มหาภารตะ · อัธยายะ 9.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.10.1
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये वध्यमाने परस्परम् ।
द्रवमाणेषु योधेषु विद्रवत्सु च दन्तिषु ॥ ९.१०.१ ॥
เมื่อกองทัพนั้นถูกทำให้ระส่ำระสาย และต่างฆ่าฟันกันเอง ทหารต่างก็หนีกระเจิง และช้างทั้งหลายก็แตกกระจัดกระจายไปด้วย
9.10.2
कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे ।
निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा ॥ ९.१०.२ ॥
ในมหาสงครามนั้น ขณะที่ทหารราบร้องโหยหวนและคร่ำครวญ โอ มหาราชา ม้าทั้งหลายก็ถูกฆ่าตายด้วยวิธีต่าง ๆ นานาเช่นกัน
9.10.3
प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम् ।
नानाशस्त्रसमावापे व्यतिषक्तरथद्विपे ॥ ९.१०.३ ॥
ในการทำลายล้างอันน่าสะพรึง โหดร้าย และน่าหวาดกลัวนั้น ซึ่งผลาญสรรพสัตว์ที่มีกายทั้งปวง ที่ซึ่งอาวุธนานาชนิดโปรยปรายลงมา และรถศึกกับช้างพัวพันกันยุ่งเหยิง
9.10.4
हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने ।
गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु ॥ ९.१०.४ ॥
ในสงครามที่ทำให้นักรบผู้ภาคภูมิในการรบปีติยินดี และเพิ่มความหวาดกลัวแก่ผู้ขลาดกลัว นักรบต่างปรารถนาความตายของกันและกันพากันดิ่งเข้าสู่การรบ
9.10.5
प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे ।
सङ्ग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने ॥ ९.१०.५ ॥
ในสงครามอันน่าสยดสยองนั้น ที่ซึ่งชีวิตถูกพรากไป และการเล่นพนันด้วยลูกเต๋ากำลังดำเนินอยู่ สงครามผู้มีรูปร่างน่าสะพรึงกลัว เพิ่มพูนอาณาจักรของพระยม
9.10.6
पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यधमन्निशितैः शरैः ।
तथैव तावका योधा जघ्नुः पाण्डवसैनिकान् ॥ ९.१०.६ ॥
ปาณฑพทั้งหลายฟาดฟันกองทัพของท่านด้วยลูกศรคม และในทำนองเดียวกัน นักรบของท่านก็สังหารทหารของปาณฑพ
9.10.7
तस्मिंस्तथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे ।
पूर्वाह्णे चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति ॥ ९.१०.७ ॥
ขณะที่การรบอันน่าหวาดหวั่นต่อผู้ขลาดกลัวดำเนินไปเช่นนั้น และถึงเวลาก่อนเที่ยง ทางทิศที่พระอาทิตย์ขึ้น
9.10.8
लब्धलक्षाः परे राजन्रक्षितास्तु महात्मना ।
अयोधयंस्तव बलं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.१०.८ ॥
โอ พระราชา ฝ่ายศัตรูบรรลุจุดหมายแล้ว และมีมหาตมะผู้ยิ่งใหญ่คุ้มครอง ได้ต่อสู้กับกองทัพของท่าน โดยถือความตายเป็นทางกลับของตน
9.10.9
बलिभिः पाण्डवैर्दृप्तैर्लैब्धलक्षैः प्रहारिभिः ।
कौरव्यसीदत्पृतना मृगीवाग्निबयाकुला ॥ ९.१०.९ ॥
ถูกโจมตีโดยปาณฑพผู้แข็งแกล้วและทระนงองอาจ ผู้ที่ได้เป้าหมายแล้ว กองทัพของท่าน โอ ผู้สืบเชื้อสายกุรุ จมลงเหมือนกวางเมียที่ถูกไฟล้อมจนหวาดหวั่น
9.10.10
तां दृष्ट्वा सीदतीं सेनां पङ्के गामिव दुर्बलाम् ।
