Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 9.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

9.11.1

तस्मिन्विलुलिते सैन्ये वध्यमाने परस्परम् ।
द्रवमाणेषु योधेषु विद्रवत्सु च दन्तिषु ॥ ९.११.१ ॥

તે સૈન્ય ખળભળી ઊઠ્યું, એકબીજાને મારવામાં આવતું હતું, યોદ્ધાઓ ભાગતા હતા અને હાથીઓ વિખેરાઈને દોડતા હતા.

9.11.2

कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे ।
निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा ॥ ९.११.२ ॥

તે મહાયુદ્ધમાં પાયદળના સૈનિકો ચીસો પાડતા અને કણસતા હતા, હે મહારાજ, ત્યારે ઘોડાઓ અનેક રીતે મારાતા હતા.

9.11.3

प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम् ।
नानाशस्त्रसमावापे व्यतिषक्तरथद्विपे ॥ ९.११.३ ॥

સર્વ પ્રાણીઓના તે ભયંકર, ઘોર, સંહારમય વિનાશમાં, જ્યારે અનેક શસ્ત્રો વરસી રહ્યાં હતાં અને રથ તથા હાથી એકબીજામાં ગૂંથાયેલા હતા.

9.11.4

हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने ।
गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु ॥ ९.११.४ ॥

યુદ્ધકુશળ વીરોને હર્ષ આપનાર અને ભીરુઓનો ભય વધારનાર તે યુદ્ધમાં, યોદ્ધાઓ એકબીજાના વધની ઇચ્છાથી તેમાં ઝંપલાવતા હતા.

9.11.5

प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे ।
सङ्ग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने ॥ ९.११.५ ॥

પ્રાણ હરનારા, અતિ ભયંકર, જુગાર જેવા ચાલતા, ઘોર રૂપવાળા યુદ્ધમાં, યમરાજના રાજ્યને વધારનારા તે યુદ્ધમાં.

9.11.6

पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यधमन्निशितैः शरैः ।
तथैव तावका योधा जघ्नुः पाण्डवसैनिकान् ॥ ९.११.६ ॥

પાંડવોએ તમારી સેનાને તીક્ષ્ણ બાણોથી વિખેરી નાખી; તેમજ તમારા યોદ્ધાઓએ પાંડવ-સૈનિકોને મારી નાખ્યા.

9.11.7

तस्मिंस्तथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे ।
पूर्वाह्णे चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति ॥ ९.११.७ ॥

ભીરુઓને ભય આપતું એ યુદ્ધ એ રીતે ચાલતું હતું, પૂર્વાહ્ન આવતાં, સૂર્યોદય તરફ.

9.11.8

लब्धलक्षाः परे राजन्रक्षितास्तु महात्मना ।
अयोधयंस्तव बलं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.११.८ ॥

હે રાજન્, લક્ષ્ય સાધેલા શત્રુઓ, મહાત્મા દ્વારા રક્ષિત થઈને, મૃત્યુને જ પાછા ફરવાનું બનાવીને, તમારી સેના સાથે લડ્યા.

9.11.9

बलिभिः पाण्डवैर्दृप्तैर्लैब्धलक्षैः प्रहारिभिः ।
कौरव्यसीदत्पृतना मृगीवाग्निबयाकुला ॥ ९.११.९ ॥

બળવાન, ગર્વિષ્ઠ અને લક્ષ્ય સાધનારા પાંડવોના પ્રહારોથી, હે કૌરવ્ય, તમારું સૈન્ય અગ્નિમાં ઘેરાયેલી હરણી જેમ વ્યાકુળ થઈ ડૂબી રહ્યું હતું.

9.11.10

तां दृष्ट्वा सीदतीं सेनां पङ्के गामिव दुर्बलाम् ।
उज्जिहीर्षुस्तदा शल्यः प्रायात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥ ९.११.१० ॥

કીચડમાં ફસાયેલી નબળી ગાયની જેમ ડૂબતા એ સૈન્યને જોઈને, તેને ઉપર કાઢવાની ઇચ્છાથી શલ્ય ત્યારે પાંડુપુત્રો તરફ ગયો.

9.11.11

मद्रराजः सुसङ्क्रुद्धो गृहीत्वा धनुरुत्तमम् ।
अभ्यद्रवत सङ्ग्रामे पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.११.११ ॥

મદ્રરાજ અત્યંત ક્રોધે ભરાઈ ઉત્તમ ધનુષ્ય લઈ, યુદ્ધમાં આતતાયી પાંડવો પર ધસી ગયો.

