ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.10.1
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये वध्यमाने परस्परम् ।
द्रवमाणेषु योधेषु विद्रवत्सु च दन्तिषु ॥ ९.१०.१ ॥
ਉਸ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਭੱਜਣ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਭੱਜਣ ਵੇਲੇ।
9.10.2
कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे ।
निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा ॥ ९.१०.२ ॥
ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਚੀਕਦੇ ਅਤੇ ਕਰਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਦੋਂ ਘੋੜੇ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
9.10.3
प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम् ।
नानाशस्त्रसमावापे व्यतिषक्तरथद्विपे ॥ ९.१०.३ ॥
ਸਾਰੇ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ, ਦਾਰੁਣ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸਨ।
9.10.4
हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने ।
गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु ॥ ९.१०.४ ॥
ਯੁੱਧ-ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਡਰਪੋਕਾਂ ਦਾ ਡਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੜ ਰਹੇ ਸਨ।
9.10.5
प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे ।
सङ्ग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने ॥ ९.१०.५ ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਜੂਏ ਵਾਂਗ ਚੱਲ ਰਹੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ।
9.10.6
पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यधमन्निशितैः शरैः ।
तथैव तावका योधा जघ्नुः पाण्डवसैनिकान् ॥ ९.१०.६ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪਾਂਡਵ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
9.10.7
तस्मिंस्तथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे ।
पूर्वाह्णे चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति ॥ ९.१०.७ ॥
ਡਰਪੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪੂਰਬਾਹਣ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੱਲ।
9.10.8
लब्धलक्षाः परे राजन्रक्षितास्तु महात्मना ।
अयोधयंस्तव बलं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.१०.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜੇ; ਮੌਤ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਤਣ ਦਾ ਰਾਹ ਬਣਾ ਕੇ।
9.10.9
बलिभिः पाण्डवैर्दृप्तैर्लैब्धलक्षैः प्रहारिभिः ।
कौरव्यसीदत्पृतना मृगीवाग्निबयाकुला ॥ ९.१०.९ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਹੰਕਾਰੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲੱਭ ਕੇ ਵਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹਿਰਨੀ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗੀ।
9.10.10
तां दृष्ट्वा सीदतीं सेनां पङ्के गामिव दुर्बलाम् ।
उज्जिहीर्षुस्तदा शल्यः प्रायात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥ ९.१०.१० ॥
ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਧਸੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬਦੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸ਼ਲ੍ਯ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ।
9.10.11
मद्रराजः सुसङ्क्रुद्धो गृहीत्वा धनुरुत्तमम् ।
अभ्यद्रवत सङ्ग्रामे पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.१०.११ ॥
ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਤਤਾਈ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
9.10.12
पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिनः ।
मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितैः शरैः ॥ ९.१०.१२ ॥
ਹੇ ਭੂਪਾਲ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਮੰਨਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
9.10.13
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मद्रराजो महारथः ।
अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ९.१०.१३ ॥
ਤਦ ਮਹਾਰਥੀ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
9.10.14
प्रादुरासन्निमित्तानि नानारूपाण्यनेकशः ।
चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता ॥ ९.१०.१४ ॥
ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਸ਼ਗਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਪਰਬਤਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ।
9.10.15
सदण्डशूला दीप्ताग्रा दीर्यमाणाः समन्ततः ।
उल्का भूमिं दिवः पेतुराहत्य रविमण्डलम् ॥ ९.१०.१५ ॥
ਦੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ੂਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਬਲਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੀਰਦੀਆਂ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ।
9.10.16
मृगाश्च महिषाश्चापि पक्षिणश्च विशाम्पते ।
अपसव्यं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नृप ॥ ९.१०.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ! ਤਦ ਹਿਰਨਾਂ, ਮੱਝਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅਪਸਵਯ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਘੇਰਿਆ।
