સામવેદ · વિભાગ 1.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.54.523
प्र꣡ तु द्र꣢꣯व꣣ प꣢रि꣣ को꣢शं꣣ नि꣡ षी꣢द꣣ नृ꣡भिः꣢ पुना꣣नो꣢ अ꣣भि꣡ वाज꣢꣯मर्ष ।
अ꣢श्वं꣣ न꣡ त्वा꣢ वा꣣जि꣡नं꣢ म꣣र्ज꣢य꣣न्तो꣡ऽच्छा꣢ ब꣣र्ही꣡ र꣢श꣣ना꣡भि꣢र्नयन्ति ॥ ५२३ ॥
હે સોમ, આગળ દોડ, પાત્રની આસપાસ દોડીને બેસ. મનુષ્યો દ્વારા શુદ્ધ થતાં બળ તરફ વહે. વેગવાન અશ્વની જેમ તને શુદ્ધ કરતાં તેઓ લગામોથી કુશ તરફ લઈ જાય છે.
1.54.524
प्र꣡ काव्य꣢꣯मु꣣श꣡ने꣢व ब्रुवा꣣णो꣢ दे꣣वो꣢ दे꣣वा꣢नां꣣ ज꣡नि꣢मा विवक्ति ।
म꣡हि꣢व्रतः꣣ शु꣡चि꣢बन्धुः पाव꣣कः꣢ प꣣दा꣡ व꣢रा꣣हो꣢ अ꣣꣬भ्ये꣢꣯ति꣣ रे꣡भ꣢न् ॥ ५२४ ॥
ઉશનસ્ની જેમ કાવ્ય બોલતો દેવ સોમ દેવોના જન્મનું વર્ણન કરે છે. મહાવ્રતી, શુચિબંધુ, પાવક, વરાહની જેમ પોતાના પગે આવે છે અને ગર્જે છે.
1.54.525
ति꣣स्रो꣡ वाच꣢꣯ ईरयति꣣ प्र꣡ वह्नि꣢꣯र्ऋ꣣ त꣡स्य꣢ धी꣣तिं꣡ ब्रह्म꣢꣯णो मनी꣣षा꣢म् ।
गा꣡वो꣢ यन्ति꣣ गो꣡प꣢तिं पृ꣣च्छ꣡मा꣢नाः꣣ सो꣡मं꣢ यन्ति म꣣त꣡यो꣢ वावशा꣣नाः꣢ ॥ ५२५ ॥
વાહક ઋતની ધીતિ, બ્રહ્મની મનીષા અને ત્રણ વાણીઓને પ્રેરે છે. ગોપતિને પૂછતી ગાયો જાય છે; આતુર વિચારો સોમ તરફ જાય છે.
1.54.526
अ꣣स्य꣢ प्रे꣣षा꣢ हे꣣म꣡ना꣢ पू꣣य꣡मा꣢नो दे꣣वो꣢ दे꣣वे꣢भिः꣣ स꣡म꣢पृक्त꣢ र꣡स꣢म् ।
सु꣣तः꣢ प꣣वि꣢त्रं꣣ प꣡र्ये꣢ति꣣ रे꣡भ꣢न् मि꣣ते꣢व꣣ स꣡द्म꣢ पशु꣣म꣢न्ति꣣ हो꣡ता꣢ ॥ ५२६ ॥
તેની સુવર્ણ પ્રેરણાઓ શુદ્ધ થતાં દેવ સોમને દેવો સાથે રસમાં ભેળવે છે. નિચોવાયેલો તે પવિત્રની આસપાસ ગર્જતો જાય છે, પશુધનથી ભરેલા આસનને માપતો હોય તેમ, હોતાની જેમ.
1.54.527
सो꣡मः꣢ पवते जनि꣣ता꣡ म꣢ती꣣नां꣡ ज꣢नि꣣ता꣢ दि꣣वो꣡ ज꣢नि꣣ता꣡ पृ꣢थि꣣व्याः꣢ ।
ज꣣निता꣡ग्नेर्ज꣢꣯नि꣣ता꣡ सूर्य꣢꣯स्य जनि꣣ते꣡न्द्र꣢स्य जनि꣣तो꣡त विष्णोः꣢꣯ ॥ ५२७ ॥
સોમ વહે છે—વિચારોનો જનક, દ્યુલોકનો જનક, પૃથ્વીનો જનક, અગ્નિનો જનક, સૂર્યનો જનક, ઇન્દ્રનો જનક અને વિષ્ણુનો પણ જનક.