9.11.12

पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिनः ।
मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितैः शरैः ॥ ९.११.१२ ॥

હે ભૂપાલ, યુદ્ધમાં પોતાને વિજયી માનતા પાંડવોએ પણ મદ્રરાજ પાસે પહોંચી તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને વીંધ્યો.

9.11.13

ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मद्रराजो महारथः ।
अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ९.११.१३ ॥

ત્યારે મહારથી મદ્રરાજે તીક્ષ્ણ સેંકડો બાણોથી ધર્મરાજ જોઈ રહ્યા હતા તેમ તે સેનાને પીડિત કરી.

9.11.14

प्रादुरासन्निमित्तानि नानारूपाण्यनेकशः ।
चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता ॥ ९.११.१४ ॥

અનેક પ્રકારના અનેક અપશુકન દેખાયા; પર્વતો સહિત પૃથ્વી અવાજ કરતી કાંપી ઊઠી.

9.11.15

सदण्डशूला दीप्ताग्रा दीर्यमाणाः समन्ततः ।
उल्का भूमिं दिवः पेतुराहत्य रविमण्डलम् ॥ ९.११.१५ ॥

દંડ અને શૂળ જેવી, બળતા છેડાવાળી ઉલ્કાઓ ચારે બાજુ ફાટતી આકાશથી સૂર્યમંડળ પર અથડાઈ પૃથ્વી પર પડી.

9.11.16

मृगाश्च महिषाश्चापि पक्षिणश्च विशाम्पते ।
अपसव्यं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नृप ॥ ९.११.१६ ॥

હે વિશાંપતિ, હે નૃપ! ત્યારે હરણો, ભેંસો અને પક્ષીઓ પણ તમારી સેનાને ઘણીવાર અપસવ્ય (ડાબેથી) ફરતાં રહ્યાં.

9.11.17

भृगुसूनुधरापुत्रौ शशिजेन समन्वितौ ।
चरमं पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात्सर्वभूभुजाम् ॥ ९.११.१७ ॥

ભૃગુનો પુત્ર (પરશુરામ), ધરાના બે પુત્રો, ચંદ્રનો પુત્ર (બુધ) સાથે મળીને પાંડવો અને બધા રાજાઓની આગળ ઊભા રહ્યા.

9.11.18

शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती ।
शिरः स्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्च केतुषु ॥ ९.११.१८ ॥

શસ્ત્રોના અગ્રભાગે જ્વાળાઓ પ્રગટી; આંખો પર અથડાતી વરસી; ધ્વજો પર કાગડા અને ઘુવડ માથાં પર અતિશય ચોંટ્યાં.

9.11.19

ततस्तद्युद्धमत्युग्रमभवत्सहचारिणाम् ।
तथा सर्वाण्यनीकानि सन्निपत्य जनाधिप ॥ ९.११.१९ ॥

ત્યારે સહચારી યોદ્ધાઓનું તે યુદ્ધ અત્યંત ભયંકર બન્યું, અને બધી સેનાઓ એકત્ર થઈને અથડાઈ, હે જનાધિપ.

9.11.20

अभ्यघ्नत्कौरवो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदृक् ॥ ९.११.२० ॥

કૌરવ રાજાએ પાંડવોની સેના પર પ્રહાર કર્યો; અને શલ્યે સહસ્રનેત્ર ઇન્દ્રની જેમ બાણવર્ષા કરતાં પ્રહાર કર્યો.

9.11.21

अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं शरैश्चापि रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ९.११.२१ ॥

ધર્માત્માએ કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર પર બાણવર્ષા કરી; ભીમસેન પર પણ સોનેરી પાંખવાળાં, પથ્થર પર ધાર કાઢેલાં બાણો વરસાવ્યાં.

9.11.22

द्रौपदेयांस्तथा सर्वान्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च ॥ ९.११.२२ ॥

દ્રૌપદીના સર્વ પુત્રોને, માદ્રીના બંને પાંડવ પુત્રોને, ધૃષ્ટદ્યુમ્નને, શૈનેય (સાત્યકિ)ને અને શિખંડીને પણ તેણે પીડ્યા.