9.10.17
भृगुसूनुधरापुत्रौ शशिजेन समन्वितौ ।
चरमं पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात्सर्वभूभुजाम् ॥ ९.१०.१७ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ।
9.10.18
शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती ।
शिरः स्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्च केतुषु ॥ ९.१०.१८ ॥
ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਪਟਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ; ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਵਰਸਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ; ਸਿਰ ਬਹੁਤ ਚਿਪਕ ਗਏ; ਝੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਂ ਤੇ ਉੱਲੂ ਬੈਠੇ।
9.10.19
ततस्तद्युद्धमत्युग्रमभवत्सहचारिणाम् ।
तथा सर्वाण्यनीकानि सन्निपत्य जनाधिप ॥ ९.१०.१९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਸਹਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਭਿੜ ਗਈਆਂ, ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ।
9.10.20
अभ्यघ्नत्कौरवो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदृक् ॥ ९.१०.२० ॥
ਕੌਰਵ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਸਹਸ੍ਰਨੇਤਰ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
9.10.21
अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं शरैश्चापि रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ९.१०.२१ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਭੀਮਸੈਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
9.10.22
द्रौपदेयांस्तथा सर्वान्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च ॥ ९.१०.२२ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ, ਸ਼ੈਨੇਯ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ।
9.10.23
एकैकं दशभिर्बाणैर्विव्याध स महाबलः ।
ततोऽसृजद्बाणवर्षं घर्मान्ते मघवानिव ॥ ९.१०.२३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦਸ-ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਫਿਰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਛੱਡੀ।
9.10.24
ततः प्रभद्रका राजन्सोमकाश्च सहस्रशः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्ते शल्यसायकैः ॥ ९.१०.२४ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕ ਅਤੇ ਸੋਮਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਡਿੱਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਦਿੱਸੇ।
9.10.25
भ्रमराणामिव व्राताः शलभानामिव व्रजाः ।
हादिन्य इव मेघेभ्यः शल्यस्य न्यपतञ्शराः ॥ ९.१०.२५ ॥
ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ, ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੇ ਤੀਰ ਡਿੱਗੇ।
9.10.26
द्विरदास्तुरगाश्चार्ताः पत्तयो रथिनस्तथा ।
शल्यस्य बाणैरपतन्बभ्रमुर्व्यनदंस्तथा ॥ ९.१०.२६ ॥
ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਰਥੀ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ; ਉਹ ਭਟਕੇ ਅਤੇ ਚੀਕੇ।
9.10.27
आविष्ट इव मद्रेशो मन्युना पौरुषेण च ।
प्राच्छादयदरीन्सङ्ख्ये कालसृष्ट इवान्तकः।
विनर्दमानो मद्रेशो मेघहादो महाबलः ॥ ९.१०.२७ ॥
ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਪੌਰਸ਼ ਨਾਲ ਆਵਿਸ਼ਟ ਵਾਂਗ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ; ਕਾਲ ਦੇ ਭੇਜੇ ਯਮ ਵਾਂਗ। ਮੇਘ-ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਮਦ੍ਰੇਸ਼।
9.10.28
सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी ।
अजातशत्रुं कौन्तेयमभ्यधावद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.१०.२८ ॥
ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਭੱਜੀ।
9.10.29
तां सम्मर्द्य शतैः सङ्ख्ये लघुहस्तः शितैः शरैः ।
बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत् ॥ ९.१०.२९ ॥
ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਕੇ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
9.10.30
तमापतन्तं जात्यश्वैः क्रुद्धो राजा युधिष्ठिरः ।
अवारयच्छरैस्तीक्ष्णैर्महाद्विपमिवाङ्कुशैः ॥ ९.१०.३० ॥
ਜਾਤੀ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਵਤ ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਗਜ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
9.10.31
तस्य शल्यः शरं घोरं मुमोचाशीविषोपमम् ।
सोऽभ्यविध्यन्महात्मानं वेगेनाभ्यपतच्च गाम् ॥ ९.१०.३१ ॥
ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਛੱਡਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
9.10.32
ततो वृकोदरः क्रुद्धः शल्यं विव्याध सप्तभिः ।
पञ्चभिः सहदेवस्तु नकुलो दशभिः शरैः ॥ ९.१०.३२ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਸੱਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਪੰਜ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਨੇ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
9.10.33
द्रौपदेयाश्च शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरैः ।