1.54.528
अ꣣भि꣡ त्रि꣢पृ꣣ष्ठं꣡ वृष꣢꣯णं वयो꣣धा꣡मा꣢ङ्गो꣣षि꣡ण꣢मवावशन्त꣣ वा꣡णी꣢ ।
व꣢ना꣣ व꣡सा꣢नो꣣ व꣡रु꣢णो꣣ न꣢उ ।
सिन्धू꣣र्वि꣡ र꣢त्न꣣धा꣡ द꣢यते꣣ वा꣡र्या꣢णि ॥ ५२८ ॥
ત્રણ પીઠવાળા, વૃષભ, બળદાયક સોમ તરફ વાણીઓ આતુરતાથી વહે છે. વરુણની જેમ વનોને ધારણ કરી, રત્નધારી તે શ્રેષ્ઠ ધન વહેંચે છે.
1.54.529
अ꣡क्रा꣢न्त्समु꣣द्रः꣡ प्र꣢थ꣣मे꣡ विध꣢꣯र्मं ज꣣न꣡य꣢न् प्र꣣जा꣡ भुव꣢꣯नस्य गो꣣पाः꣢ ।
वृ꣡षा꣢ प꣣वि꣢त्रे꣣ अ꣢धि꣣ सा꣢नो꣣ अ꣡व्ये꣢ बृ꣣ह꣡त्सोमो꣢꣯ वावृधे स्वा꣣नो꣡ अद्रिः꣢꣯ ॥ ५२९ ॥
સમુદ્ર સમાન સોમ પ્રથમ વિધાનમાં આગળ વધે છે; પ્રજાઓને ઉત્પન્ન કરી જગતનો રક્ષક બને છે. વરસાદ વરસાવતો વૃષભ સોમ પવિત્ર ગાળણીમાં, ઊનની ગાળણીની ઊંચાઈ પર મહાન થઈ વધે છે, પથ્થર પર ધ્વનિ કરતો.
1.54.530
क꣡नि꣢क्रन्ति꣣ ह꣢रि꣣रा꣢ सृ꣣ज्य꣡मा꣢नः꣣ सी꣢द꣣न्व꣡न꣢स्य ज꣣ठ꣡रे꣢ पुना꣣नः꣢ ।
नृ꣡भि꣢र्य꣣तः꣡ कृ꣢णुते नि꣣र्णि꣢जं꣣ गा꣡मतो꣢꣯ म꣣तिं꣡ ज꣢नयत स्व꣣धा꣡भिः꣢ ॥ ५३० ॥
સોનેરી સોમ રેડાતાં ધ્વનિ કરતો વહે છે; લાકડાના પાત્રના ઉદરમાં બેસીને શુદ્ધ કરે છે. માણસો જેનાથી શુદ્ધ કરે છે, ગાયમાંથી (દૂધ) વિચાર ઉત્પન્ન કરો, તમારા અર્પણોથી.
1.54.531
ए꣣ष꣢꣫ स्य ते꣣ म꣡धु꣢माꣳ इन्द्र꣣ सो꣢मो꣣ वृ꣢षा꣣ वृ꣢ष्णः꣣ प꣡रि꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢ अक्षाः ।
स꣣हस्रदाः꣡ श꣢त꣣दा꣡ भू꣢रि꣣दा꣡वा꣢ शश्वत्त꣣मं꣢ ब꣣र्हि꣢उा वा꣣꣬ज्य꣢꣯स्थात् ॥ ५३१ ॥
હે ઇન્દ્ર, જુઓ તારા માટે આ મધુર સોમ, વૃષભ, વર્ષા વરસાવનાર; વૃષભનાં ટીપાં ગાળણીની આસપાસ છે. હજાર અને સો આપનાર, ઘણું આપનાર, અત્યંત શાશ્વત દર્ભ પર તે બળવાન સોમ સ્થિર થયો.
1.54.532
प꣡व꣢स्व सोम꣣ म꣡धु꣢माꣳ ऋ꣣ता꣢वा꣣पो꣡ वसा꣢꣯नो꣣ अ꣢धि꣣ सा꣢नो꣣ अ꣡व्ये꣢ ।
अ꣢व꣣ द्रो꣡णा꣢नि घृ꣣त꣡व꣢न्ति रोह म꣣दि꣡न्त꣢मो मत्स꣣र꣡ इ꣢न्द्र꣣पा꣡नः꣢ ॥ ५३२ ॥
હે સોમ, મધુરપણે વહે, ઋતનો રક્ષક, જળ ધારણ કરીને, ઊનની ગાળણીની ઊંચાઈ પર. ઘી ભરેલાં દ્રોણ પાત્રો પર ચઢ; અત્યંત આનંદદાયક, હર્ષદાયક, ઇન્દ્રનું પેય.