9.11.23

एकैकं दशभिर्बाणैर्विव्याध स महाबलः ।
ततोऽसृजद्बाणवर्षं घर्मान्ते मघवानिव ॥ ९.११.२३ ॥

તે મહાબલે દરેકને દસ-દસ બાણોથી વીંધ્યા; પછી ગ્રીષ્મના અંતે ઇન્દ્રની જેમ બાણવર્ષા છોડી.

9.11.24

ततः प्रभद्रका राजन्सोमकाश्च सहस्रशः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्ते शल्यसायकैः ॥ ९.११.२४ ॥

ત્યારે, હે રાજન, પ્રભદ્રકો અને સોમકો હજારોની સંખ્યામાં પડેલા અને શલ્યના બાણોથી પાડવામાં આવતા દેખાયા.

9.11.25

भ्रमराणामिव व्राताः शलभानामिव व्रजाः ।
हादिन्य इव मेघेभ्यः शल्यस्य न्यपतञ्शराः ॥ ९.११.२५ ॥

ભમરાઓના સમૂહની જેમ, તીડના ટોળાની જેમ, વાદળોમાંથી નીકળતી વીજળીની જેમ શલ્યનાં બાણ પડ્યાં.

9.11.26

द्विरदास्तुरगाश्चार्ताः पत्तयो रथिनस्तथा ।
शल्यस्य बाणैरपतन्बभ्रमुर्व्यनदंस्तथा ॥ ९.११.२६ ॥

હાથીઓ, ઘોડાઓ, પાયદળ અને રથીઓ પીડિત થઈ શલ્યનાં બાણોથી પડ્યા, ચકરાયા અને ચીસો પાડી.

9.11.27

आविष्ट इव मद्रेशो मन्युना पौरुषेण च ।
प्राच्छादयदरीन्सङ्ख्ये कालसृष्ट इवान्तकः।
विनर्दमानो मद्रेशो मेघहादो महाबलः ॥ ९.११.२७ ॥

ક્રોધ અને પૌરુષથી આવિષ્ટ હોય તેમ મદ્રરાજે યુદ્ધમાં શત્રુઓને ઢાંકી દીધા; કાળે મોકલેલા યમ જેવો. ગર્જતો, મેઘ જેવી ગર્જનાવાળો મહાબળવાન મદ્રેશ.

9.11.28

सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी ।
अजातशत्रुं कौन्तेयमभ्यधावद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.११.२८ ॥

શલ્ય દ્વારા મરાતી એ પાંડવોની સેના કુંતીપુત્ર અજાતશત્રુ યુધિષ્ઠિર તરફ દોડી.

9.11.29

तां सम्मर्द्य शतैः सङ्ख्ये लघुहस्तः शितैः शरैः ।
बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत् ॥ ९.११.२९ ॥

તે સેનાને યુદ્ધમાં સેંકડો તીક્ષ્ણ બાણોથી કચડીને, હલકા હાથવાળા શલ્યે મોટા બાણવર્ષાથી યુધિષ્ઠિરને પ્રહાર કર્યો.

9.11.30

तमापतन्तं जात्यश्वैः क्रुद्धो राजा युधिष्ठिरः ।
अवारयच्छरैस्तीक्ष्णैर्महाद्विपमिवाङ्कुशैः ॥ ९.११.३० ॥

ઉત્તમ ઘોડાઓ સાથે પોતાના પર ધસી આવતા તેને, ક્રોધિત રાજા યુધિષ્ઠિરે તીક્ષ્ણ બાણોથી રોક્યો; મહાગજને અંકુશોથી રોકે તેમ.

9.11.31

तस्य शल्यः शरं घोरं मुमोचाशीविषोपमम् ।
सोऽभ्यविध्यन्महात्मानं वेगेनाभ्यपतच्च गाम् ॥ ९.११.३१ ॥

શલ્યે ઝેરી સર્પ જેવું ભયંકર બાણ છોડ્યું. તેણે તે મહાત્માને વીંધ્યા અને વેગથી આગળ ધસી ગયો.

9.11.32

ततो वृकोदरः क्रुद्धः शल्यं विव्याध सप्तभिः ।
पञ्चभिः सहदेवस्तु नकुलो दशभिः शरैः ॥ ९.११.३२ ॥

ત્યારે ક્રોધિત વૃકોદર (ભીમ) એ શલ્યને સાત બાણોથી વીંધ્યો. સહદેવે પાંચથી અને નકુલે દસ બાણોથી.