अभ्यवर्षन्महाराज मेघा इव महीधस्म् ॥ ९.१०.३३ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਸੂਰਮੇ ਆਰਤਾਯਨਿ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹਨ।
9.10.34
ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थैः समन्ततः ।
कृतवर्मा कृपश्चैव सङ्क्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ९.१०.३४ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੋਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦੌੜ ਪਏ।
9.10.35
उलूकश्च महावीर्यः शकुनिंश्चापि सौबलः ।
समागम्याथ शनकैरश्वत्थामा महाबलः।
तव पुत्राश्च कार्त्स्न्येन जुगुपुः शल्यमाहवे ॥ ९.१०.३५ ॥
ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਲੂਕ, ਸੌਬਲ ਸ਼ਕੁਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅਸ਼੍ਵਤਥਾਮਾ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
9.10.36
भीमसेनं त्रिभिर्विद्धा कृतवर्मा शिलीमुखैः ।
बाणवर्षेण महता क्रुद्धरूपमवारयत्।
धृष्टद्युम्नं ततः क्रुद्धो बाणवर्षैरपीडयत् ॥ ९.१०.३६ ॥
ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਬਾਣਵਰਖਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸਤਾਇਆ।
9.10.37
द्रौपदेयांश्च शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात् ॥ ९.१०.३७ ॥
ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
9.10.38
दुर्योधनो युधांश्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ ।
समभ्ययादुग्रतेजाः शरैश्चाप्यहनद्बली ॥ ९.१०.३८ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਾ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਉਗ੍ਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਉੱਤੇ ਪੂਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਪਿਆ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
9.10.39
एवं द्वन्द्वशतान्यासंस्त्वदीयानां परैः सह ।
घोररूपाणि चित्राणि तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.१०.३९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੈਂਕੜੇ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਹੋਏ; ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
9.10.40
ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान्भोजो भीमस्य संयुगे ।
सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात्पाण्डुनन्दनः।
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत ॥ ९.१०.४० ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੋਜ ਨੇ ਭੀਮ ਦੇ ਰਿੱਛ-ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ; ਘੋੜੇ ਮਰੇ ਰਥ ਤੋਂ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਾਂਗ ਗਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਲੜਿਆ।
9.10.41
प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान्स मद्रराट् ।
ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोऽसिनावधीत् ॥ ९.१०.४१ ॥
ਸਹਦੇਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮੱਦਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਲਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
9.10.42
गौतमः पुनराचार्यो धृष्टद्युम्नमयोधयत् ।
असम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तो यत्नवान्यत्नवत्तरम् ॥ ९.१०.४२ ॥
ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ; ਨਿਡਰ ਨਿਡਰ ਨਾਲ, ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋਰ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਨਾਲ।
9.10.43
द्रौपदेयांस्तथा वीरानेकैकं दशभिः शरैः ।
अविद्ध्यदाचार्यसुतो नातिक्रुद्धो हसन्निव ॥ ९.१०.४३ ॥
ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਿਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
9.10.44
पुनश्च भीमसेनस्य जघानाश्वांस्तथाऽऽहवे ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं हताश्वः पाण्डुनन्दनः ॥ ९.१०.४४ ॥
ਫਿਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ ਜਲਦੀ ਰੱਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਗਿਆ।
9.10.45
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबलः ।
पोथयामास तुरगान्रथं च कृतवर्मणः।
कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात्तस्मादपाक्रमत् ॥ ९.१०.४५ ॥
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਡੰਡੇ ਵਰਗੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰੱਥ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਉਸ ਰੱਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਦੂਰ ਹਟ ਗਿਆ।
9.10.46
शल्योऽपि राजन्सङ्क्रुद्धो निघ्नन्सोमकपाण्डवान् ।
पुनरेव शितैर्बाणैर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.१०.४६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀੜਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
9.10.47
तस्य भीमो रणे क्रुद्धः सन्दश्य दशनच्छदम् ।
विनाशायाभिसन्धाय गदामादाय वीर्यवान् ॥ ९.१०.४७ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮ ਨੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਦੰਦਾਂ ਹੇਠ ਦਬਾਏ, ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
9.10.48
यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमति ॥ ९.१०.४८ ॥