उज्जिहीर्षुस्तदा शल्यः प्रायात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥ ९.१०.१० ॥
เมื่อเห็นกองทัพนั้นจมลงเหมือนวัวที่อ่อนแรงติดอยู่ในโคลน ศัลยะ ปรารถนาจะยกกองทัพนั้นขึ้น จึงเคลื่อนไปยังบุตรของปาณฑุ
9.10.11
मद्रराजः सुसङ्क्रुद्धो गृहीत्वा धनुरुत्तमम् ।
अभ्यद्रवत सङ्ग्रामे पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.१०.११ ॥
พระเจ้าแผ่นดินมัทระ ทรงกริ้วยิ่งนัก จึงหยิบคันธนูอันวิเศษขึ้น แล้วพุ่งเข้าใส่ปาณฑพซึ่งเป็นผู้รุกราน ในสนามรบ
9.10.12
पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिनः ।
मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितैः शरैः ॥ ९.१०.१२ ॥
โอ ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ฝ่ายปาณฑพ ผู้คิดว่าตนชนะในการรบ ได้เข้าใกล้พระเจ้ามัทระ และแทงพระองค์ด้วยลูกศรคม
9.10.13
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मद्रराजो महारथः ।
अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ९.१०.१३ ॥
ครั้งนั้น มหารถศัลยะ ผู้ยิ่งใหญ่ ได้ใช้ลูกศรคมนับร้อยทำให้กองทัพนั้นย่อยยับ ขณะที่พระธรรมราชาทอดพระเนตรอยู่
9.10.14
प्रादुरासन्निमित्तानि नानारूपाण्यनेकशः ।
चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता ॥ ९.१०.१४ ॥
ลางร้ายนานารูปแบบปรากฏขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า และแผ่นดินพร้อมทั้งภูเขาก็สั่นสะเทือน ส่งเสียงดังกึกก้อง
9.10.15
सदण्डशूला दीप्ताग्रा दीर्यमाणाः समन्ततः ।
उल्का भूमिं दिवः पेतुराहत्य रविमण्डलम् ॥ ९.१०.१५ ॥
อุกกาบาตทั้งหลาย ที่มีลักษณะเหมือนไม้ค้อนและหอกที่มีปลายลุกโชน พุ่งฉีกท้องฟ้าไปทุกทิศทาง กระทบวงกลมของพระอาทิตย์ แล้วตกจากท้องฟ้าลงสู่พื้นโลก
9.10.16
मृगाश्च महिषाश्चापि पक्षिणश्च विशाम्पते ।
अपसव्यं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नृप ॥ ९.१०.१६ ॥
โอ เจ้าแห่งประชาชน โอ พระราชา ครั้งนั้น ทั้งเนื้อ ควาย และนกทั้งหลาย ได้โคจรวนรอบกองทัพของท่านทางซ้ายหลายครั้ง ซึ่งเป็นลางไม่ดี
9.10.17
भृगुसूनुधरापुत्रौ शशिजेन समन्वितौ ।
चरमं पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात्सर्वभूभुजाम् ॥ ९.१०.१७ ॥
บุตรของภฤคุ และบุตรของแผ่นดิน ร่วมกับบุตรของดวงจันทร์ ยืนอยู่ข้างหน้าบุตรของปาณฑุ และอยู่ข้างหลังกษัตริย์ทั้งปวง
9.10.18
शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती ।
शिरः स्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्च केतुषु ॥ ९.१०.१८ ॥
เปลวไฟปรากฏบนปลายอาวุธ พุ่งกระทบดวงตาและโปรยปรายลงมา ศีรษะทั้งหลายติดแน่นอยู่กับที่ และอีกาและนกฮูกเกาะอยู่บนธงทั้งหลาย
9.10.19
ततस्तद्युद्धमत्युग्रमभवत्सहचारिणाम् ।
तथा सर्वाण्यनीकानि सन्निपत्य जनाधिप ॥ ९.१०.१९ ॥
ครั้งนั้น การรบของกองทัพที่เคลื่อนพลไปด้วยกันก็ดุเดือดยิ่งนัก และกองทัพทุกหน่วยก็เข้าปะทะกัน โอ เจ้าแห่งมนุษย์
9.10.20