9.11.33

द्रौपदेयाश्च शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरैः ।
अभ्यवर्षन्महाराज मेघा इव महीधस्म् ॥ ९.११.३३ ॥

હે મહારાજ, દ્રૌપદીના પુત્રોએ શત્રુઘ્ન અને તે શૂર આર્તાયનિ પર બાણોની વર્ષા કરી, જેમ મેઘ પર્વતો પર વરસે.

9.11.34

ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थैः समन्ततः ।
कृतवर्मा कृपश्चैव सङ्क्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ९.११.३४ ॥

ત્યારે પાંડવો દ્વારા ચારે બાજુથી રોકાયેલા શલ્યને જોઈને કૃતવર્મા અને કૃપ બંને અત્યંત ક્રોધિત થઈને આગળ ધસ્યા.

9.11.35

उलूकश्च महावीर्यः शकुनिंश्चापि सौबलः ।
समागम्याथ शनकैरश्वत्थामा महाबलः।
तव पुत्राश्च कार्त्स्न्येन जुगुपुः शल्यमाहवे ॥ ९.११.३५ ॥

મહાપરાક્રમી ઉલૂક, સુબલપુત્ર શકુનિ અને મહાબલી અશ્વત્થામા સાથે મળીને ધીમે ધીમે આવ્યા. તમારા પુત્રોએ યુદ્ધમાં શલ્યની સંપૂર્ણ રક્ષા કરી.

9.11.36

भीमसेनं त्रिभिर्विद्धा कृतवर्मा शिलीमुखैः ।
बाणवर्षेण महता क्रुद्धरूपमवारयत्।
धृष्टद्युम्नं ततः क्रुद्धो बाणवर्षैरपीडयत् ॥ ९.११.३६ ॥

કૃતવર્માએ ભીમસેનને ત્રણ શિલીમુખ બાણોથી વીંધીને મહાન બાણવર્ષાથી તે ક્રોધિત રૂપને રોક્યો. પછી ક્રોધે ભરાઈને ધૃષ્ટદ્યુમ્નને બાણવર્ષાથી પીડ્યો.

9.11.37

द्रौपदेयांश्च शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात् ॥ ९.११.३७ ॥

દ્રૌપદીના પુત્રો અને બે જોડિયા ભાઈઓ પર શકુનિ અને દ્રોણપુત્રે આક્રમણ કર્યું.

9.11.38

दुर्योधनो युधांश्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ ।
समभ्ययादुग्रतेजाः शरैश्चाप्यहनद्बली ॥ ९.११.३८ ॥

યુદ્ધમાં યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ઉગ્રતેજસ્વી દુર્યોધને કેશવ અને અર્જુન પર એકસાથે હુમલો કરી બાણોથી પ્રહાર કર્યો.

9.11.39

एवं द्वन्द्वशतान्यासंस्त्वदीयानां परैः सह ।
घोररूपाणि चित्राणि तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.११.३९ ॥

હે પ્રજાપતિ! આ રીતે તમારા પક્ષના લોકોનાં શત્રુઓ સાથે ભયંકર અને વિચિત્ર સેંકડો દ્વંદ્વયુદ્ધો ઠેરઠેર થયાં.

9.11.40

ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान्भोजो भीमस्य संयुगे ।
सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात्पाण्डुनन्दनः।
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत ॥ ९.११.४० ॥

યુદ્ધમાં ભોજે ભીમના રીંછ-રંગના ઘોડાઓને મારી નાખ્યા. ઘોડા મરી જતાં પાંડુપુત્ર રથ પરથી ઊતરી, કાળના દંડ જેવી ગદા ઉગામી લડવા લાગ્યો.

9.11.41

प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान्स मद्रराट् ।
ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोऽसिनावधीत् ॥ ९.११.४१ ॥

સામે જ તે મદ્રરાજે સહદેવના ઘોડાઓને મારી નાખ્યા. પછી સહદેવે તલવારથી શલ્યના પુત્રને મારી નાખ્યો.

9.11.42

गौतमः पुनराचार्यो धृष्टद्युम्नमयोधयत् ।
असम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तो यत्नवान्यत्नवत्तरम् ॥ ९.११.४२ ॥

ગૌતમ અને આચાર્યે ફરી ધૃષ્ટદ્યુમ્ન સાથે યુદ્ધ કર્યું. અવિચલિત અવિચલિત સામે, પ્રયત્નશીલ વધુ પ્રયત્નથી લડ્યો.