ਯਮ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਾਂਗ, ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਵਾਂਗ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ (ਗਦਾ)।
9.10.49
हेमपट्टपरिक्षिप्तामुल्कां प्रज्वलितामिव ।
शैक्यां व्यालीमिवात्युग्रां वज्रकल्पामयोमयीम् ॥ ९.१०.४९ ॥
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ, ਬਲਦੀ ਉਲਕਾ ਵਰਗੀ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪਣੀ ਵਰਗੀ, ਵਜ੍ਰ ਸਮਾਨ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ।
9.10.50
चन्दनागुरुपङ्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव ।
वसामेदोपदिग्धाङ्गीं जिह्वां वैवस्वतीमिव ॥ ९.१०.५० ॥
ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰ ਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਲਿਬੜੀ ਹੋਈ, ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਇਸਤਰੀ ਵਰਗੀ, ਚਰਬੀ ਤੇ ਮਿੱਝ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਯਮ ਦੀ ਜੀਭ ਵਰਗੀ।
9.10.51
पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव ।
निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि ॥ ९.१०.५१ ॥
ਸੈਂਕੜੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ, ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੈਲੇ ਸੱਪ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮਦ-ਜਲ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿੱਬੜੀ ਹੋਈ।
9.10.52
त्रासनीं सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम् ।
मनुष्यलोके विख्यातां गिरिशृङ्गविदारणीम् ॥ ९.१०.५२ ॥
ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲੀ।
9.10.53
यया कैलासभवने महेश्वरसखं बली ।
आह्वयामास कौन्तेयः सङ्क्रुद्धमलकाधिपम् ॥ ९.१०.५३ ॥
ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਲਕਾਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ।
9.10.54
यया मायामयान्दृप्तान्सुबहून्धनदालये ।
जघान गुह्यकान्क्रुद्धो मन्दारार्थे महाबलः।
निवार्यमाणो बहुभिर्द्रौपद्याः प्रियमास्थितः ॥ ९.१०.५४ ॥
ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਧਨਦ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ, ਹੰਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਹਯਕਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ; ਮੰਦਾਰ ਫੁੱਲ ਲਈ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ।
9.10.55
तां वज्रमणिरत्नौघकल्माषां वज्रगौरवाम् ।
समुद्यम्य महाबाहुः शल्यमभ्यपतद्रणे ॥ ९.१०.५५ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਮਣੀਆਂ-ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ, ਵਜ੍ਰ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਉਸ ਗਦਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਲਯ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਮਾਰੀ।
9.10.56
गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया ।
पोथयामास शल्यस्य चतुरोऽश्वान्महाजवान् ॥ ९.१०.५६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਸ਼ੱਲਯ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਚਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
9.10.57
ततः शल्यो रणे क्रुद्धः पीने वक्षसि तोमरम् ।
निचखान नदन्वीरोवर्म भित्त्वा च सोभ्ययात् ॥ ९.१०.५७ ॥
ਫਿਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼ੱਲਯ ਨੇ ਗਰਜਦਿਆਂ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤੋਮਰ ਗੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਵੀਰ ਕਵਚ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਆਇਆ।
9.10.58
वृकोदरस्त्वसम्भ्रान्तस्तमेवोद्धृत्य तोमरम् ।
यन्तारं मद्रराजस्य निर्बिभेद तदा हृदि ॥ ९.१०.५८ ॥
ਪਰ ਅਵਿਚਲਿਤ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਉਹੀ ਤੋਮਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੱਦ੍ਰਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਦਿਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
9.10.59
स भिन्नवर्मा रुधिरं वमन्वित्रस्तमानसः ।
पपाताभिमुखो भीमं मद्रराजस्त्वपाक्रमत् ॥ ९.१०.५९ ॥
ਕਵਚ ਟੁੱਟਿਆ ਉਹ ਸਾਰਥੀ ਲਹੂ ਉਲਟੀ ਕਰਦਾ, ਡਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਭੀਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਪਰ ਮੱਦ੍ਰਰਾਜ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
9.10.60
कृतप्रतिकृतं दृष्ट्वा शल्यो विस्मितमानसः ।
गदामाश्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत ॥ ९.१०.६० ॥
ਕੀਤੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਬੀ ਵਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਲਯ ਨੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਜੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
9.10.61
ततः सुमनसः पार्था भीमसेनमपूजयन् ।
ते दृष्ट्वा कर्म सङ्ग्रामे घोरमक्लिष्टकर्मणः ॥ ९.१०.६१ ॥
ਤਦ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਪਾਰਥਾਂ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਭਿਆਨਕ, ਸਹਿਜੇ ਕੀਤਾ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੰਝ ਕੀਤਾ।