अभ्यघ्नत्कौरवो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदृक् ॥ ९.१०.२० ॥
พระเจ้ากุรุทรงโจมตีกองทัพของปาณฑพ ส่วนศัลยะ โปรยลูกศรดุจฝน เหมือนพระอินทร์ผู้มีพระเนตรพันดวง ก็ได้โจมตีเช่นกัน
9.10.21
अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं शरैश्चापि रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ९.१०.२१ ॥
ผู้มีจิตใจชอบธรรมได้ระดมศรใส่กุนตีบุตรยุธิษฐิระ และใส่ภีมเสนด้วย ศรมีขนนกสีทองและลับบนหินฝนเหล็ก
9.10.22
द्रौपदेयांस्तथा सर्वान्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च ॥ ९.१०.२२ ॥
เขายังยิงบุตรทั้งหลายของเทราปที และบุตรทั้งสองของมาทรีผู้เป็นปาณฑพ ธฤษฏทยุมนา ศัยเนยะ (สาตยกิ) และศิขัณฑินด้วย
9.10.23
एकैकं दशभिर्बाणैर्विव्याध स महाबलः ।
ततोऽसृजद्बाणवर्षं घर्मान्ते मघवानिव ॥ ९.१०.२३ ॥
ผู้มีกำลังมหาศาลนั้นยิงแต่ละคนด้วยศรสิบดอก แล้วจึงปล่อยห่าศรลงมาดุจพระอินทร์ในปลายฤดูร้อน
9.10.24
ततः प्रभद्रका राजन्सोमकाश्च सहस्रशः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्ते शल्यसायकैः ॥ ९.१०.२४ ॥
ดูก่อนพระราชา เห็นพวกประภัทรกะและโสมกะนับพันล้มลงและถูกศรของศัลยะฟาดฟันให้ล้มอยู่
9.10.25
भ्रमराणामिव व्राताः शलभानामिव व्रजाः ।
हादिन्य इव मेघेभ्यः शल्यस्य न्यपतञ्शराः ॥ ९.१०.२५ ॥
ศรของศัลยะตกลงมาดุจฝูงผึ้ง ดุจฝูงตั๊กแตน ดุจสายฟ้าจากเมฆ
9.10.26
द्विरदास्तुरगाश्चार्ताः पत्तयो रथिनस्तथा ।
शल्यस्य बाणैरपतन्बभ्रमुर्व्यनदंस्तथा ॥ ९.१०.२६ ॥
ช้าง ม้า ทหารราบที่ได้รับบาดเจ็บ และนักรบรถศึกก็ล้มลงด้วยศรของศัลยะ พวกเขาเซไปมาและร้องครวญ
9.10.27
आविष्ट इव मद्रेशो मन्युना पौरुषेण च ।
प्राच्छादयदरीन्सङ्ख्ये कालसृष्ट इवान्तकः।
विनर्दमानो मद्रेशो मेघहादो महाबलः ॥ ९.१०.२७ ॥
ท้าวมัทเรศเหมือนถูกเข้าสิงด้วยความโกรธและความกล้าหาญ ได้ปกคลุมศัตรูในการรบ ดุจความตายที่กาลส่งมา ท้าวมัทเรศผู้มีกำลังมหาศาลคำรามก้องดุจเมฆคำรณ
9.10.28
सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी ।
अजातशत्रुं कौन्तेयमभ्यधावद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.१०.२८ ॥
กองทัพปาณฑพนั้นถูกศัลยะฟาดฟัน จึงพุ่งเข้าหายุธิษฐิระ กุนตีบุตรผู้ไม่มีศัตรู
9.10.29
तां सम्मर्द्य शतैः सङ्ख्ये लघुहस्तः शितैः शरैः ।
बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत् ॥ ९.१०.२९ ॥
ศัลยะผู้มือเบาได้บดขยี้กองทัพนั้นในการรบด้วยศรคมนับร้อย แล้วจึงยิงยุธิษฐิระด้วยห่าศรอันใหญ่หลวง
9.10.30
तमापतन्तं जात्यश्वैः क्रुद्धो राजा युधिष्ठिरः ।
अवारयच्छरैस्तीक्ष्णैर्महाद्विपमिवाङ्कुशैः ॥ ९.१०.३० ॥
พระราชายุธิษฐิระผู้โกรธเคืองได้ยับยั้งเขาผู้พุ่งเข้ามาบนม้าพันธุ์ดีด้วยศรคม ดุจการใช้ขอสับยับยั้งช้างใหญ่
9.10.31
तस्य शल्यः शरं घोरं मुमोचाशीविषोपमम् ।
सोऽभ्यविध्यन्महात्मानं वेगेनाभ्यपतच्च गाम् ॥ ९.१०.३१ ॥