9.11.43

द्रौपदेयांस्तथा वीरानेकैकं दशभिः शरैः ।
अविद्ध्यदाचार्यसुतो नातिक्रुद्धो हसन्निव ॥ ९.११.४३ ॥

આચાર્યપુત્રે દ્રૌપદીના પુત્રો અને બીજા વીરોને એક-એક કરીને દસ-દસ બાણોથી વીંધ્યા; અતિશય ક્રોધ વિના, જાણે હસતા હોય તેમ.

9.11.44

पुनश्च भीमसेनस्य जघानाश्वांस्तथाऽऽहवे ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं हताश्वः पाण्डुनन्दनः ॥ ९.११.४४ ॥

ફરી યુદ્ધમાં તેણે ભીમસેનના ઘોડાઓને પણ મારી નાખ્યા; ઘોડા મરી જતાં પાંડુપુત્ર ઝડપથી રથ પરથી ઉતરી ગયા.

9.11.45

कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबलः ।
पोथयामास तुरगान्रथं च कृतवर्मणः।
कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात्तस्मादपाक्रमत् ॥ ९.११.४५ ॥

ક્રોધિત મહાબલે યમદંડ જેવી ગદા ઉગામીને કૃતવર્માના ઘોડાઓ અને રથને કચડી નાખ્યા; પરંતુ કૃતવર્મા રથ પરથી કૂદીને દૂર ખસી ગયો.

9.11.46

शल्योऽपि राजन्सङ्क्रुद्धो निघ्नन्सोमकपाण्डवान् ।
पुनरेव शितैर्बाणैर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.११.४६ ॥

હે રાજા, શલ્ય પણ અતિશય ક્રોધિત થઈને સોમકો અને પાંડવોને મારતા મારતા ફરી તીક્ષ્ણ બાણોથી યુધિષ્ઠિરને પણ પીડિત કર્યો.

9.11.47

तस्य भीमो रणे क्रुद्धः सन्दश्य दशनच्छदम् ।
विनाशायाभिसन्धाय गदामादाय वीर्यवान् ॥ ९.११.४७ ॥

રણમાં ક્રોધિત ભીમે તેના (શલ્ય) પ્રત્યે હોઠ દાંતથી દબાવ્યા, વિનાશનો સંકલ્પ કરીને, વીર્યવાન ભીમે ગદા ઉપાડી.

9.11.48

यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमति ॥ ९.११.४८ ॥

યમદંડ જેવી, ઉગામેલી કાલરાત્રિ જેવી, હાથી, ઘોડા અને માણસોના દેહનો અંત લાવનારી (ગદા).

9.11.49

हेमपट्टपरिक्षिप्तामुल्कां प्रज्वलितामिव ।
शैक्यां व्यालीमिवात्युग्रां वज्रकल्पामयोमयीम् ॥ ९.११.४९ ॥

સોનાની પટ્ટીઓથી વીંટાયેલી, બળતી ઉલ્કા જેવી, તીક્ષ્ણ ઇસ્પાતની, અતિ ઉગ્ર સર્પ જેવી, વજ્ર સમાન લોખંડની (ગદા).

9.11.50

चन्दनागुरुपङ्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव ।
वसामेदोपदिग्धाङ्गीं जिह्वां वैवस्वतीमिव ॥ ९.११.५० ॥

ચંદન અને અગરુના લેપથી લિપ્ત, પ્રિય સ્ત્રી જેવી, ચરબી અને મજ્જાથી ખરડાયેલા અંગોવાળી, યમની જીભ જેવી (ગદા).

9.11.51

पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव ।
निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि ॥ ९.११.५१ ॥

સેંકડો તીક્ષ્ણ ઘંટડીઓના અવાજવાળી, ઇન્દ્રના વજ્ર જેવી, છોડેલા ઝેરી સર્પના આકારની, હાથીઓના મદથી પણ લિપ્ત (ગદા).

9.11.52

त्रासनीं सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम् ।
मनुष्यलोके विख्यातां गिरिशृङ्गविदारणीम् ॥ ९.११.५२ ॥

સર્વ પ્રાણીઓને ત્રાસ આપનારી, પોતાની સેનાને હર્ષ આપનારી, મનુષ્યલોકમાં વિખ્યાત, પર્વત શિખરોને ચીરનારી (ગદા).

