामिव ।
शैक्यां व्यालीमिवात्युग्रां वज्रकल्पामयोमयीम् ॥ ९.१०.४९ ॥
सोन्याच्या पट्ट्यांनी वेढलेली, प्रज्वलित उल्केसारखी, अत्यंत उग्र सर्पिणीसारखी, वज्रासमान, लोखंडाची बनलेली.
9.10.50
चन्दनागुरुपङ्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव ।
वसामेदोपदिग्धाङ्गीं जिह्वां वैवस्वतीमिव ॥ ९.१०.५० ॥
चंदन आणि अगरूच्या लेपाने माखलेली, प्रिय आणि इच्छित स्त्रीसारखी, चरबी आणि मज्जेने लिंपलेल्या अंगांची, यमाच्या जिभेसारखी.
9.10.51
पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव ।
निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि ॥ ९.१०.५१ ॥
शेकडो तीक्ष्ण घंटांच्या नादाने युक्त, इंद्राच्या वज्रासारखी, सोडलेल्या विषारी सर्पासारखी आकाराची, हत्तींच्या मदजलानेही माखलेली.
9.10.52
त्रासनीं सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम् ।
मनुष्यलोके विख्यातां गिरिशृङ्गविदारणीम् ॥ ९.१०.५२ ॥
सर्व प्राण्यांना भय देणारी, स्वतःच्या सैन्याला हर्ष देणारी, मनुष्यलोकात प्रसिद्ध, पर्वतशिखरे फोडणारी.
9.10.53
यया कैलासभवने महेश्वरसखं बली ।
आह्वयामास कौन्तेयः सङ्क्रुद्धमलकाधिपम् ॥ ९.१०.५३ ॥
ज्या (शस्त्राच्या) योगे बलवान कौन्तेयाने कैलास भवनात महेश्वराचा मित्र, संतप्त अलकाधिपतीला आव्हान दिले.
9.10.54
यया मायामयान्दृप्तान्सुबहून्धनदालये ।
जघान गुह्यकान्क्रुद्धो मन्दारार्थे महाबलः।
निवार्यमाणो बहुभिर्द्रौपद्याः प्रियमास्थितः ॥ ९.१०.५४ ॥
ज्या योगे महाबलाने धनदाच्या भवनात मायामय, गर्विष्ठ अशा अनेक गुह्यकांना संतापाने ठार केले; मंदार पुष्पासाठी, पुष्कळांनी अडवूनही, द्रौपदीचे प्रिय करण्याचा निश्चय करून.
9.10.55
तां वज्रमणिरत्नौघकल्माषां वज्रगौरवाम् ।
समुद्यम्य महाबाहुः शल्यमभ्यपतद्रणे ॥ ९.१०.५५ ॥
महाबाहू भीमाने वज्र व रत्नांच्या राशींनी चित्रविचित्र, वज्रासारखी जड ती गदा उचलून रणांगणात शल्यावर झेप घेतली.
9.10.56
गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया ।
पोथयामास शल्यस्य चतुरोऽश्वान्महाजवान् ॥ ९.१०.५६ ॥
युद्धकुशल भीमाने त्या भयानक नाद करणाऱ्या गदेने शल्याच्या चार वेगवान घोड्यांना चिरडून टाकले.
9.10.57
ततः शल्यो रणे क्रुद्धः पीने वक्षसि तोमरम् ।
निचखान नदन्वीरोवर्म भित्त्वा च सोभ्ययात् ॥ ९.१०.५७ ॥
तेव्हा रणांगणात क्रुद्ध झालेल्या शल्याने गर्जना करत विशाल छातीत तोमर खुपसला; तो वीर कवच भेदून पुढे सरसावला.
9.10.58
वृकोदरस्त्वसम्भ्रान्तस्तमेवोद्धृत्य तोमरम् ।
यन्तारं मद्रराजस्य निर्बिभेद तदा हृदि ॥ ९.१०.५८ ॥
पण विचलित न झालेल्या वृकोदराने तोच तोमर उपटून त्याच क्षणी मद्रराजाच्या सारथ्याचे हृदय भेदले.
9.10.59
स भिन्नवर्मा रुधिरं वमन्वित्रस्तमानसः ।
पपाताभिमुखो भीमं मद्रराजस्त्वपाक्रमत् ॥ ९.१०.५९ ॥
चिलखन फुटलेला तो सारथी रक्त ओकत, भयभीत मनाने भीमाकडे तोंड करून कोसळला; पण मद्रराज मागे सरकला.
9.10.60
कृतप्रतिकृतं दृष्ट्वा शल्यो विस्मितमानसः ।
गदामाश्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत ॥ ९.१०.६० ॥
केलेला प्रहार व त्याचा प्रतिप्रहार पाहून विस्मित मनाच्या शल्याने गदा हाती घेऊन धर्मात्मा होऊन शत्रूकडे पाहिले.
9.10.61
ततः सुमनसः पार्था भीमसेनमपूजयन् ।
ते दृष्ट्वा कर्म सङ्ग्रामे घोरमक्लिष्टकर्मणः ॥ ९.१०.६१ ॥
तेव्हा प्रसन्न मनाच्या पार्थांनी भीमसेनाचा गौरव केला, कारण युद्धात त्याने केलेले भयानक, सहज कर्म त्यांनी पाहिले होते.