ศัลยะปล่อยศรอันน่าสะพรึงกลัวดุจงูพิษ ยิงผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ แล้วพุ่งไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว
9.10.32
ततो वृकोदरः क्रुद्धः शल्यं विव्याध सप्तभिः ।
पञ्चभिः सहदेवस्तु नकुलो दशभिः शरैः ॥ ९.१०.३२ ॥
จากนั้นวฤโกทรผู้โกรธเกรี้ยวยิงศัลยะด้วยเจ็ดดอก สหเทวะยิงด้วยห้าดอก และนกุลยิงด้วยสิบดอก
9.10.33
द्रौपदेयाश्च शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरैः ।
अभ्यवर्षन्महाराज मेघा इव महीधस्म् ॥ ९.१०.३३ ॥
บุตรของเทราปทีได้ระดมศรใส่สัตรุฆนะ และอารตายนีผู้กล้าหาญ ดูก่อนมหาราช ดุจเมฆที่ตกลงบนภูเขา
9.10.34
ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थैः समन्ततः ।
कृतवर्मा कृपश्चैव सङ्क्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ९.१०.३४ ॥
ครั้นเห็นศัลยะถูกปาณฑพทั้งหลายล้อมไว้รอบด้าน กฤตวรมันและกฤปะก็โกรธเกรี้ยวและพุ่งเข้าไป
9.10.35
उलूकश्च महावीर्यः शकुनिंश्चापि सौबलः ।
समागम्याथ शनकैरश्वत्थामा महाबलः।
तव पुत्राश्च कार्त्स्न्येन जुगुपुः शल्यमाहवे ॥ ९.१०.३५ ॥
อุลูกะผู้มีพลังยิ่งใหญ่ ศกุนีบุตรของสุพละ และอัศวัตถามาผู้มีกำลังมหาศาลก็มาประชุมกันอย่างช้าๆ บุตรทั้งหลายของท่านก็คุ้มกันศัลยะในการรบอย่างเต็มกำลัง
9.10.36
भीमसेनं त्रिभिर्विद्धा कृतवर्मा शिलीमुखैः ।
बाणवर्षेण महता क्रुद्धरूपमवारयत्।
धृष्टद्युम्नं ततः क्रुद्धो बाणवर्षैरपीडयत् ॥ ९.१०.३६ ॥
กฤตวรมันยิงภีมเสนด้วยศรสามดอก และด้วยห่าศรอันใหญ่หลวงก็ยับยั้งผู้โกรธเกรี้ยวนั้นไว้ จากนั้น ผู้โกรธเกรี้ยวจึงเบียดเบียนธฤษฏทยุมนาด้วยห่าศร
9.10.37
द्रौपदेयांश्च शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात् ॥ ९.१०.३७ ॥
ศกุนีโจมตีบุตรของเทราปที และฝาแฝดยม และบุตรของโทรณะก็โจมตีด้วยเช่นกัน
9.10.38
दुर्योधनो युधांश्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ ।
समभ्ययादुग्रतेजाः शरैश्चाप्यहनद्बली ॥ ९.१०.३८ ॥
ทุรโยธน์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบ มีเดชอันร้อนแรงและกำลังแข็งแกร่ง พุ่งเข้าโจมตีเกศวะและอรชุนในการรบอย่างเต็มกำลัง และยิงทั้งสองด้วยศร
9.10.39
एवं द्वन्द्वशतान्यासंस्त्वदीयानां परैः सह ।
घोररूपाणि चित्राणि तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.१०.३९ ॥
การต่อสู้เดี่ยวนับร้อยเกิดขึ้นเช่นนี้ระหว่างฝ่ายของท่านกับฝ่ายศัตรู น่าสะพรึงกลัวและน่าอัศจรรย์ ณ ที่นั้นและที่นั่น ดูก่อนเจ้าแห่งมนุษย์
9.10.40
ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान्भोजो भीमस्य संयुगे ।
सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात्पाण्डुनन्दनः।
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत ॥ ९.१०.४० ॥
ในการรบโภชะได้สังหารม้าสีดำดุจหมีของภีมะ ครั้นแล้ว บุตรของปาณฑุผู้มีม้าถูกฆ่าจึงกระโดดลงจากที่นั่งรถศึก และต่อสู้ด้วยคทาในมือที่ยกขึ้น ดุจกาลกับไม้ค้อน