9.11.53

यया कैलासभवने महेश्वरसखं बली ।
आह्वयामास कौन्तेयः सङ्क्रुद्धमलकाधिपम् ॥ ९.११.५३ ॥

જેનાથી બલવાન કૌન્તેયે કૈલાસભવનમાં મહેશ્વરના મિત્ર, ક્રોધિત અલકાધિપતિને પડકાર્યા હતા (તે ગદા).

9.11.54

यया मायामयान्दृप्तान्सुबहून्धनदालये ।
जघान गुह्यकान्क्रुद्धो मन्दारार्थे महाबलः।
निवार्यमाणो बहुभिर्द्रौपद्याः प्रियमास्थितः ॥ ९.११.५४ ॥

જેનાથી માયામય, ગર્વિષ્ઠ એવા અનેક ગુહ્યકોને કુબેરના ભવનમાં ક્રોધિત મહાબલી (કૌન્તેયે) મારી નાખ્યા — મંદાર પુષ્પ માટે, ઘણાએ રોક્યા છતાં, દ્રૌપદીનું પ્રિય કરવા અડગ રહીને (તે ગદા).

9.11.55

तां वज्रमणिरत्नौघकल्माषां वज्रगौरवाम् ।
समुद्यम्य महाबाहुः शल्यमभ्यपतद्रणे ॥ ९.११.५५ ॥

વજ્ર, મણિ અને રત્નોના સમૂહથી ચિત્રિત અને વજ્ર જેવી ભારે તે ગદા ઉપાડી, મહાબાહુ યુદ્ધમાં શલ્ય પર ધસી ગયો.

9.11.56

गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया ।
पोथयामास शल्यस्य चतुरोऽश्वान्महाजवान् ॥ ९.११.५६ ॥

યુદ્ધકુશળ વીરે તે ભયંકર અવાજવાળી ગદાથી શલ્યના ચાર વેગવાન ઘોડાઓને કચડી નાખ્યા.

9.11.57

ततः शल्यो रणे क्रुद्धः पीने वक्षसि तोमरम् ।
निचखान नदन्वीरोवर्म भित्त्वा च सोभ्ययात् ॥ ९.११.५७ ॥

પછી યુદ્ધમાં ક્રોધે ભરાયેલા શલ્યે ગર્જના કરતાં તે વિશાળ છાતીમાં તોમર ખોસી દીધો; તે કવચ ભેદીને આગળ નીકળી ગયો.

9.11.58

वृकोदरस्त्वसम्भ्रान्तस्तमेवोद्धृत्य तोमरम् ।
यन्तारं मद्रराजस्य निर्बिभेद तदा हृदि ॥ ९.११.५८ ॥

પરંતુ વૃકોદરે વિચલિત થયા વિના તે જ તોમર ખેંચી કાઢી, મદ્રરાજના સારથિના હૃદયમાં તે જ ક્ષણે ભોંકી દીધો.

9.11.59

स भिन्नवर्मा रुधिरं वमन्वित्रस्तमानसः ।
पपाताभिमुखो भीमं मद्रराजस्त्वपाक्रमत् ॥ ९.११.५९ ॥

કવચ ભેદાયેલું, લોહી ઓકતો, ભયભીત મનવાળો તે ભીમ તરફ મોં રાખી પડી ગયો; પણ મદ્રરાજ પાછો હટી ગયો.

9.11.60

कृतप्रतिकृतं दृष्ट्वा शल्यो विस्मितमानसः ।
गदामाश्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत ॥ ९.११.६० ॥

પ્રહારના બદલામાં પ્રતિપ્રહાર થયેલો જોઈ વિસ્મિત મનવાળો ધર્માત્મા શલ્ય ગદા લઈ શત્રુ તરફ જોવા લાગ્યો.

9.11.61

ततः सुमनसः पार्था भीमसेनमपूजयन् ।
ते दृष्ट्वा कर्म सङ्ग्रामे घोरमक्लिष्टकर्मणः ॥ ९.११.६१ ॥

ત્યારે પ્રસન્ન થયેલા પાંડવોએ ભીમસેનની પ્રશંસા કરી. યુદ્ધમાં એ અક્લિષ્ટકર્મા વીરનાં ભયંકર કર્મ જોઈને તેમણે તેનું સન્માન કર્યું.