9.10.41
प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान्स मद्रराट् ।
ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोऽसिनावधीत् ॥ ९.१०.४१ ॥
ต่อหน้าสหเทวะ พระราชาแห่งมัทรราชได้สังหารม้าของเขา จากนั้นสหเทวะได้ฟาดโอรสของศัลยะให้ล้มลงด้วยดาบ
9.10.42
गौतमः पुनराचार्यो धृष्टद्युम्नमयोधयत् ।
असम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तो यत्नवान्यत्नवत्तरम् ॥ ९.१०.४२ ॥
อาจารย์เคารพ คือกฤปะ ได้ต่อสู้กับธฤษฏทยุมน์อีกครั้ง ผู้ไม่สะทกสะท้านต่อผู้ไม่สะทกสะท้าน ผู้พยายามต่อผู้พยายามยิ่งกว่า
9.10.43
द्रौपदेयांस्तथा वीरानेकैकं दशभिः शरैः ।
अविद्ध्यदाचार्यसुतो नातिक्रुद्धो हसन्निव ॥ ९.१०.४३ ॥
โอรสของอาจารย์ มิได้โกรธจัดนัก ประหนึ่งแย้มยิ้ม ได้แทงโอรสผู้กล้าหาญของเทราปทีทีละคนด้วยลูกศรสิบดอก
9.10.44
पुनश्च भीमसेनस्य जघानाश्वांस्तथाऽऽहवे ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं हताश्वः पाण्डुनन्दनः ॥ ९.१०.४४ ॥
อีกครั้งในการรบ เขายังได้สังหารม้าของภีมเสนด้วย เมื่อม้าของตนถูกฆ่า โอรสของปาณฑุจึงรีบลงมาจากรถศึก
9.10.45
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबलः ।
पोथयामास तुरगान्रथं च कृतवर्मणः।
कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात्तस्मादपाक्रमत् ॥ ९.१०.४५ ॥
ผู้ทรงพลังมหาศาลผู้โกรธเกรี้ยว ประดุจพระยม ยกคทาขึ้นดั่งไม้เท้า แล้วทุบม้าและรถของกฤตวรมันให้แหลกลาญ แต่กฤตวรมันกระโดดลงจากรถนั้นแล้วถอยหนีไป
9.10.46
शल्योऽपि राजन्सङ्क्रुद्धो निघ्नन्सोमकपाण्डवान् ।
पुनरेव शितैर्बाणैर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.१०.४६ ॥
ฝ่ายศัลยะ โอ้พระราชา ก็โกรธจัดยิ่งนัก ฟาดฟันพวกโสมกะและปาณฑพ แล้วกดดันยุธิษฐิระอีกครั้งด้วยลูกศรคม
9.10.47
तस्य भीमो रणे क्रुद्धः सन्दश्य दशनच्छदम् ।
विनाशायाभिसन्धाय गदामादाय वीर्यवान् ॥ ९.१०.४७ ॥
ภีมะผู้โกรธเกรี้ยวต่อเขาในการรบ กัดริมฝีปากของตน ตั้งใจให้ถึงความพินาศ คว้าคทาขึ้นมา แล้วผู้กล้าหาญนั้นก็รุกเข้าไป
9.10.48
यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमति ॥ ९.१०.४८ ॥
ประดุจไม้เท้าของพระยม ประดุจราตรีแห่งความตายที่ยกขึ้น ผู้นำความสิ้นชีวิตมาสู่ร่างของช้าง ม้า และมนุษย์
9.10.49
हेमपट्टपरिक्षिप्तामुल्कां प्रज्वलितामिव ।
शैक्यां व्यालीमिवात्युग्रां वज्रकल्पामयोमयीम् ॥ ९.१०.४९ ॥
พันด้วยแถบทอง ประดุจอุกกาบาตที่ลุกโชน ประดุจงูพิษอันดุร้ายยิ่ง ประดุจสายฟ้า ทำด้วยเหล็ก
9.10.50
चन्दनागुरुपङ्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव ।
वसामेदोपदिग्धाङ्गीं जिह्वां वैवस्वतीमिव ॥ ९.१०.५० ॥
เจิมด้วยแป้งจันทน์และอากรุ ประดุจหญิงงามที่เป็นที่ปรารถนา มีอวัยวะเปรอะเปื้อนด้วยไขและมันข้น ประดุจลิ้นของพระไววัสวตะยม
9.10.51
पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव ।
निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि ॥ ९.१०.५१ ॥
มีเสียงกังวานของกระดิ่งคมนับร้อย ประดุจสายฟ้าของพระอินทร์ มีรูปร่างดั่งงูพิษที่ถูกปล่อยออกมา และเปื้อนด้วยน้ำมันมดช้างด้วย
9.10.52
त्रासनीं सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम् ।
मनुष्यलोके विख्यातां गिरिशृङ्गविदारणीम् ॥ ९.१०.५२ ॥
น่าพรั่นพรึงแก่สรรพสัตว์ ยังความยินดีแก่กองทัพของตน เป็นที่เลื่องลือในโลกมนุษย์ สามารถผ่าซอกยอดเขาได้
9.10.53
यया कैलासभवने महेश्वरसखं बली ।
आह्वयामास कौन्तेयः सङ्क्रुद्धमलकाधिपम् ॥ ९.१०.५३ ॥
ด้วยคทานั้น ผู้ทรงพลังโอรสของกุนตี ได้ท้าประลองในวิมานไกลาสต่อสหายของพระมเหศวร ผู้เป็นเจ้าแห่งอลกา ผู้โกรธเกรี้ยวยิ่งนัก
9.10.54
यया मायामयान्दृप्तान्सुबहून्धनदालये ।
जघान गुह्यकान्क्रुद्धो मन्दारार्थे महाबलः।
निवार्यमाणो बहुभिर्द्रौपद्याः प्रियमास्थितः ॥ ९.१०.५४ ॥
ด้วยคทานั้น ในวิมานของธนทะ ผู้ทรงพลังได้สังหารยักษ์กุหยกะจำนวนมากที่ทะนงตนและแปลงกายได้ด้วยมายา ด้วยความโกรธ เพื่อดอกมันทารา ทั้งที่ถูกหลายคนห้ามปราม และเพื่อทำให้เทราปทีพอพระทัย
9.10.55
तां वज्रमणिरत्नौघकल्माषां वज्रगौरवाम् ।
समुद्यम्य महाबाहुः शल्यमभ्यपतद्रणे ॥ ९.१०.५५ ॥
ผู้มีพาหุใหญ่ยกคทานั้นขึ้น ซึ่งประดับด้วยกองเพชรและอัญมณี มีน้ำหนักดั่งสายฟ้า แล้วพุ่งเข้าใส่ศัลยะในการรบ
9.10.56
गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया ।
पोथयामास शल्यस्य चतुरोऽश्वान्महाजवान् ॥ ९.१०.५६ ॥
ภีมะผู้ชำนาญการรบ ใช้คทานั้นซึ่งส่งเสียงคำรามน่าสะพรึง ทุบม้าทั้งสี่ตัวอันวิ่งเร็วของศัลยะให้แหลกลาญ
9.10.57
ततः शल्यो रणे क्रुद्धः पीने वक्षसि तोमरम् ।
निचखान नदन्वीरोवर्म भित्त्वा च सोभ्ययात् ॥ ९.१०.५७ ॥
ครั้นแล้ว ศัลยะผู้โกรธเกรี้ยวในการรบ ส่งหอกแทงลงที่อกกว้าง วีรบุรุษคำรามลั่น ทะลุเกราะแล้วรุกเข้ามาข้างหน้า
9.10.58
वृकोदरस्त्वसम्भ्रान्तस्तमेवोद्धृत्य तोमरम् ।
यन्तारं मद्रराजस्य निर्बिभेद तदा हृदि ॥ ९.१०.५८ ॥
ส่วนวฤโกทระผู้ไม่หวั่นไหว ดึงหอกนั้นออกมาทันที แล้วแทงเข้าที่หัวใจของสารถีของพระราชามัทระ
9.10.59
स भिन्नवर्मा रुधिरं वमन्वित्रस्तमानसः ।
पपाताभिमुखो भीमं मद्रराजस्त्वपाक्रमत् ॥ ९.१०.५९ ॥
สารถีนั้น เกราะแตกละเอียด อาเจียนโลหิต จิตใจหวาดกลัว ล้มคว่ำหน้าเข้าหาภีมะ ส่วนพระราชามัทระก็ถอยหนีไป
9.10.60
कृतप्रतिकृतं दृष्ट्वा शल्यो विस्मितमानसः ।
गदामाश्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत ॥ ९.१०.६० ॥
เมื่อเห็นการโจมตีและการตอบโต้นั้น ศัลยะผู้มีจิตตะลึงงัน จึงจับคทาไว้มั่น ผู้มีจิตใจในธรรม มองไปยังศัตรูของตน
9.10.61
ततः सुमनसः पार्था भीमसेनमपूजयन् ।
ते दृष्ट्वा कर्म सङ्ग्रामे घोरमक्लिष्टकर्मणः ॥ ९.१०.६१ ॥
จากนั้น บุตรของพระปฤถา ผู้มีใจชื่นบาน ได้ถวายเกียรติแด่ภีมเสนะ เมื่อเห็นการกระทำอันน่าสะพรึงกลัวที่เขาได้กระทำในการรบอย่างไม่ต้องยากลำบาก